Morgunblaðið - 03.05.2008, Blaðsíða 27

MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 3. MAÍ 2008 27
LANDSPÍTALI-
háskólasjúkrahús
(LSH) er aðalmeðferð-
arspítali landsins og
flestir treysta því að
þar fái þeir meðferð
byggða á nýjustu þekk-
ingu þegar heilsan bil-
ar eða slys verða.
Færri gera sér senni-
lega grein fyrir umfangsmiklu
kennslu- og vísindahlutverki LSH en
spítalinn tekur þátt í starfsmenntun
rúmlega 30 heilbrigðisstarfsstétta og
á hverju ári eru um 1100 nemendur í
starfsnámi við LSH. Landspítalinn er
því ein stærsta menntastofnun lands-
ins. Löng hefð er fyrir því að háskóla-
menntaðir starfsmenn spítalans leggi
stund á vísindarannsóknir.
Það liggur ef til vill ekki í augum
uppi af hverju starfsmenn spítalans
skuli eyða dýrmætum tíma frá þjón-
ustu við sjúklinga til vísindarann-
sókna. Er ekki nóg fyrir okkur Ís-
lendinga að fylgjast með því sem
aðrir eru að gera í stóru nágranna-
löndunum? Svo er reyndar ekki, og
flest virtustu sjúkrahús á Vesturlönd-
um leggja mikla áherslu á eigin vís-
indarannsóknir og verja miklu fé til
þeirra. Ekki er óalgengt að fé til vís-
indarannsókna nemi um og yfir 10%
af rekstrarfé erlendra sjúkrahúsa og
gildir þá einu hvort um er að ræða
ríkisrekna háskólaspítala eða einka-
rekna. Það hefur nefnilega verið sýnt
fram á að á sjúkrahúsum þar sem
lögð er áhersla á vísindarannsóknir
næst betri árangur í meðferð flókinna
sjúkdóma. Ástæðan er ekki einungis
sú að nýjustu meðferðartækni er
beitt, heldur koma fram víðtækari
áhrif. Þetta á til dæmis við þegar ný
þekking, sem verður til við rannsókn-
ir, leiðir til lausna á flóknum klínísk-
um vandamálum hversdagsins. Með
öðrum orðum, vísindavinnan býr
stöðugt til nýja þekkingu sem nýtt er
til meðferðar sjúkra. Vísindastarfinu
fylgir einnig heilmikil sköpunargleði
og tækifæri til þróunar og framgangs
í starfi.
Árangur vísindarannsókna
á Landspítala
Vísindarannsóknir á LSH hafa
vaxið að magni og gæðum á síðustu
áratugum. Hægt er að mæla þetta á
ýmsan hátt, til dæmis með árlegum
fjölda birtra vísindagreina í alþjóð-
legum vísindatímaritum. Meðfylgj-
andi súlurit sýnir fjölda birtra vís-
indagreina og bókakafla sem starfs-
menn Landspítalans og samstarfs-
menn stóðu að á árunum 2001-2007.
Árlegur fjöldi greina í erlendum, rit-
rýndum vísindatímaritum jókst úr
107 í 186 á tímabilinu. Töluleg sam-
antekt hefur sýnt að starfsmenn
LSH standa að ríflega fjórðungi allra
vísindagreina frá Íslandi og tveimur
þriðju þeirra vísindagreina sem koma
frá Háskóla Íslands. Margar rann-
sóknanna hafa verið gerðar í náinni
samvinnu við Háskóla Íslands en
einnig við Hjartavernd, Íslenska
erfðagreiningu og aðrar innlendar og
erlendar vísindastofnanir. Samstarfs-
stofnunum á sviði vísinda hefur fjölg-
að mikið. Samvinna er nú við 20 inn-
lendar stofnanir og fyrirtæki og yfir
70 erlenda háskóla og stofnanir í 20
löndum og öllum heimsálfum. Fjöldi
doktors- og meistaranema á LSH
hefur einnig vaxið hratt á síðustu ár-
um og eru þessir nemendur mikil-
vægir hlekkir í vísindastarfinu.
