Morgunblaðið - 03.05.2008, Síða 29

MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 3. MAÍ 2008 29
ani um
eri ráð
omu frá
g geri auk
l vegna
yðingar
pegla þró-
unin sé
hraða
asilíu og í
laga-
andarík-
kja þar
andi. Þró-
til et-
æti tvö-
þeirri
m hvern-
eft-
að land-
við
ærra
egið úr
aki undir
ndi binda
em skoð-
ger sé
arland
r ræktun
m talin
í fram-
rðið alltaf
keru
til mat-
afi að
og notk-
á síðustu
dið
rkunýtni
aukist
uni úr út-
flutningi á maís um 62 af hundraði
standist ekki skoðun. Magnið sem
flutt hafi verið út hafi haldist stöð-
ugt í gegnum tíðina og aukningin á
milli áranna 2006 og 2007 verið
áætluð 14 af hundraði.
Allt að 420 sinnum meiri losun
Með sama hætti sé ný rannsókn
vísindamannanna Fargione, Hill,
Tilman, Polasky og Hawthorne um
efnið ekki á rökum reist.
Þar sé því haldið fram að vinnsla
lífræns eldsneytis skapi „kolefn-
isskuld“ á landinu, með því að leiða
til 17-420 sinnum meiri losunar
gróðurhúsalofttegunda í upphafi en
notkun þess muni spara ár hvert
miðað við bruna sama magns jarð-
efnaeldsneytis.
Rannsóknin byggist að auki á
mörgum rangfærslum og óraun-
hæfum ályktunum, svo sem þeirri
að í Bandaríkjunum verði friðað
land tekið undir ræktun vegna et-
anólvinnslu, þegar það rétta sé að
meirihluti þess lands henti ekki
undir slíka ræktun. Þá bendi rann-
sókn orkumálaráðuneytisins og
þekktrar rannsóknarstofu til að í
nýlegum orkulögum (EISA) sem
varða etanólið sé ekki gert ráð fyrir
að friðað land verði tekið undir
ræktun.
Heimildir
„New Studies Portray Unbalanced Per-
spective on Biofuels: DOE Response
based on contributions from Office of
Biomass Program; Argonne National
Lab, National Renewable Energy Lab,
Oak Ridge National Lab, Pacific North-
west National Lab; USDA.“
Aðengileg sem pdf-skjal á netinu.
Michael Grunwald, „The Clean Energy
Scam“, Time, 27. mars 2008.
málaráðu-
num á
ðinum
Reuters
óli á bifreið. Bandaríska orkumálaráðuneytið
stækkandi.
ekki landið heldur sækja skjótfenginn gróða
himinhás verðs á hveiti, soyjabaunum, maís
arri uppskeru. Þrýstingurinn er sagður
úr mörgum áttum, frá bökurum, fuglabænd-
amleiðendum kartöfluflagna, etanóliðn-
m og búfjáreigendum. Verðhækkanirnar
tt þátt í matarkreppunni sem nú ríður yfir
byggðina og eins og sjá má af þessari upp-
gu hefur hækkandi hráefnisverð víðtæk
bandaríska hagkerfinu, hver svo sem þáttur
áherslunnar hefur verið á undanförnum
um.
ræðslunnar
Á þjóðveld-isöldþóttihvers-
dagsverk að höggva
mann og annan,
brenna inni nokkra
tugi manna og hvað
þá að höggva ein-
stöku mann í herðar
niður. Það er nokk-
uð ljóst að á þeim tíma voru
mannslíf einskis metin.
Ég veit ekki hvort Egill Skalla-
grímsson þykir merkari fyrir dráp
(morð) sín eða Sonatorrek. Var
hann eitthvað annað en fjölda-
morðingi, sem kunni að semja
kvæði? Hann mat líf annarra
einskis. Þegar hann missti syni
sína varð hann vitstola af sorg.
Í hinu gamla grænlenska sam-
félagi var sá háttur hafður á að sá
sem tók annars líf var útilokaður
frá samfélaginu. Hann fékk ekki
að deila neinu með öðrum. Hann
veslaðist upp og dó.
Margar vestrænar þjóðir hafa
lagt niður aftökur á morðingjum,
vegna þess hversu ómannúðlegar
þær þykja. Það er engin aftaka
eins ómannúðleg og sú sem morð-
ingi fremur á saklausu fórnarlambi
af fullum ásetningi.
