Sjómannablaðið Víkingur - 01.04.1986, Síða 12

Fíkniefni
Maöur hefur
auövitaö heyrt sögur
um aö menn hafi
horfiö í hafiö, ýmist
uppdópaöir eöa
fullir, og þaö getur
svo sem vel veriö
satt íeinhverjum
tilvikum, en ég þekki
þaö ekki.
Þaö er enginn
þrældómur um borö
í þessum skipum,
enda eru vökulögin
virtíflestum til-
vikum. Efmennirnir
vinna meira, erþaö
þeirra mál.
12 VÍKINGUR
„Ég þekki engin dæmi um
það á þeim skipum sem ég
hef verið á“, sagði annar
Akureyringurinn, sem við
ræddum viö. „Maður hefur
auðvitað heyrt sögur um aö
menn hafi horfið i hafið, ýmist
uppdópaðir eöa fullir, og það
getur svo sem vel veriö satt i
einhverjum tilvikum. En eins
og ég segi, þá þekki ég það
ekki.“
Hinn Akureyringurinn var
líka i vafa: „Það er auðvitað
líklegt að sá sem er dópaður
verði frekra fyrir slysi en sá
sem er allsgáður, en ég get
ekkert sagt þér af eigin
reynslu i þeim efnum “.
Guðjón Kristjánsson þekkti
þetta vandamál ekki heldur af
eigin reynslu.
„Ég veit ekki, hvort sam-
band er þarna á milli. En vafa-
laust er sá maöur vanhæfari
til starfa en ella, sem er
drukkinn eða i lyfjavimu.
Þess vegna hljóta likurnar að
aukast á slysum ef menn eru
undir áhrifum fikniefna á jafn-
erfiðum vinnustað og fiski-
skipi. Þar þurfa menn að vera
vel vakandi, enda öflug tæki
og hættuleg sem unnið er
með. Ein óvarleg hreyfing
getur kostaö menn líf eða
limi. Þess vegna er Ijóst að
menn sem ekki eru með sjálf-
um sér i starfi hljóta að vera
hættulegir sjálfum sér ekki
síöur en öðrum. Þar gilda
raunar sömu reglur og um
ökumenn.
Ég tel að okkur sjómönnum
sé nauðsynlegt að fá fræðslu
hjá Fikniefnalögreglunni og
læknum, um hvernig fikni-
efnaáhrifin lýsa sér, hvernig
þeir haga sér sem eru undir
áhrifum slíkra efna og
hvernig hægt er aö þekkja þá.
Ég held að þeir sjómenn sem
kosið hafa sér þetta starf að
ævistarfi hljóti að vilja losna
við svona menn úr stéttinni, á
sama hátt og annars staðar
úrþjóöfélaginu.
Ég veit til dæmis að i
Þýskalandi er hægt að biðja
fyrirgreiðslumenn skipa um
að kalla fikniefnagengi um
borð i skipin áöur en þau láta
úr höfn áleiðis heim. Þá eru
skipin fínkembd og ekkert
ætti að geta komist undan.
Ég vildi hvetja menn til að
athuga þetta, þegar þeir eru í
siglingu, til að losna viö hluti
sem þeir vilja ekki að séu um
borð i skipum þeirra."
Fjögur af sex
Eins og við er að búast er
„Eirikur" á dálitið öðru máli.
„Miðað við þann fjölda
manna sem stundar fikni-
efnaneyslu úti á sjó, þá er
hlutfall slysa af völdum
hennar stórt. Þar eru í lang-
stærstum meirihluta hrein
klaufaslys sem eru bein
afleiðing neyslunnar og ekki
alvarleg. Hvaö alvarlegri
slysin áhrærir má eiginlega
segja að þaö sé tilviljana-
kennt að neytendur lendi i
þeim.
Fjögur af sex slysum, sem
ég hef horft á síðastliðin fimm
til sex ár, hafa orsakast af þvi
að viökomandi var ýmist und-
ir áhrifum eða nýbúinn að fá
sér i pípu. Hin tvö urðu fyrir
hreina slysni, vegna þess að
þeir sem urðu fyrir þeim voru
staddir á óheppilegum stað á
óheppilegum tíma.“
Þrældómur
eða stífar tarnir?
Hjá „Eiríki" kemur i síðasta
tölublaði fram að það sé ekki
sist vinnuþrælkunin sem geri
það að verkum að menn éta
örfandi lyf; og þá hreinlega til
að halda sér gangandi við
langar vökur. Ekki voru aðrir
sem rætt var við sammála um
þetta atriði. Vilja raunar
meina að hugtakið þrældóm-
ur sé út i hött.
„Það þarf vissulega að
taka til höndum þá daga sem
eitthvað fiskast", segir Guð-
jón Kristjánsson, „en ég held
að það sé orðum aukið að
tala um þrældóm. Það koma
hvildir á milli, auk þess sem
þetta byggist auðvitað lika á
vinnuaðstöðunni um borð í
skipunum. Ég veit til dæmis
af eigin reynslu að með
breyttri tilhögun var hægt að
auka afköst i slægingu um
30% án þess að það hefði i
för með sér aukiö álag. En
svo veit maður auðvitað um
skip þar sem jafnvel er enn
verið að bera karfann i körf-
um.
Lögin um sex tima vaktir og
sex tíma frivaktir eru ennþá í
gildi; menn verða að athuga
það. Um borð hjá mér notum
við það vaktakerfi, en leysum
upp vaktir þegar vel fiskast.
Það eru hins vegar undan-
tekningartilvik."
„Það er enginn þrældómur
um borð i þessum skipum,
enda vökulögin virt i flestum
tilfellum", segir Ólafur Örn á
Viöey RE. „Ef mennirnir vinna
meira, er það þeirra mál. Á
þeim hvílir engin pressa frá
yfirmönnum. Hins vegar eru
það eðlileg viðbrögð hjá
mannskapnum að vilja vinna
meira ef vel fiskast, þvi ekki
vilja þeir láta fiskinn skemm-
ast. Menn eru kannski búnir
að vera í reiðileysi i fjóra —
fimm daga þegar skyndilega
kemur hrota og þá reyna þeir
að koma fiskinum í lest. En
það er einstakt ef svona tarn-
ir standa meira en sólar-
hring."
Frekar að félagarnir
þrýsti á mann ...
Reyðfirðingurinn tók í