Náttúrufræðingurinn - 1948, Blaðsíða 49

NÁTTÚRUFRÆBINGURINN
143
Að þessu sinni kom ég austan að, Iiafði gengið upp frá Keldum inn
í Trippafjöll og var nú á leið þaðan norðan við Botnafjall út að
Næfurliolti. Þá var þíðviðri, hæg sunnanátt framan af degi, með
lítilli úrkomu, en brimhljóði sem heyrðist glöggt frá Eyjasandi inn
undir Trippafjöll. En um nón herti á með stórrigningu, sem hélzt
látlaust fram á nótt. Láglendi var alautt, en talsverður snjór á
fjöllum og háleudi. í Botnafjalli var foss við foss af rigningar- og
leysingarvatni, en í hraununum fyrir neðan voru komnar tjarnir
eða krapelgur í hverja laut. Þetta var nýstárleg sjón á þessum slóð-
um, þar sem aklrei sést vatnssytra að sumarlagi og yfirleitt varla
nema í sams konar veðri og þessu. Nii var |>að klakinn bæði í jörðu
og á, sem varnaði vatninu að síga niður.
Þegar kom niður að Stóraskógsbotnum, var orðið autt að mestu.
En leysingarvatnið úr fjallinu rann í óteljandi smálækjum niður að
jaðri uýja hraunsins fyrir ofan Botnana. Og nú brá svo við, að vatnið
hvarf ekki allt í hraunið, heldur beljaði ofaujarðar meðfram brún
Jiess í óslitnum læk allt niður fyrir fremstu hrauntotuna í gilinu,
þar sem jrað lenti í gamla lækjarfarveginum. Þessi leysingarlækur
var afar gruggugur, en heldur vatnslítill, enda hafði úrhellið ekki
staðið lengi. Annars var hann misstór á ýmsum köflum, |)ví að bæði
bættist við hann úr hlíðinni og seig úr honum í hraunið. Víðast rann
hann í grunnri, nýgrafinni skoru fast með hraunjaðrinum, en á
stöku stað lónaði hann inn í vik í hraunið, og voru þau hálffyllt af
leir og sandi. Hin nýja lækjarskora náði aðeins niður úr aur og
skriðu fjallshlíðarinnar, en í botni var móbergsklöpp eða stórgrýti.
Litla lindin var enn óskemmd á sínum stað, og nýja lækjarskoran
lá á milli hennar og hraunbrúnarinnar. En upptök lækjarins undan
hrauntotunni voru komin á kaf í leysingarvatnið, sem jrangað rann
með hraunjaðrinum og olli allmiklum vexti í læknum. Hann mæld-
ist nú aðeins 2.0° heitur neðan við hraunséndann, en á þeirri mæl-
ingu er vitaskuld h'tið að græða um hitastig vatnsins, sem kemur
undan hrauninu. Vatusborðsmerkið, sem ég setti þarna litlu neðar
sumarið áður, hafði nú skolazt burt. Það var kassafjöl, síðustu leifar
úr bækistöð minni í Stóraskógsbotnum 1930.
Síðan í jressari ferð minni mun vatnið úr litlu lindinni stöðugt
hafa runnið ofanjarðar um nýmynduðu skoruna alla leið með liraun-
jaðrinum Jrar fyrir neðan og tekið i sig báða hina smálækina, sem
áður hurfu einnig í hraunið. A. m. k. var Jjessu þannig farið 23.
júb' sl., er ég kom þarna síðast. Við Jressar breytingar hefur lækurinn