Morgunblaðið - 03.10.2007, Qupperneq 4

4 MIÐVIKUDAGUR 3. OKTÓBER 2007 MORGUNBLAÐIÐ
FRÉTTIR
VALBORG Guðlaugsdóttir, leik-
skólastjóri á leikskólanum Engjaborg
í Grafarvogi, fagnar stuðningi for-
eldra leikskólabarna og kröfu þeirra
um að launakjör starfsmanna leik-
skóla verði bætt. Foreldrar barna í
leikskólum í Grafarvogi hafa tekið sig
saman og standa að undirskriftalista.
Á honum er hvatt er til þess að launa-
kjör leikskólakennara verði bætt og
að fagfólk starfi með börnum á leik-
skólunum.
„Ég fagna frumkvæði foreldra og
tel nauðsynlegt að þeir myndi þrýsti-
hóp sem kallar eftir lausnum til fram-
búðar í leikskólamálum borgarinnar,“
segir Valborg. Nauðsynlegt sé að
starf leikskólanna verði hafið til vegs
og virðingar og það gerist ekki nema
með bættum launakjörum starfs-
manna. „Einnig verður að auka virð-
ingu fólks í þjóðfélaginu fyrir því
starfi sem fram fer í leikskólanum
þannig að ég held að það sé mjög af
hinu góða að foreldrar skuli taka sig
saman og sýna stuðning við okkur
leikskólafólk og það sem við gerum á
leikskólunum.“
„Fólk er í reddingum“
„Fólk er í reddingum, það reynir
að bjarga sér,“ segir Eva Jónasdóttir,
móðir þriggja ára stúlku á leikskól-
anum Brekkuborg í Grafarvogi, en
nýlega var foreldrum þar tilkynnt að
þeir þyrftu að hafa börnin heima einn
dag vikunnar fyrstu tvær vikurnar í
október. Fram kom að til lengri tíma
væri óvíst hvort skerða þyrfti vistun
barnanna á leikskólanum.
Eva segir að henni og manni henn-
ar takist að bjarga málum fyrir horn.
Fólk í kringum hana leiti ýmissa
leiða til þess að útvega gæslu fyrir
börnin þegar leikskólinn er lokaður. Í
einu tilfelli sem hún þekki hafi verið
ekið með börn til Keflavíkur þar sem
afi þeirra býr.
Eva segir ljóst að bæta þurfi kjör
leikskólakennara. „Það segir sig
sjálft að fólk getur ekki lifað af laun-
unum í þessu starfi, þannig að það fer
annað, þar sem það fær betri laun,“
segir hún. Eitthvað sé um að leik-
skólakennarar hafi flutt sig yfir í
einkarekna leikskóla en þar séu laun-
in hærri en á borgarreknu leikskól-
unum. Hún hafi heyrt á foreldrum að
þeim finnist orðið tímabært „að koma
fram og tala um þessi mál. Það verð-
ur að vekja athygli á þessu til þess að
það gerist eitthvað,“ segir hún.
„Við ítrekum að mjög mikilvægt er
að koma á stöðugleika í starfsmanna-
málum leikskóla borgarinnar. Við
gagnrýnum að undanfarin haust hafi
þurft að redda málum innan margra
leikskóla með því að ráða á síðustu
stundu of marga ófaglærða og óþjálf-
aða til starfa. Við erum að horfast í
augu við flótta fjölmargra hæfra leik-
skólakennara og leikskólaliða úr leik-
skólunum vegna lakra kjara og að-
stæðna.
Við krefjumst því að borgaryf-
irvöld og menntayfirvöld landsins
taki höndum saman og vinni að lausn
vandans, ekki til eins vetrar, heldur
til frambúðar,“ segir á undir-
skriftalistanum.
Stuðningur
foreldra
mikilvægur
Foreldrar leikskólabarna í Grafarvogi krefjast bættra kjara starfsmanna
Morgunblaðið/Kristinn
Gaman í leikskólanum Valborg Guðlaugsdóttir, leikskólastjóri á Engjaborg, með krökkum í skólanum.
FRÉTTASKÝRING
Eftir Andra Karl
andri@mbl.is
TÆKNILEGA er afar auðvelt að loka fyrir
aðgang íslenskra notenda að erlendri fjár-
hættustarfsemi á Netinu ef stjórnvöld tækju
um það ákvörðun. Nýverið var kynnt reglu-
gerð í Bandaríkjunum sem skýrir þær stefnur
og starfsreglur sem bankar og fjármálafyr-
irtæki þurfa að uppfylla samkvæmt lögum sem
sett voru á síðasta ári um að bannað sé að
stunda fjárhættuspil á Netinu.
