Náttúrufræðingurinn - 1948, Page 34

128
NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN
verið mjög breytilegt. Þegar árhringurinn var tekinn að myndast,
liefur eitthvað — sennilega kuldakast — tekið algjörlega fyrir vöxt
hans um tíma, svo að engu var líkara en tveir árhringir hefðu
myndazt á þessu eina ári. Þó gat ég glögglega séð muninn á þessum
„gervihring" og þeim, sent eðlilegir voru.
„Gamla furan“ virtist hafa átt sérstaklega erfitt árin 1804—5.
Ég tel ekki ósennilegt, að þá hafi geisað afar miklir þurrkar. Árið
1804 var viðarlag trésins þynnra en það hafði nokkru sinni verið,
og viðarlagið frá 1805 náði aðeins örfá let upp trjástofninn og var
þar að auki ákaflega þunnt.
í stofni „gömlu furunnar“ fann ég sums staðar merki, sem mér
virtust helzt vera eftir jarðskjálfta. En ég tel engan vafa á því, að
seint á árinu 1811 eða snemma á næsta ári, hafi tréð orðið fyrir afar
snörpum jarðskjálftakipþ, því að 'viðurinn var sprunginn og tættur
á allmörgum stöðum. Á einum stað, nokkuð langt frá jörðu, var
mjög Ijót þversprunga í stofninn. Tvær stórar rætur voru sundur-
brotnar, og sú hlið „gömlu furunnar", sem að klettunum vissi,
hafði bókstaflega verið lamin stórgrýti. Ég geri ráð fyrir, að jarð-
skjálftinn hafi losað um Ijöldamarga stóra steina, sem síðan hafa
oltið niður hlíðina og margir hverjir rekizt á „gömlu furuna“.
Fimm punda* þung steinflís lenti í hlið trésins, með svo miklu
afli, að hún sat þar föst. Að nokkrum árum liðnum var sárið gróið.
en flísin sat f trjábolnum nærfellt heila öld, unz ég losaði um hana.
Morguninn eftir að ég hafði lokið rannsóknum mínum, fór ég
niður að sögunarmyllunum og bað nokkra af starfsmönnunum
að koma upp í skóginn um kvöldið, þegar ég væri farinn, og
brenna burt tangur og tetur af gömlu, virðulegu furunni. Ég sneri
j)ví næst til baka og staflaði í hrúgu öllum rótartætlunum, trjá-
bolsbútunum og brotnu greinunum.
Það var tekið að skyggja, jregar ég lagði af stað í næturferð upp
að Grænhæð, jrar sem ég ætlaði næsta morgun að heilsa npp á
gamalt og kvistótt sedrusviðartré, sem óx efst uppi á hæðinni. Uppi
á hæðarbrúninni varð mér litið til baka. 1 fjarska bar gullna elds-
loga við dökkan himininn. Sannarlega var bálför „gömlu furunnar"
fögur og tignarleg.
Enskt puntl cr um' 453 gr. J>ýð.
i