Morgunblaðið - 03.10.2007, Síða 13

MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 3. OKTÓBER 2007 13
ÚR VERINU
Vestmannaeyjar | Nú eru hundrað ár
frá því elsti hluti Bæjarbryggj-
unnar í Vestmannaeyjum var tek-
inn í notkun. Bæjarbryggjan er enn
til og nýtist meðal annars smábát-
um, og Blátindi VE hefur verið ætl-
aður staður við norðurenda hennar.
Tilkoma bryggjunnar 1907 mark-
ar upphaf sögu framkvæmda við
Vestmannaeyjahöfn. Af þessu til-
efni var haldinn hátíðarfundur í
framkvæmda- og hafnarráði Vest-
mannaeyjabæjar og í framhaldi af
honum var boðið til hófs í Kaffi Kró
þar sem mættir voru fulltrúar bæj-
arstjórnar, fulltrúar Siglingastofn-
unar og aðrir sem tengjast starfi
hafnarinnar með einum eða öðrum
hætti.
Þar fór Arnar Sigurmundsson,
formaður framkvæmda- og hafn-
arráðs, yfir sögu hafnarinnar.
Árið eftir var fyrsti hluti Bæj-
arbryggju tekinn í notkun en hún er
austanmegin við hús Fiskiðjunnar.
Í upphafi náði hún 35 metra út frá
Strandvegi sem lá þá aðeins norðar
en í dag og var hún þá kölluð Stokk-
hellubryggja. Hún var stækkuð
1911 og náði núverandi stærð 1926.
Morgunblaðið/Sigurgeir
Bryggjuspjall Þessi mynd er tekin á Bæjarbryggjunni í febrúar 1961 í
stóra sjómannaverkfallinu sem stóð fram í mars.. Þarna má sjá nokkra
þekkta Eyjamenn, f.v. Sævar Benónýsson frá Gröf, Björn Finnbogason,
Kirkjulandi, Sigurður Guðnason, Theódór Guðjón Jóhannesson, Friðrik
Benónýsson, Þórarinn Sigbjörnsson frá Lundi og aflaklóin Benóný Frið-
riksson eða Binni í Gröf sem lengst af var kenndur við Gullborgu VE..
Bæjarbryggja 100 ára
Morgunblaðið/Sigurgeir Jónasson
Hafnargerð Bæjarbryggjan eins og hún er í dag. Það fer ekki mikið fyrir
henni, en mikilvæg var hún lengst af.
ÚTVEGSMENN á Suðurnesjum
vilja að mismunun innan sjávarút-
vegsins verði hætt. Þeir vilja af-
nema veiðileyfagjald, breyta gengi
krónunnar. Skerðing á þorskkvóta
á félagssvæðinu verður nú 9.000
tonn, þar af 6.000 í Grindavík.
Ekkert eitt bæjarfélag verður fyrir
eins mikilli skerðingu og Grinda-
vík.
Í ályktun aðalfundar Útvegs-
mannafélags Suðurnesja vegna nið-
urskurðar aflamarks í þorski fara
útvegsmenn fram á:
 að mismunun innan sjávarút-
vegsins verði hætt. Línumismunun
verði felld niður strax, slæging-
arstuðlar leiðréttir og byggðakvóti
verði felldur niður í áföngum á
þremur árum. Það sem tekið verð-
ur af aflamarki vegna aflabrests og
vegna byggðakvóta verði tekið af
öllum útgerðum með aflahlutdeild.
Flestar þessara aðgerða eiga það
sammerkt að með þeim er verið að
færa veiðiheimildir frá einni sjáv-
arbyggð til annarrar, eða jafnvel
milli útgerðaraðila innan sömu
byggðar.
 að stjórnvöld afnemi sérstakar
álögur og gjöld sem sjávarútvegs-
fyrirtæki þurfa að axla umfram
aðra atvinnuvegi í landinu og er
þar sérstaklega nefnt hið svokall-
aða veiðigjald sem í rauninni er
skattur er leggst þyngst á lands-
byggðina, en stærstur hluti þeirra
fyrirtækja sem eru í sjávarútvegi
starfar utan Reykjavíkur.
 að gengi íslensku krónunnar
verði með þeim hætti að útflutn-
ings- og samkeppnisgreinar geti
þrifist. Sjávarútvegurinn og annar
atvinnurekstur verður að treysta á
að gengi krónunnar og vaxtastig
verði með öðrum hætti en verið
hefur að undanförnu. Hávaxta-
stefna Seðlabanka Íslands sem sér-
staklega miðar að því að halda
gengi krónunnar hærra fær ekki