Í utandagskrárumræðum á Alþingi í janúar
sl. tók Ögmundur Jónasson, þingmaður
Vinstri grænna, málið fyrir. Hann sagði að
stjórnvöldum bæri að reisa rönd við vaxandi
ásókn í fjárhættuspil á Netinu, ekki einvörð-
ungu af siðferðilegum ástæðum en einnig laga-
legum, þar sem um lögbrot væri að ræða.
Í umræðunum kom fram í máli þingmanna
að þeir teldu það tæknilega erfitt að koma í
veg fyrir þessa starfsemi, enda færi hún fram
á Netinu – sem væri án landamæra.
Andri Valur Hrólfsson, framkvæmdastjóri
alþjóðalausna Valitor, segir málið hins vegar
fremur einfalt, þ.e. ef notast væri við sömu að-
ferð og Bandaríkjamenn. Öll viðskipti með
kreditkorti, hvort sem því er framvísað eða í
gegnum Netið, hafa nefnilega fjögurra stafa
einkennisnúmer. Einkennisnúmer fjárhættu-
starfsemi er t.a.m. 7995 og er ekki gerður
greinarmunur á póker og rúllettu eða veð-
málum á íþróttakappleiki. Í kerfum bankanna
er öllum beiðnum frá slíkri starfsemi á Netinu
svo hafnað þegar heimildar er leitað. „Það er
alveg sama hvar bandarískur korthafi reynir
að fara inn á Netið, viðskiptin eru heim-
ildaleituð, fara inn í bandarískan banka og
hann segir nei,“ segir Andri.
Íslensk fjárhættuspil einnig á Netinu
Á Íslandi er hægt að kaupa Lottó og veðja á
íþróttaleiki í gegnum vefsíðu Íslenskrar get-
spár. Þrátt fyrir að slíkar færslur beri sama
kóða og hefðbundin fjárhættuspil segir Ragn-
ar Önundarson, framkvæmdastjóri Borgunar,
tæknilega mögulegt að útiloka aðeins erlendar
færslur vegna fjárhættuspila eða einstök fyr-
irtæki. Það væri þá íslenskra stjórnvalda að
ákveða hvaða fyrirtæki væri bannað að hafa
viðskipti við.
Í áðurnefndum umræðum á Alþingi sagði
Björn Bjarnason dómsmálaráðherra að fjár-
hættuspil á Netinu væri vandamál sem allar
þjóðir glímdu við, hins vegar væri spurning
hver ætti að setja reglur um þessi mál. Björn
sagði einnig að vel væri fylgst með þessum
málum í dómsmálaráðuneytinu.
Sendar voru spurningar á tölvupósti til
dómsmálaráðherra um ólögleg fjárhættuspil á
Netinu, m.a. hvort aðferðir Bandaríkjamanna
væru til skoðunar en ekki höfðu borist svör við
því í gærkvöldi.
Auðvelt að loka á íslenska spilara
„ÞETTA eru
ánægjulegar
fréttir,“ segir
Ragna K. Mar-
inósdóttir, fram-
kvæmdastjóri
Umhyggju, um
þá tillögu félags-
málaráðuneytis-
ins í fjárlaga-
frumvarpi næsta
árs að framlög til
foreldra langveikra eða alvarlega
fatlaðra barna verði aukin um 50
milljónir kr. Ráðherra fól hópi sér-
fræðinga innan og utan ráðuneyt-
isins að endurskoða lögin og rýmka
rétt foreldra til greiðslna. Ragna
segir að fulltrúi Umhyggju taki þátt
í vinnu við útfærslu breytinganna.
Gerir hún sér vonir um að nið-
urstaða liggi fljótlega fyrir svo rétt-
lætinu verði framfylgt og foreldrar
allra langveikra barna sem ekki
hafa tök á að afla sér tekna njóti
þessa.
Gert er ráð fyrir 84,9 milljónum
til foreldra langveikra og fatlaðra
barna á þessu ári en greiðslurnar
hækki í 137,6 milljónir á næsta ári.
Fagnar
auknum
framlögum
Ragna K.
Marinósdóttir
Vinna að réttarbót
foreldra langt komin
„HVÍLÍKUR
dagur, toppnum
er náð,“ skrifaði
Leifur Örn Svav-
arsson, fjallaleið-
sögumaður, inn á
vefsíðu sína í gær
en hann var þá
nýkominn af há-
tindi Cho Oyu,
sjötta hæsta fjalls
heims.
Leifur ætlaði sér að ganga á tind-
inn án aukasúrefnis en ekki náðist í
hann í gær til að staðfesta hvort það
hefði tekist.
