Morgunblaðið - 28.10.2006, Qupperneq 26

26 LAUGARDAGUR 28. OKTÓBER 2006 MORGUNBLAÐIÐ
MENNING
ÁKVEÐIÐ hefur verið að taka
upp sýninguna Manntafl eftir
Stefan Zweig frá fyrra leikári
Borgarleikhússins.
Sýningin fékk góðar við-
tökur og var Þór Tulinius til-
nefndur til Grímuverð-
launanna fyrir einleikinn.
Aðeins eru fjórar sýningar í
boði og sú fyrsta verður á
morgun, sunnudag.
Manntafl er uppgjör manns af gyðingaættum
við nasisma Hitlers, sem hafði lagt undir sig hans
heimaland.
Eini leikari verksins er Þór Tulinius. Leikstjóri
Manntafls er Hilmir Snær Guðnason.
Endursýning
Fjórar aukasýn-
ingar á Manntafli
Þór Tulinius.
MYNDLISTARMAÐURINN
Einar Hákonarson opnar sýn-
inguna Málverk í Baksal Gall-
erís Foldar við Rauðarárstíg í
dag klukkan 15.
Einar Hákonarson hefur
starfað sem listmálari í yfir
fjörutíu ár. Hann er fyrrum
skólastjóri Myndlista- og
handíðaskóla Íslands, for-
stöðumaður Kjarvalsstaða og
eigandi Listaskálans í Hveragerði. Einar hélt sína
fyrstu einkasýningu í Bogasalnum 1967 en sýn-
ingin nú er framhald af Tjaldsýningu hans í
Hljómskálanum á síðasta ári.
Sýningin stendur til 12. nóvember.
Málverkasýning
Málverk opnað í
Gallerí Fold
Einar Hákonarson.
MENNINGARMIÐSTÖÐIN
Skaftfell á Seyðisfirði stendur
fyrir uppboði í dag klukkan 17.
Þar verða boðin upp verk
eftir fjölda listamanna, meðal
annarra Björn Roth, Daða
Guðbjörnsson, Georg Guðna,
Halldór Ásgeirsson, Hallgrím
Helgason, Húbert Nóa, Huldu
Hákon, Jón Óskar, Sirru Sig-
rúnu Sigurðardóttur og Tuma
Magnússon.
Uppboðið fer fram í Skaftfelli, Austurvegi 42 á
Seyðisfirði.
Nánari upplýsingar er að finna á vefsíðunni
www.skaftfell.is.
Uppboð
Fjölbreyttir list-
munir boðnir upp
Hallgrímur
Helgason.
Í TILRAUN til að hvetja nýja
áhorfendur til að kynnast evrópskri
kvikmyndagerð og til að leggja rækt
við þá sem þegar eru trúir henni
hafa meðlimir European Film
Promotion (EFP) þróað nýtt verk-
efni til að hafa
evrópskar gæða-
myndir til sýnis í
fleiri löndum
Evrópu en
heimalandinu.
Vorið 2007,
undir titlinum
Picture Europe!
The Best of
European Ci-
nema, mun EFP skipuleggja bíóröð
sem sýnir það besta í kvikmyndum
frá allri Evrópu og mun ganga á
milli ákveðna evrópskra borga.
Samkvæmt forseta EFP, Claudiu
Landsberger, finnst þeim ekki nógu
mikið lagt í að sýna myndir í öðrum
Evrópulöndum en heimalandinu og
er það oft vegna áhugaleysis og fjár-
magnsskorts. „Það er óviðunandi að
sýningar á meirihlutanum af evr-
ópskum kvikmyndum eru takmark-
aðar við sinn uppruna,“ er haft eftir
Landsberger. Markmiðið með þessu
verkefni er að skapa áhuga á evr-
ópskum kvikmyndum með von um
að laða að nýja áhorfendur.