Vísindastarfið er ekki ókeypis
Samanber góða vísindavirkni
starfsmanna spítalans á undanförn-
um árum, er ekki skortur á hæfum
vísindamönnum, þótt alltaf sé pláss
fyrir afburðafólk. Það sem einkum
vantar er bætt aðstaða til vísinda-
starfa og aðgangur að digrum, inn-
lendum sjóðum. Þetta er nauðsynlegt
til uppbyggingar öflugra vísindahópa
sem geta sótt um stóra, alþjóðlega
vísindastyrki sem gerir þá sam-
keppnishæfa við hina bestu á alþjóða-
vísu. Á undanförnum árum hefur ár-
legur kostnaður LSH vegna vísinda-
rannsókna numið um það bil 1,5% af
heildarveltu spítalans. Tíundi hluti
þeirrar upphæðar (0,15%) hefur
runnið til Vísindasjóðs LSH. Til við-
miðunar fær Karolinska sjúkrahúsið í
Stokkhólmi upphæð til vísindarann-
sókna sem svarar til 12% af árlegri
veltu þess. Þar af kemur tæpur helm-
ingur eða 5% beint frá sjúkrahúsinu
sjálfu og heilbrigðisyfirvöldum. Það
er því ljóst að mikið vantar upp á að
LSH sé samkeppnisfært við bestu
sjúkrahús í nágrannalöndunum hvað
varðar fjármagn til vísindarann-
sókna. Þeir styrkir sem starfsmenn
afla eru nýttir til kaupa á rannsókn-
artækjum, til greiðslu launa aðstoðar-
fólks og doktorsnema. Spítalinn legg-
ur til aðstöðu og þar er að finna rann-
sóknarefniviðinn, sjúklingana, sýni
og heilsufarsupplýsingar svo að eitt-
hvað sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur
vísindavinnan verið stunduð samhliða
öðrum verkum eða í frítíma starfs-
manna. Vaxandi vinnuálag rýrir þann
tíma sem hægt er að nýta á þennan
hátt. Til þess að viðhalda fyrri virkni
er nauðsynlegt að leita nýrra leiða til
fjármögnunar vísindastarfsins.
Ný vísindastefna LSH
Á síðastliðnu ári samþykkti stjórn
Landspítala nýja og framsækna vís-
indastefnu, sem gefur fyrirheit um
betri tíma. Hin nýja vísindastefna
miðar að tvöföldun á beinu fjárfram-
lagi til vísindaverkefna við spítalann á
árinu 2012. Það ár er gert ráð fyrir að
3% af heildarrekstrarkostnaði spítal-
ans renni til vísindaverkefna þar sem
áhersla er lögð á samkeppni um allt
rannsóknarfé. Í ljósi þessa setur
Landspítali háskólasjúkrahús sér það
markmið að vera eitt af fimm bestu
háskólasjúkrahúsum á Norðurlönd-
um árið 2012 hvað varðar árangur og
afköst í vísindarannsóknum.
Vísindastarf á Landspítala
háskólasjúkrahúsi
Gísli H. Sigurðsson
og Sigurlaug Svein-
björnsdóttir skrifa
um þá starfsemi
sem fram fer á LSH
Gísli H.
Sigurðsson
Gísli H. er yfirlæknir og prófessor,
formaður vísindaráðs LSH. Sigurlaug
er yfirlæknir, sviðsstjóri vísinda- og
rannsóknarþjónustu LSH.
Sigurlaug
Sveinbjörnsdóttir
» Landspítalinn er
ein stærsta
menntastofnun lands-
ins. Löng hefð er fyrir
því að háskólamennt-
aðir starfsmenn spít-
alans leggi stund á vís-
indarannsóknir.
www.alcoa.is
Við ætlum að fjölga fólki
ÍS
L
E
N
S
K
A
S
IA
.I
S
A
L
C
4
20
94
0
4.
20
08
Ef þú hefur áhuga á starfi hjá Fjarðaáli hafðu þá samband
við Sigurlaugu Þorsteinsdóttur eða Tómas Odd Hrafnsson
hjá Capacent, í síma 540 1000 eða á netföngin
sigurlaug.thorsteinsdottir@capacent.is /
tomas.hrafnsson@capacent.is eða skráðu umsókn þína
á www.capacent.is og haft verður samband við þig.Kynntu þér kosti þess að búa og starfa
á Austurlandi: www.austurat.is
Framtíðarstörf í framleiðslu
Við ætlum að ráða fleiri starfsmenn á vaktir í framleiðslu. Fjarðaál
framleiðir verðmætar afurðir úr áli og álblöndum, þar á meðal
álvíra í háspennustrengi. Ekki er gerð krafa um ákveðna menntun
eða reynslu umsækjenda. Í fjölbreyttum hópi framleiðslustarfs-
manna eru konur og karlar á öllum aldri. Mikið er lagt upp úr
þjálfun og starfsþróun. Launin eru góð og Fjarðaál veitir starfs-
mönnum margvíslega þjónustu, svo sem heilsuvernd, frítt fæði
og akstur til og frá vinnu.
Í fjölbreyttum hópi starfsmanna eru konur og karlar á öllum aldri sem njóta góðra launa, starfsþjálfunar
og ýmissa fríðinda. Núna viljum við bæta í þennan blómlega hóp og ætlum að fjölga starfsmönnum á næstunni.
Kynntu þér traust og spennandi atvinnutækifæri.
Álver Alcoa Fjarðaáls í Reyðarfirði er einn
öflugasti vinnustaður heims á sínu sviði