Sjómannablaðið Víkingur - 01.04.1986, Qupperneq 11

Fíkniefni
væri ákaflega illa liöin þar
nyrðra. Hún væri raunar
ákaflega fátið og þeir menn
væru umsvifalaust látnir fara
i land sem uppvisir yrðu að
neyslu.
i sama streng tóku hásetar
sem við ræddum við úti á
landi; einn á Reyðarfirði og
tveir á Akureyri. Allir voru
sammála um að mjög litið
væri um fikniefnaneyslu úti á
sjó.
„Ég held“, sagði annar
Akureyringurinn, „að lyfja-
neysla á skipum hér norðan-
lands sé mun minna en fyrir
sunnan og hún er ekkert
vandamál hér."
Hinn Akureyringurinn er á
sama máli: „Við siglum aldrei,
þannig að ekki er um eigið
smygl að ræða. Það er svo
sem ekki mikill vandi að
verða sér úti um þessi efni
þegar maður er í landi, ef vilji
er fyrir hendi, en maður yrði
að vera andskoti vel byrgur
úti á sjó, þvi túrarnir hjá okkur
eru það langir. Svo er áhætt-
an sem maður yrði að taka
mikil, því maðurfengi pokann
umsvifalaust ef karlinn kæm-
ist í rnálið".
Eölilegt að menn vilji
horfa framhjá
Þannig voru allir þeir menn
sem rætt var við sannfærðir
um aö fikniefnavandamálið
væri ekki stórt; fremur væri
um að ræða undantekningar
en raunverulegt vandamál.
Ber þá að skilja málið sem
svo, að „Eiríkur“ hafi verið að
fara með fleipur eða grófar
ýkjur í síðasta tölublaði Vik-
ings? Hjá honum kom að vísu
fram, að ekki væri um það að
ræða, að meirihluti sjómanna
neytti fíkniefna. Einnig má
gera ráð fyrir að neytandi til
margra ára leiti félagsskapar
sér likra á sjó og hafi þvi aðra
yfirsýn yfir lífið yfirleitt heldur
en þeir sem gengið hafa í
gegnum tilveruna án áhrifa
frá deyfandi eða örvandi lyfj-
um. Hver er hans skýring á
þessum skoðanamun?
„Það er alveg rétt“, sagði
„Eirikur", þegar hann var
spurður, „að það er hér i
Reykjavík sem þessi neysla
er langmest. Og þá er ekki
ástæða til að þinda sig ein-
göngu við togara, heldur er
þetta vandamál til staðar á
bátunum lika.
Skýringin er sú, að úti á
landi er hærra hlutfall heima-
manna og þá fjölskyldu-
manna um borð í skipunum
en hér í Reykjavík. Og neysl-
an er mest i hópi einstæðra.
Meðan þessi samsetning
áhafnarinnar helst er mjög lit-
iö um neyslu. En um leið og
þessi samsetning fer að
raskast, skipinu fer að ganga
svo illa að heimamenn fara i
land og nauðsynlegt er að
sækja menn i áhöfnina til
annarra byggðarlaga, þá
breytist þetta ástand. Það má
kannski orða þetta sem svo
að það séu „farandsjómenn"
sem harðastir eru i þessari
neyslu. Ég hef til dæmis verið
á skipi af Suðurlandi þar sem
allir reyktu nema tveir, vél-
stjóri og skipstjóri. Og svona
er þetta viða; ef mórallinn er
sá að það sé i lagi að reykja,
þá eru þessi skip hreinustu
smókfleytur.
Það eru klíkur sem reykja.
Þær halda hópinn og þótt
hina í áhöfninni gruni eitthvað
þá vilja þeir ekki sjá. Það er
þess vegna rakinn klaufa-
skapur að láta reka sig fyrir
reykingar. Ég var til dæmis
aldrei rekinn og var þó á
sama skipi i 6 ár og skipstjór-
inn þar var ekki feiminn að
reka menn í land ef þeir
reyktu. Hann bara vissi ekki
að menn reyktu um borð og
trúði því i raun og sann að
slíkt væri ekki gert um borð í
hans skipi.
Það má kannski segja að
það sé eðlilegt að menn vilji
horfa framhjá vandamáli á
borð við þetta, en það er
hvorki gott né hollt fyrir sjó-
mennina sjálfa", sagði „Eirík-
ur“.
Hér má bæta viö einni at-
hugasemd Ólafs Arnar Jóns-
sonar skipstjóra: „Ég trúi
ekki að það séu burðug skip,
sem þessir menn fá að at-
hafna sig á, athugasemda-
laust".
Fíkniefni og vinnuslys
Af sjálfu leiðir, að þegar
menn trúa ekki, að fikniefna-
neysla sé iðkuð að einhverju
marki um borð í fiskiskipum,
þá hafa þeir heldur ekki trú á
því að mikið samband sé milli
slíkrar neyslu og vinnuslysa.
Þó voru einhverjar vomur á
sumum:
Þaö eru klíkur sem
reykja. Þær halda
hópinn og hinir vilja
ekki sjá. Þaö er þess
vegna rakinn klaufa-
skapur aö láta reka
sig fyrir reykingar.
VÍKINGUR 11