Verkefnið mun ganga þannig fyrir
sig að valdar verða nýjar og vinsæl-
ar myndir frá hverju Evrópulandi
sem er meðlimur í EFP, en þau eru
28 talsins. Af þessum hópi kvik-
mynda mun það bíóhús, sem er í
samstarfi við verkefnið, velja 10 til
15 myndir sem því finnst viðeigandi
fyrir sitt land. Tvær myndir verða
sýndar á hverju kvöldi en hver mynd
aðeins einu sinni, kvikmyndasýning-
arnar munu ganga yfir á einni viku í
hverju bíóhúsi. Skilyrði er að mynd-
irnar verði sýndar í sinni upp-
runalegu útgáfu en textaðar á því
tungumáli sem talað er í því landi
sem sýning er í á hverjum tíma.
Morgunblaðið/Golli
Kvikmynd A Little Trip to Heaven
þykir góð mynd.
Kynna
evrópskar
kvikmyndir
Vilja skapa áhuga
á gæðamyndum
LISTAHÁTÍÐIN Sequences hefur nú
staðið yfir undanfarna daga. Í dag er
svo komið að lokahófi hátíðarinnar.
Gjörningaklúbburinn hefur dag-
skrána í Þjóðminjasafninu en klukk-
an 17 er ferðinni svo heitið í Tjarn-
arbíó. Þar mun listamaðurinn
Sigurður Guðjónsson sýna ný mynd-
bandsverk og leikur hljómsveitin
Stilluppsteypa undir.
Um kvöldið klukkan 20 sýnir hóp-
ur listamanna svo gjörninga og
myndbandsverk, meðal annarra þau
Ásdís Sif Gunnarsdóttir, Darri Lor-
anzen, Kolbeinn Hugi Höskuldsson,
Berglind Ágústsdóttir og Daníel
Björnsson.
Einnig má minna á að nú um
helgina eru síðustu sýningarhelgar
verka tengdra hátíðinni í Ný-
listasafninu, Þjóðmenningarhúsinu,
Ráðhúsinu og Gallery Boreas í Libo-
rius.
Lokahóf
Sequences
Eftir Bergþóru Jónsdóttur
begga@mbl.is
Á AÐALFUNDI Leikfélags
Reykjavíkur á mánudagskvöld kom
fram að rekstur félagsins á síðasta
ári skilaði hagnaði. Þetta er fjórða
árið í röð sem rekstur félagsins er
jákvæður, og því eru þetta talsverð
umskipti frá því sem var árin þar á
undan. Fjárhagsstaða Leikfélagsins
er því mjög góð. Þorsteinn S. Ás-
mundsson framkvæmdastjóri segir
að þetta séu góð tíðindi þar sem
sjaldnast sé gert ráð fyrir því að list-
rekstur af þessu tagi skili arði.
„Þetta sýnir að okkur hefur tekist að
taka mjög hraustlega á málum, taka
til og sníða stakk eftir vexti með
þeim fjármunum sem við höfum úr
að spila. Við höfum teflt djarft, því
við höfum lítið varaafl. Við höfum
fullnýtt okkar mannauð, tæki og
hús.“
Leikfélagið nýtur fasts fjár-
framlags borgarinnar til reksturs
Borgarleikhússins, sem á þessu ári
eru 260 milljónir króna. Rekstr-
arkostnaðurinn á síðasta ári nam
hins vegar um 530 milljónum króna.
Sjálfsaflafé leikhússins er því rúm-
lega 50% af kostnaðinum. „Við höf-
um hvergi í heiminum séð slíkan ár-
angur, hjá sambærilegri
listastofnun,“ segir Þorsteinn.
Smám saman hefur Leikfélaginu
því tekist að bæta eiginfjárstöðu
sína.