staðist og er stórháskaleg. Lögin
um Seðlabankann verður að endur-
skoða hið fyrsta. Það er ljóst að
öflugasta mótvægisaðgerðin vegna
niðurskurðar veiðiheimilda í þorski
er að jafnvægi sé í gengisskrán-
ingu krónunnar.
 Útvegsmannafélag Suðurnesja
skorar að lokum á alþingismenn
Suðurkjördæmis að gera allt sem í
þeirra valdi stendur til að tryggja
að réttarstaða þeirra útvegsmanna
sem taka á sig skerðinguna verði
treyst. Ef sjávarútvegur á áfram
að vera samkeppnishæfur um fólk
og fjármagn við þessar erfiðu að-
stæður er forsendan sú að nýting-
arrétturinn sé tryggður þegar
stofninn styrkist að nýju.
Mismunun verði hætt
HEILDARSKULDIR í sjávarút-
vegi voru áætlaðar 304 milljarðar í
júní 2007. Hafa skuldirnar aukizt
jafnt og þétt síðustu tíu árin og
bilið á milli útflutningsverðmætis
og heildarskulda eða skulda að frá-
dregnum veltufjármunum hefur
farið vaxandi nær allt tímabilið.
Útflutningsverðmæti sjávarafurða
var 125 milljarðar króna á síðasta
ári og hafði aukizt um tæpa 15
milljarða frá árinu á undan.
Útflutningsverðmæti er áætlað
svipað á þessu ári og því síðasta en
á því næsta má gera ráð fyrir að
það falli um 25 milljarða og verði
liðlega 100 milljarðar króna. Það
sem af er öldinni hefur útflutnings-
verðmætið alltaf verið yfir 100
milljarðar króna.
277 milljarðar í árslok 2006
Þessar upplýsingar komu fram í
skýrslu formanns Samtaka fisk-
vinnslustöðva, Arnars Sigur-
mundssonar, á aðalfundi samtak-
anna.
Í júní á þessu ári er áætlað að
heildarskuldir sjávarútvegsins hafi
numið rúmlega 304 milljörðum
króna, en þær voru áætlaðar 277
milljarðar í árslok 2006. Um áætl-
aðar brúttóskuldir að ræða og
veltufjármunir hafa þá ekki verið
dregnir frá. „Ef við drögum áætl-
aða veltufjármuni frá og fáum út
nettóskuldir þá er heildarfjárhæð-
in áætluð 259 milljarðar í júní
2007. Nokkrir óvissuþættir fylgja
gjarnan þessum útreikningum en
úrtakið sem lagt er til grundvallar
og áætluð samsetning nær til fyr-
irtækja sem bera 75-80% af skuld-
um sjávarútvegsins. Á bak við
þessar skuldir standa gríðarlegar
eignir í fiskiskipum, veiðiheimild-
um, fasteignum, tækjum og búnaði
auk mikillar þekkingar og mann-
auðs í sjávarútvegi,“ sagði Arnar í
skýrslunni.
Af 304 milljarða brúttóskuldum
sjávarútvegsins í lok júní á þessu
ári er áætlað að rúmlega 217 millj-
arðar eða tæplega 72% hafi verið í
erlendum gjaldmiðlum, en 87 millj-
arðar eða rúmlega 27% í íslenzkum
krónum. Af innlendum skuldum
sjávarútvegsins er áætlað að 22
milljarðar séu við lánastofnanir.
Af heildarskuldum er áætlað að
um 18% hafi verið í evrum, 14% í
Bandaríkjadollurum, 7% í japönsk-
um yenum, 16% í svissneskum
frönkum, 10% í brezkum pundum,
og um 6% í öðrum gjaldmiðlum.
Heildarskuldir í íslenzkum krónum
eru taldar rúmlega 28%.
„Það er forvitnilegt að skoða
skiptingu útflutningsverðmætis
sjávarafurða eftir helztu gjaldmiðl-
um á síðasta ári. Af heildarverð-
mæti voru 42% í evrum, næst kem-
ur brezka pundið með 27%, síðan
bandaríkjadollar með 20%, jap-
anska yenið með 5%, einnig norska
krónan með 5% og 1% í öðrum
gjaldmiðlum. Vaxtaberandi erlend-
ar skuldir sjávarútvegsins voru
tæplega tvöfaldar útflutnings-
tekjur sjávarafurða og verður ekki
annað sagt að töluvert samræmi sé
þarna á milli að frátöldum lánum í
lágvaxtamyntum,“ sagði Arnar.
Skuldir sjávarútvegs-
ins aukast jafnt og þétt
       
