Náttúrufræðingurinn - 1948, Side 50

144
NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN
því aftur lengzt um 200 m upp á við. En mjög vatnslítill er sá efsti
spölur hans hjá því, sem áður var.
Það var auðséð, að nýi lækjarfarvegurinn, sem ég kom f'yrst að
24. marz, hafði ekki myndazt Jrann dag, því að bæði voru bakkar lians
og sandeyrar í botninum harðfreðin og einnig hlaut þarna stærri
lækur að liafa verið að verki. Telja má fullvíst, að þetta hafi gerzt í
hlákunni miklu 4.-5. marz. Eins ög menn muna fylgdu henni
óhemju vatnsflóð á Suðurlandsundirlendinu, t. d. hljóp ofsavöxtur
í Hvítá og Olfusá, svo að flæddi í hús á Selfossi og víðar. Verksum-
merki þeirra náttúruhamfara gat hvarvetna að líta þarna í Botna-
fjalli, einkum aurskriður, nýlegar, en þó gaddaðar. Þá Iiafa aur-
lækir úr fjallinu fyrst þétt hraunbrúnina með framburði sínum og
síðan skorið sig niður með henni. Þegar Jress er gætt, að hraunjaðar-
inn er allur tóm holurð og fjallshlíðinni hallar bratt inn undir
hann, er Jretta furðu mikið afrek. Nú er hinn nýi farvegur aftur á
móti orðinn svo þéttur, að ekki þarf nerna skaplega hláku og rign-
ingu á freðna jörð til, að eftir honum renni að endilöngu.
Þessi skora er upphaf að nýju gili í Stóraskógsbotnum. Eflaust
verður það lengi — hundruð ára — að ná stærð gamla gilsins, sem
fylltist, Jdví að vatn rennur ekki í því nenta í leysingum vetur og vor
og aðeins fáa daga ár hvert, að undan skildu lindavatninu í neðsta
kafla þess. Og svo getur einnig farið, að hraunflóð úr Heklu falli í
gilskoruna, áður en langt er komið greftrinum.