Guðjón Pedersen leikhússtjóri
áréttar að hvergi finnist heldur
dæmi um að jafn fámennur starfs-
hópur listamanna, tæknimanna og
annarra starfsmanna nái þessum ár-
angri. „Það er alveg sama hvar ég
ber niður með mínum kollegum,
sams konar hús eru alls staðar rekin
með helmingi fleiri starfsmönnum.“
Guðjón segir að góðan árangur
megi því fyrst og fremst þakka frá-
bæru starfsfólki sem leggi mjög
mikið á sig. „En það má heldur ekki
gleyma því að okkar leikhúsgestir
eru frábærir. Á síðasta leikári komu
næstum 155 þúsund manns í leik-
húsið. Það er rúmlega helmingur
þjóðarinnar. Og bara nú í september
komu 18 þúsund manns í húsið.“
Þorsteinn bætir því við að í Borg-
arleikhúsinu sé einnig besta leiksvið
landsins, eftirsótt til ýmissa annarra
nota, og það skapi líka tekjur.
Fagstjórnendur teknir við
Eins og margir muna átti Leik-
félag Reykjavíkur í miklum rekstr-
ar- og skipulagsvanda fyrir 5 til 10
árum. Liður í þeirri tiltekt, sem Þor-
steinn nefndi, var að samþykktum
félagsins var breytt, það opnað og
fagstjórnendur tóku við rekstrinum.
„Áður voru það starfsmenn leik-
hússins sem stjórnuðu leikhúsinu en
nú eru það fagstjórnendur. Sú
breyting hefur t.d. gert samskipti
okkar við atvinnu- og menningarlífið
miklu betri og þægilegri.“
Samningur Leikfélagsins og borg-
arinnar um að tveir sjálfstæðir leik-
hópar sýni í Borgarleikhúsinu á ári
sem gestir, og njóti þeirrar aðstöðu
og fagmennsku sem fyrir er í húsinu,
hefur líka reynst vel og skapað meiri
fjölbreytni í sýningum. Fleiri gest-
um er þó einnig boðið að sýna í hús-
inu en um þær sýningar er samið
sérstaklega hverju sinni. Í Borg-
arleikhúsinu er aðstaða, tækni og
fagþekking fyrir hendi og því skapa
samningarnir reynslu á báða bóga
þótt fyrirkomulagið geti verið með
mjög ólíku sniði milli hópa.
Að mati Þorsteins verður ekki
haldið áfram að reka Leikfélagið og
þar með Borgarleikhúsið á jafn
naumum grunni og nú er gert. Fé-
lagið þarfnist meira fjármagns. „Við
þurfum sanngjarna leiðréttingu. Nú
höfum við sýnt að við kunnum með
fjármagnið að fara – við erum að
gera mjög góða hluti úr ótrúlega
litlu. Leikfélaginu er treyst til að
reka þetta mikla mannvirki. Við telj-
um okkur gera það vel, og í frábærri
samvinnu við borgaryfirvöld.“
Guðjón segir að þótt leikárið í
hittifyrra hafi skapað meiri arð en
síðasta leikár hafi heildartekjur
aldrei orðið hærri en á síðasta ári og
hafi reyndar aldrei áður farið yfir
500 milljónir. Tekjurnar hafi aukist
um 85 milljónir milli ára.
Þótt Þorsteinn og Guðjón bendi á
frábært starfsfólk og áhugasama
leikhúsgesti hljóta listrænar ákvarð-
anir stjórnenda líka að hafa haft
áhrif á hvernig til hefur tekist í
rekstrinum. Spurningin er hvernig
þeim hefur gengið að laga listræna
ákvarðanatöku að þeim markmiðum
sem lagt var af stað með til að koma
rekstrinum á réttan kjöl. Guðjón
segir að sú mynd hafi ekkert brengl-
ast frá því sem áður var. „Það sem
við höfum sett skýrar fram en áður
er að skapa hverju sviði sinn karakt-
er. Við tökum til dæmis minni
áhættu í sýningum á Stóra sviðinu.