Á Íslandi má dæma í lífstíð-
arfangelsi og maður skyldi ætla að
þann dóm fengi hver sá sem tekur
annars líf af fullum ásetningi. Ald-
eilis ekki, hann fær sextán ára
dóm til málamynda, því að fyrir
fram er ákveðið að hann afpláni
hámark 2/3 tímans og fái reglulega
leyfi úr vistinni. Með dómnum ein-
um og sér er fórnarlambinu og
alnánustu aðstandendum sýnd
ótrúleg fyrirlitning og lítilsvirðing.
Morðinginn fær að murka lífið úr
öðrum einstaklingi á miskunn-
arlausan hátt til prufu. Fær síðan
annað tækifæri til að sanna sig, á
kostnað hvers? Fórnarlambsins og
alnánustu aðstandenda. Siðferð-
iskennd mín segir mér að það eigi
ekki að vera þannig. Morðingi er
eins og skemmt epli. Skemmt epli
verður aldrei heilt á ný. – Hvaða
annar glæpur þykir það alvarlegur
að lífstíðardómi verði beitt?
Eftir dóminn hefur hann „greitt
skuld sína við samfélagið“, en
hann hefur ekki framið brot gegn
samfélaginu. Hann hefur framið
persónulegasta glæp í heimi. Hann
hefur eytt heilu mannslífi.
Ástæða þess að ég skrifa þetta
er sú að árið 2000 voru þrjú ung-
menni myrt á hrottafenginn og
miskunnarlausan hátt, þar á meðal
dóttir mín Áslaug Perla. Í flestra
huga eru þessir atburðir löngu
gleymdir og grafnir. Morðingj-
arnir fengu 16 ár hver.
Þeir lögmenn sem ég hef leitað
til spyrja: Fékk hann ekki sextán
ár? Jú, og þá er málið útrætt. Í
„Stóragerðismálinu“, þar sem
tveir menn tóku afgreiðslumann af
lífi, er annar þeirra dæmdur í
Sakadómi Reykjavíkur árið 1990 í
20 ára fangelsi en hinn í 18 ára
fangelsi. Málið er sent til refsi-
þyngingar til Hæstaréttar, en þar
er refsing stytt í 17 og 16 ár.
Þannig að 16 árin eru ekki stöðluð
tala.
Íslenskir morðingjar virðast fá
friðhelgi. Það má hvergi fjalla um
morðingja og heldur ekki dóma yf-
ir þeim. Dómarnir segja almenn-
ingi að morð sé ekki alvarlegur
glæpur. Hefur einhver velt því fyr-
ir sér hvernig saklausu fórn-
arlambinu líður? Hefur einhver
prófað að setja sig í spor fórn-
arlambsins? Hvernig er að vera
króaður af af manneskju sem þú
veist að mun ekki sýna neina mis-
kunn? Þú veist að líkurnar á því að
þú sleppir lifandi eru hverfandi! –
Hvert þessara ungu fórnarlamba,
sem ég nefni hér ofar upplifðu
þessa ólýsanlegu skelfingu. – Ég
get sett mig í þessi spor og geri oft
á dag og það er vont. – Hvert líf er
einstakt.
Ákæruvaldið er vanhæft
Í september árið 2005 sendum
við foreldrar Áslaugar Perlu beiðni
til ríkissaksóknara um að fá lög-
regluskýrslur í máli dóttur okkar.
Við fengum neitun. Það væri ekki
tímabært, en við gætu kíkt í þær á
staðnum! Ég útvegaði mér þær
eftir krókaleiðum.
Ég las skýrslurnar gaumgæfi-
lega, þótt það yrði mér næstum því
að aldurtila. Ég hef aldrei lesið
annan eins óskapnað. Ég hefði
aldrei trúað hversu vanhæft
ákæruvaldið er: Yfirheyrslur yfir
ákærða voru í skötulíki. Þær voru
eins og spjall yfir kaffibolla.
Ákærði var aldrei spurður óþægi-
legra spurninga. Hann var aldrei
látinn svara fyrir niðurstöður
rannsóknargagna. Jú, reyndar
einu sinni varðandi áverka á hon-
um sjálfum, sem dóttir mín hafði
veitt honum til að verja sig. (Hann
hafði sagt við lækni sem skoðaði
hann eftir ódæðið: „Þú hlýtur að
sjá sem reyndur læknir að þessi
tvö sár eru gömul og þessu máli
ekkert viðkomandi.“)
Rannsóknara ber skylda til að
hafa yfirsýn yfir rannsóknargögn.
