Sjómannablaðið Víkingur - 01.02.1956, Síða 13

3 mínútum eftir a6 vi8 fórum frá Pier Char-
lie sendum við svohljóðandi skeyti til flota-
stöðvarinnar: ,,Farnir frá Electric Boat Divi-
sion“.
Með hliðsjón af því, að þetta voru tímamót
í siglingasögunni, hliðstæð tímamótum segl-
.skipa og gufuskipa, hafði ég á takteinum ann-
að skeyti, sem hljóðaði svo: „Fórum af stað
kl. 11.00 með kjarnorkuafli“, en vegna hávað-
ans í stjórnborðsgearnum dróg ég að senda
skeytið, því að ég var ekki viss um, hvort hægt
yrði að halda áfram eða hvort snúa yrði við.
Ég sendi skeytið því ekki fyrr en við vorum
komnir fram hjá kafbátabirgðaskipinu „Skyl-
ark“, sem lá í mynni Thamesár. Sleppti ég
aðeins tímanum úr skeytinu.
Hávaðinn í gearnum lýsti sér svipað og ísk-
ur í illa slitnum bílbremsum, og fyrst tveim
dögum síðar komumst við að því hvað olli
hávaðanum, en það var los á einni lítilli
skrúfu, sem þó kom ekki að sök. Einn vélstjór-
anna lagfærði þetta á svipstundu með skrúf-
járni, en við það tækifæri virtist mér sem
flotaforinginn hefði tilhneigingu til að hækka
vélstjórann í tign fyrir verkið, svo feginn varð
hann. Sömuleiðis var þungu fargi létt af okk-
ur hinum, og virtust nú vélarnar vera í full-
komnu lagi.
Um eftirmiðdaginn fóru fram ýmiskonar
heræfingar.
Þrátt fyrir stærð „Nautilus“ var mjög
þröngt á þingi um borð í skipinu, enda var nú
100 manna áhöfn í stað 80, sem gert var ráð
fyrir, og auk þess voru 60 aðrir um borð, aðal-
lega iðnaðarmenn og sérfræðingar og fulltrú-
ar fyrir þá aðila, sem selt höfðu vélar og tæki
til skipsins.
Eitt aðalverkefnið í fyrstu ferðinni var að
prófa og mæla titring á skrúfuöxlinum.
Síðari hluta mánudags sigldum við á 20
mílna löngu æfingasvæði í sundinu. Var siglt
með mismunandi hraða og í ýmsar áttir með-
an sérfræðingarnir gerðu sínar athuganir á
öxlinum, en kl. 21.00 breyttum við til og héld-
um til hafs til að geta siglt lengri vegalengdir
í sömu stefnu, og nú tók báturinn að hreyfast
meira og meira.
Um kl. 01.00 vorum við komnir nokkuð til
hafs, öldurnar orðnar 4 metra háar og vind-
hraðinn 20 hnútar. Hitinn var undir frost-
marki og krap myndaðist á þilfarinu. „Nauti-
lus“ valt allt upp í 20 gráður. Til að halda til-
skildum hraða vegna athugana á öxlinum var
sigldur beitivindur, en ekki haldið beint á
móti vindi. Sjóveikin greip nú um sig og brátt
voru 30—40 af farþegunum orðnir meira og
minna sjóveikir, auk nokkurs hluta skipshafn-
arinnar. Þegar ýmsum sérfræðinganna fór að
ganga illa að lesa á mæla sína fóru þeir þess
á leit við mig að breyta um stefnu og halda
upp í sjó og vind, svo að veltingurihn yrði
minni. Ég var ófús til þessa, því að ég vildi
engan tíma missa frá þessum athugunum.
Snéru þeir sér þá til flotaforingjans, sem þrátt
fyrir greiðvikni sína varð ekki heldur við ósk
þeirra. Var tilraunum því haldið áfram til
morguns, þrátt fyrir óhagstæð skilyrði.
Þrátt fyrir smávegis skemmdir, sem orðið
höfðu um nóttina á „seglinu", ákvað ég að
reyna köfun um daginn. Tilkynnti ég því flota-
stjórninni með skeyti, að köfun færi fram kl.
13.00, en litlu síðar fékk ég skeyti um að köf-
un væri ekki leyfð á þessari fyrstu reynslu-
ferð. Var því haldið til hafnar jafnskjótt og
ofansjávarathuganir höfðu farið fram.
Skeytasendingarnar milli bátsins og lands
höfðu kvisazt út í landi og blöðin ræddu um,
að ,,Nautilus“ hefði verið neitað um að fá að
kafa, en þessi misskilningur um fyrstu köfun-
ina var vegna þess, að ég vissi ekki um, að
flotastjórnin hafði ákveðið, að köfun færi ekki
fram fyrr en í annarri reynsluferð, en sú
ákvörðun var einkum tekin vegna þess hve
margir farþegar voru um borð í fyrstu ferð-
inni. Hins vegar vissi flotastjórnin ekki um,
að ég ætlaði mér að flytja 14 sérfræðinga,
sem unnu að prófununum á öxlinum, yfir í
birgðaskipið „Skylark“ áður en köfun færi
fram. Þessi misskilningur kom ekki að neinni
sök, nema að ég varð fyrir stundarvonbrigð-
um, sem fljótlega jöfnuðu sig.
Á þriðjudag kl. 11.02, eða sólarhring eftir
að við lögðum af stað, fór fram prófun á vara-
vélum, sem nota átti, ef kjarnorkuvélarnar
biluðu. Þetta er Diesel-rafmagnssamstæða —
Diesel-vélar, sem knýja rafmagnsmótora, sem
svo aftur knýja skrúfuna. Á sama hátt og
fyrstu gufuskipin voru búin seglum til vara,
ef gufuvélin bilaði, var þessari Diesel-sam-
stæðu komið fyrir í „Nautilus". Kjarnorku-
vélin hafði nú unnið stanzlaust frá því síð-
degis á sunnudag og engin merki sáust þess,
að þörf væri fyrir varavélarnar.
Ýmsir sérfræðingar fylgdust með gangsetn-
ingu og hraðstillingum kjarnorkuvélarinnar,
komu þar til greina allt að 71 mismunandi
atriði. Að þessum athugunum loknum kemur
það svo í hlut eins sérmenntaðs kjarnorku-
fræðings að ynna þetta starf af hendi. Fer það
að mestu fram með einu handfangi. En þótt
VÍKINGUR
13