Við höfum önnur tvö svið til að gera
það. En fyrst og fremst er það sam-
staðan innan leikhópsins og kraft-
urinn í starfseminni almennt sem
hefur gert okkur mögulegt að búa til
betri leiklist.“ Þorsteinn segir að
áhorfendatölurnar sýni, að Borg-
arleikhúsið sé leikhús fólksins og að
kapp sé lagt á að hafa verkefnavalið
sem fjölbreyttast.
Byrinn sem Leikfélag Reykjavík-
ur nýtur nú skapar því ýmiss konar
tækifæri. Guðjón segir að tengsl við
umheiminn séu þar ofarlega á blaði.
Hann nefnir heimsókn dansflokks
Pinu Bausch í Borgarleikhúsið fyrir
skömmu. „Þetta eflir okkur í þeirri
viðleitni að fá hingað enn fleiri
gæðalistamenn utan úr heimi og er-
um í viðræðum við fólk um að koma
hingað eftir áramót og á næsta ári.
Með jákvæðum rekstri eigum við
fjárhagslega möguleika á því að
bjóða hingað frábæru leikhúsfólki og
það kunna gestir okkar vel að meta.“
Sókn út fyrir landsteinana
Útrás er annað atriði sem Þor-
steinn nefnir og getur skapað leik-
húsinu eftirtekt, viðurkenningu og
tekjur. Uppfærsla í samstarfi Vest-
urports og Borgarleikhússins á
Woyzeck í fyrra var frumsýnd í Bar-
bican-listamiðstöðinni í Lundúnum
og sýnd tíu sinnum ytra áður en hún
var sýnd hér heima við mjög góða
aðsókn. „Það var gríðarmikil við-
urkenning fyrir okkur og sýninguna
að henni skyldi svo vera boðið aftur
til Barbican, og nú í sumar voru tíu
viðbótarsýningar ytra fyrir troðfullu
húsi. Nú er svo komið að seinni part-
inn í nóvember fer sýningin til Lud-
wigshafen í Þýskalandi, í janúar fer
hún til Madríd og í apríl til Amst-
erdam. Þannig erum við líka farin að
flytja út leiklist. Við greiðum ekki
með þessum sýningum. Þetta skap-
ar okkur reynslu og skilar okkur
tekjuafgangi.“ Þeir Guðjón og Þor-
steinn lofa framhaldi á útrásinni.
Leikárið, sem nú er nýhafið, hófst
af krafti. Kortasala í haust var þref-
öld miðað við síðasta leikár.
Að lokum nefnir Þorsteinn að
stefnumótunarvinna starfsfólks og
stjórnenda, sem hófst í fyrra, hafi
skilað mjög skýrum framtíðarmark-
miðum. „Við höfum einsett okkur að
vera einn mikilvægasti þáttur í
menningarlífi landsins og í far-
arbroddi leikhúsa hérlendis. Þetta
er ásetningur okkar og markmið og
leiðarljós við daglegan rekstur og
mótun framtíðar. Því munu ferskir
vindar og sterkir menningarlegir
straumar leika um Borgarleikhúsið
næstu misserin. Þú sérð á þessu að
við erum í bullandi stuði.“
Leikfélag Reykjavíkur skilar rekstrarhagnaði fjórða árið í röð
Við erum í bullandi stuði!
Morgunblaðið/Ómar
Amadeus Wolfgang og Konstanza leika sér í sýningu LR. Leikárið sem nú er
nýhafið hófst af krafti. Kortasala í haust var þreföld miðað við síðasta leikár.
»Leikfélag Reykjavíkur ereitt elsta menningarfélag
landsins, stofnað 11.01. 1897.
»LR rekur Borgarleikhúsið,með 260 milljóna styrk.
»Rekstrarkostnaður nam530 milljónum á síðasta ári.
Sjálfsaflafé er því ríflega 50%.
»Tekjur félagsins hafa aldreiverið meiri, og taprekstri
hefur verið snúið í hagnað.
Í HNOTSKURN
Gott starfsfólk og
gestir lykilatriði
Þorsteinn S.
Ásmundsson
Guðjón
Pedersen
♦♦♦