Hvort sem Leifur notaði aukasúr-
efni eða ekki er afrekið mikið. Fjall-
ið, sem stendur á landamærum Tíb-
ets og Nepals, er 8.201 metri á hæð
og á leiðinni upp hreppti leiðangur-
inn sem Leifur var í slæmt veður. Á
tímabili leit jafnvel út fyrir að hóp-
urinn yrði að snúa við og samkvæmt
upplýsingum frá Íslenskum fjalla-
leiðsögumönnun ákváðu nokkrir
leiðangrar að leggja árar í bát. Ekki
þó Leifur og félagar: „Við klifum í
gegnum morgunkul og helkaldan
vind og náðum upp á hátind Cho Oyu
klukkan 08.00 í morgun. Þar nutum
við brúnalogns og sólskins,“ skrifaði
hann á vefinn. Brúnalogn er það kall-
að þegar skjól er á tindum en hvassir
vindar í hlíðum.
Leifur Örn, sem er einn reyndasti
fjallamaður landsins, er fimmti Ís-
lendingurinn til að klífa fjallið.
Náði tindi
Cho Oyu
Leifur Örn
Svavarsson
♦♦♦
Eftir Rúnar Pálmason
runarp@mbl.is
HALDIÐ var upp á það í gær að 30
ár eru frá því að fyrstu hjúkr-
unarfræðingarnir voru brautskráðir
frá Háskóla Íslands. Þegar háskóla-
námið hófst árið 1973 höfðu fá Evr-
ópulönd fært hjúkrunarfræði upp á
háskólastig og að sögn Sóleyjar S.
Bender, deildarforseta hjúkrunar-
deildar, er Ísland enn í fararbroddi
í menntamálum hjúkrunarfræðinga.
Svo vill reyndar til að Sóley var í
hópi 14 fyrstu hjúkrunarfræðing-
anna sem útskrifuðust frá HÍ árið
1977. Margar úr hópnum voru við-
staddar afmælishátíðina í gær.
Kennsla í hjúkrun frá 1931
Fyrsti skólinn sem kenndi hjúkr-
un var Hjúkrunarkvennaskólinn
sem var stofnaður árið 1931 en árið
1948 var nafninu breytt í Hjúkr-
unarskóla Íslands. Kennsla í hjúkr-
un á háskólastigi hófst síðan árið
1973 og var það gert að kanadískri
og bandarískri fyrirmynd en að
sögn Sóleyjar höfðu fá lönd í Evr-
ópu ákveðið að færa nám í hjúkrun
upp á háskólastig. Hjúkrunarskól-
inn var hins vegar starfræktur til
ársins 1986 og var þar hægt að
ljúka þriggja ára diplómunámi.
Háskólanámið hefur frá upphafi
tekið fjögur ár og lýkur með BS-
prófi.
Sjálfstæðari fræðigrein
Sóley sagði í gær að mikið hefði
breyst með því að gera hjúkrun að
háskólagrein. Fram að því hefði
verið litið á hjúkrunarkonur sem
e.k. aðstoðarmenn lækna sem ætlað
var að framfylgja skipunum þeirra.
Eftir að hjúkrun varð að háskóla-
grein hefði stéttin orðið miklu sjálf-
stæðari enda haft allar forsendur
til þess. „Þarna varð hjúkrunar-
fræði að sjálfstæðari fræðigrein.
Þetta þýddi líka það að þeir sem
útskrifuðust úr hjúkrunarfræði
höfðu sambærilegt nám á við aðrar
heilbrigðisstéttir,“ sagði Sóley.
Kennsla í háskóla væri ólík námi í
öðrum skólum því í háskóla væri
byggt á rannsóknum, sjálfstæðri
hugsun, frumkvæði og gagnrýni.
Áður hefði verið litið á nemendur
sem starfskraft en eftir 1973 hefði
leiðsögnin orðið markvissari.
Þrír heiðraðir
Á afmælishátíðinni í gær voru
þrír einstaklingar heiðraðir fyrir
framlag sitt til þróunar á námi í
hjúkrunarfræði: Ingibjörg R.
Magnúsdóttir, fyrrverandi náms-
brautarstjóri og ráðuneytisstjóri í
heilbrigðisráðuneytinu, Jóhann Ax-
elsson sem var deildarforseti
læknadeildar þegar kennsla í
hjúkrunarfræði hófst við HÍ og
Marga Thome, fyrsti fastráðni
kennarinn við námsbraut í hjúkr-
unarfræði.
30 ár frá fyrstu útskrift
Fjórtán hjúkrunarfræðingar í fyrsta
útskriftarhópnum frá HÍ árið 1977
Morgunblaðið/Golli
Hátíð Meðal þeirra sem fluttu erindi á afmælishátíð hjúkrunarfræði-
kennslu í gær var Guðlaugur Þór Þórðarson heilbrigðisráðherra og Sóley
S. Bender. Á milli þeirra situr Kristín Ingólfsdóttir, rektor HÍ.