   



   
 

 


  


     
 
  
   
 
 
 
!"  # $#%
Í HNOTSKURN
»Útflutningsverðmæti sjáv-arafurða var 125 millj-
arðar króna á síðasta ári og
hafði aukizt um tæpa 15 millj-
arða frá árinu á undan
»Í júní á þessu ári er áætlaðað heildarskuldir sjáv-
arútvegsins hafi numið rúm-
lega 304 milljörðum króna, en
þær voru áætlaðar 277 millj-
arðar í árslok 2006
»Af heildarskuldum eráætlað að um 18% hafi ver-
ið í evrum, 14% í Bandaríkja-
dollurum, 7% í japönskum
yenum, 16% í svissneskum
frönkum, 10% í brezkum
pundum, og um 6% í öðrum
gjaldmiðlum
Skuldirnar hafa
aukizt um nærri
200 milljarða
króna á síðustu 10
árum

 

   


    

  
 

!""!     
 

#!    !"   
!# 

   #!
  
!!#$ 

!#%  $#   
$! 

##!  % !"&
  
!! 

!$#  '
  
!$# 

!#"$  (!"   
 

$  ) #!
  
 

#  *
  
%" 

"!%   +   
! 

% $, !"   
 

#  -
   &
"" 
 &
!  /01 2
  
"#$% 

" 


ÚTVEGSMENN á Vestfjörðum
leggja áherslu á að hvalveiðum í at-
vinnuskyni verði haldið áfram. Jafn-
framt vilja þeir að auðlindagjald í
sjávarútvegi verði þegar fellt niður.
Þetta kemur fram í ályktun aðal-
fundar Útvegsmannafélags Vest-
fjarða.
Þar segir ennfremur: „Stærð
helstu hvalastofna við Ísland er nú í
sögulegu hámarki, en talið er að
fjöldi hvala sé nú vel yfir 300.000 dýr.
Áætlað er að þær 12 tegundir hvala
sem halda reglulega til hér við land
éti um 6 milljónir tonna af fæðu á ári
hverju. Af þessum 6 milljónum tonna
eru rúmlega 2 milljónir tonna fiskur.
Þetta er mun meira en allur íslenski
fiskveiðiflotinn ber að landi.
Hrefnan er atkvæðamesti afræn-
inginn bæði hvað varðar heildar-
magn (2 millj. tonna) og fiskát (1
millj. tonna). Talið er að hvalir éti á
aðra milljón tonna af loðnu á ári og
bráðabirgðaniðurstöður úr fyrri
helmingi rannsókna Hafrannsókna-
stofnunarinnar benda til þess að
hlutdeild þorsks í fæðu hrefnu sé
umtalsvert meiri en gert var ráð fyr-
ir í eldri útreikningum. Frumathug-
anir benda til að hvalastofnar geti
haft veruleg áhrif á langtímaafrakst-
ur þorskstofnsins. Þannig gæti af-
rakstur þorskstofnsins í framtíðinni
orðið allt að 20% minni en ella ef
hvalastofnarnir nytu algerrar frið-
unar samanborið við að þeir væru
nýttir á sjálfbæran hátt og haldið í
70% af hámarksstærð.“
Aðalfundurinn leggur til að auð-
lindagjald sem lagt er á sjávarútveg
einan atvinnugreina verði fellt strax
niður. „Þannig er stuðlað að því að
sjávarútvegurinn njóti jafnræðis á
við aðrar atvinnugreinar í landinu.“
Hvalveiðum verði haldið áfram