Þar var engan að finna í máli dótt-
ur minnar, sem kemur skýrast í
ljós að við aðalmeðferð í héraði
kemur fram (eftir að ákæra var
gefin út) að það fundust engin um-
merki í stigahúsinu, þ.e. á svölum
eða stigahúsi 10. hæðar. Þar var
allt tandurhreint, þar sem morð-
inginn, Ásgeir Ingi Ásgeirsson,
hafði sagt að þau hefðu átt sam-
farir. Dómur skal reistur á sönn-
unargögnum. Hann nauðgaði henni
á stigapallinum. Um leið og þau
komu út úr lyftunni á 10. hæð reif
hann niður um hana þykkar galla-
smekkbuxurnar og fjötraði hana
um fætur, sem gerði hana gjör-
samlega bjargarlausa. Tætti síðan
utan af henni nærbuxurnar eftir að
hafa fellt hana í gólfið. Dóttir mín
fór aldrei sjálfviljug út á svalirnar.
Ég veit ekki um nokkra mann-
eskju sem var eins lofthrædd og
hún. Hann rotaði hana tímabundið,
þar sem hún var að berjast gegn
honum (hún var með risastóra kúlu
á enninu við kistulagningu, sem
ekki tengdist fallinu). Hann bar
hana út á svalirnar, þar sem hún
rankaði við sér þegar hann var að
ýta henni yfir svalahandriðið. Ás-
geir Ingi Ásgeirsson beitti ofbeldi,
sem hann hefði augljóslega ekki
þurft að gera ef þau hefðu átt sam-
farir eins og kemur fram í dómi
Hæstaréttar. Í sjálfu orðinu sam-
farir felst þýðingin, sem getur
aldrei haft þá merkingu ef annar
aðilinn beitir ofbeldi til að ná fram
vilja sínum.
Ég fór til dómsmálaráðherra
fljótlega eftir lestur gagnanna með
upptalningu á lögum sem brotin
voru í rannsókninni. Hann sendi
málamyndabréf til ríkissaksókn-
ara. Svarið var að málið hefði verið
unnið til fullnustu.
Ákærði var ekki skyldaður til að
lýsa atburði á vettvangi. Það var
nóg fyrir hann að bera því við að
hann þyrfti að halda geðheilsu
sinni með því að halda málinu frá
sér. Dómur fór ekki á vettvang
fyrr en þremur dögum fyrir aðal-
meðferð. Mörgum mánuðum eftir
voðaverkið.
Morðingi dóttur minnar, Ásgeir
Ingi Ásgeirsson, var kominn með
verjanda áður en ég, móðir hennar,
vissi að hann hefði myrt hana.
Hann kastaði dóttur minni fram af
10. hæð, 26 metra fall. Horfði á eft-
ir henni limlestast á steinsteyptri
stéttinni! Fór síðan og lagði sig.
Þegar hann var hirtur af lögregl-
unni stuttu síðar, eingöngu til yf-
irheyrslu, hótaði hann að drepa
börn lögreglunnar þegar hann
slyppi út úr fangelsi eftir 15–20 ár.
Í lögreglubílnum hermdi hann eftir
hljóðinu sem heyrðist þegar hún
féll og þegar hún skall á stein-
steypta stéttina.
Ásgeir Ingi Ásgeirsson hefði
fengið 14 ára dóm ef Hæstiréttur
hefði ekki fengið Þorstein Vil-
hjálmsson eðlisfræðiprófessor að
málinu. Það sýnir hvers lags vinnu-
brögð voru viðhöfð í Héraðsdómi
Reykjaness.
Afbrotafræðingar eru greinilega
málpípur morðingja. Mér blöskraði
þegar ég horfði á viðtal við af-
brotafræðing eftir þessi þrjú morð.
Eina sem komst að í huga hans var
hversu skelfilegt það væri fyrir
morðingja að vera sviptir frelsi.
Það var eins og það gæti hent hin
mestu góðmenni að taka líf af full-
um ásetningi og ætti ekki að taka
of alvarlega. Einn lögmaður sagði
mér að það hefðu verið skrifaðar
þúsundir kílómetra af bókum um
morðingja. Engum til gagns, vildi
hann meina. Ég tel að afbrotafræð-
ingar ættu frekar að líta á hvaða
afleiðingar aftaka fórnarlambs hef-
ur á alnánustu aðstandendur. Hvar
eru þeir staddir eftir ákveðinn ára-
fjölda? Hvernig vegnar þeim í líf-
inu? Er ekki eðlilegt að dæma
glæpamann eftir afleiðingum
glæps?
Vinir og vandamenn dóttur
minnar fóru með blóm að Engi-
hjalla 9, þar sem hún var myrt, til
að sýna samúð og virðingu. Hús-
vörður á staðnum henti blómunum
jafnharðan. Taldi að blómin hefðu
slæm áhrif á börnin sem bjuggu í
blokkinni. Hvar annars staðar í
heiminum myndi slíkt gerast nema
á Íslandi?!
Systir morðingjans skrifaði á
Barnaland vorið 2005 að það skipti
engu máli hvort dóttir mín hefði
verið myrt, hún hefði hvort eð er
ætlað að fremja sjálfsmorð! Það
var bróðir hennar, morðinginn,
sem reyndi að fremja sjálfsmorð
mánuði áður en hann myrti dóttur
mína.
Má Hæstiréttur setja
meiðyrði í dóma sína?
Ég vissi strax að dóttur minni
hafði verið nauðgað, en í dómi
Hæstaréttar stendur að þau hafi
haft samfarir sem rofnar voru eftir
hennar kröfu, þrátt fyrir að það
komi fram í dómnum að fram-
burður ákærða þyki ótrúverðugur,
sem hann staðfastlega var. Þetta
er lygi og hrein og klár meiðyrði.
Ég vil fá svar við því hvort það sé
löglegt, fyrir utan hversu siðlaust,
ábyrgðarlaust og meiðandi það er.
Þetta hefur valdið mér ómældri
þjáningu. Áslaug Perla, hefði hún
lifað, hefði aldrei borið sitt barr við
svona meiðyrði. Ákærði var ekki
ákærður fyrir nauðgun sem hann
sannanlega framdi. Ákæruvaldinu
ber skylda til að hið sanna og rétta
komi í ljós, sem breytir því ekki
þótt í 77. gr. almennra hegning-
arlaga standi: „en liggi ævilangt
fangelsi við mesta brotinu, er ekki
um frekari hegningu að ræða fyrir
hin brotin.“
Hvað eru mannréttindi? Þau
hljóta í fyrsta lagi að vera sá réttur
að fá að lifa. Einnig sá réttur að
vera hvorki beittur kynferðislegu
né líkamlegu ofbeldi. Nei, það er
ekki rétt. Mannréttindi eru að fá
að nauðga ungri stúlku og taka líf
hennar. Mannréttindi eru að hafa
ákæruvaldið til að hylma yfir með
sér. Mannréttindi eru að dómarar
Hæstaréttar segja í dómi sínum
ungu stúlkuna hafa viljað hætta
„samförum“ (þrátt fyrir að hún var
beitt ofbeldi). Þetta eru mannrétt-
indi!
Ég hef ekki rétt á að fara í meið-
yrðamál við Hæstarétt, sagði mér
lögmaður, sem ég hafði tal af mjög
nýlega. Ég hef leitað víða, en ekki
nokkur hræða hefur viljað rétta
mér litla fingur til hjálpar. Ég trúi
ekki á réttlæti, eins og hver og
einn sem les þetta hlýtur að skilja,
en sannleikurinn er til hvað sem
öðru líður. Áslaug Perla var aðeins
21 árs gömul. Hún var svívirt og
lítilsvirt. Má ákæruvaldið og dóm-
arar Hæstaréttar forsmá hana?
Spurningin er: hvaða rétt hef ég
sem móðir hennar?
Mannslíf ekki mikils metin
Eftir Gerði
Berndsen
»Morðingi dóttur
minnar var kominn
með verjanda áður en
ég, móðir hennar, vissi
að hann hefði myrt
hana. Hann kastaði
dóttur minni fram af
l0. hæð, 26 metra fall.
Horfði á eftir henni lim-
lestast á steinsteyptri
stéttinni! Fór síðan
og lagði sig.
Áslaug Perla
Höfundur er móðir Áslaugar Perlu.
Gerður Berndsen
Grunnteikning af Engihjalla 9, 10. hæð, sem
sýnir neyðarútgang, svalir, gang og lyftu.