Fálkinn


Fálkinn - 13.11.1937, Blaðsíða 8

Fálkinn - 13.11.1937, Blaðsíða 8
F Á L K I N N Utsýn frá Hólavallatiíni (norður gfir) ÍS'it>. (Eftir Winslrup húsam.) BOKAHILLAN REYKJAVÍK Þættir og myndir úr sögu bæjar- ins 1786—1936. Eftir dr. Jón Helgason biskup. Reykjavíkurkaupstaður átti 150 ára afmæli á síðastliðnu ári. I tilefni af því komu út i fyrra „Þættir úr sögu Reykja- vikur", er fjelagið Ingólfur gaf út. Er það álitleg bók, prýdd allmörgum myndum, og var benni mjög vel tekið. En nú er komin út ný og merkileg bók, sú er að ofan getur, í tilefni af afmæli Reykjavikur. Er hún samin af hinum gagnfróðasta manni um sögu Reykjavíkur fyrr og síðar, dr. Jóni Helgasyni biskupi, hinum fjöllærða og starfsama fræðimanni. Bók þessi er ekki nema að nokkru leyti saga í venjulegum skiln- ingi. Aðalkjarni bókarinnar eru myndir af Reykjavík frá ýms- um tímum og lýsa þær oft gerr og nákvæmar útliti og ástandi bæjarins en löng lýsing í venju- legu máli. Framan við myndirnar hefir höfundur ritað þætti úr sögu bæjarins, svo sem inngang að myndunum og þeim til skýr- ingar. í inngangi gefur hann stutt yfirlit um sögu Reykjavík- ur fram til þess að hún varð kaupstaður. Þvi næst kemur byggingarsaga bæjarins, og er lienni skipt í kafla á þessa leið: A. Miðbærinn (Kvosin); I. Vagga Reykjavíkurbæjar; II. Hafnar- stræti verður til; III. Hvernig Austurvöllur byggist; IV. Suð- urgata byggist. B. Vestnrbærinn; V. Vesturhjáleigurnar; VI. Grjótaþorpið; VII. Vesturgata og umhverfi hennar. C. Anstur- bærinn; VIII. Ingólfsbrekka og Auslurhjáleigurnar; IX. Banka- straHi og Laugavegur byggist; X. Þingholtin; XI. Skuggahverf- ið. Þessi byggingarsaga bæjar- ins er allýtarleg og mjög grein- argóð. Er þar rakið, iivernig einstakar gölur hafa myndast og að allverulegu leyti einstök hús risið upp við þær, á hvaða tíma og hvaða menn voru þar að verki. Er þarna mikill fróð- ieikur fyrir þá, sem langar til að kynnasl því, hvernig og hve- nær bærinn hefir byggst. Á eft- ir þessu yfirliti kemur Reykja- víkur annáll, þar sem böfund- ur telur upp í árbókarformi Iielstu atburði, er snerta sögu bæjarins árlega frá 1780—1936. Höfundur kallar annál þennan örlítinn, en í rauninni er hann ekki svo lítill (rúmar 20 bls. í því stóra broti, sem á bókinni er), og víst er.iim það, að mik- 111 fengur er að honum, því að niikill og aðgengilegur fróðleik- ur er þar saman dreginn. Þá tekur við nafnaskrá allra þeirra manna, sem nefndir eru i sögu- þátfunum og annálnum. Þv.í næst er skrá yfir myndirnar, efnisyfirlit og nokkurar leið- rjettingar. Alls tekur þetta les- mál rúmar 100 bls. i stóru broti, en þá tekur við meginkafli bók- arinnar, gainlar og nýjar Reykjavíkurmyndir, 232 að tölu. Myndirnar skiptast i tvo kafla. Er hinn fyrri myndir úr safni böfundarins, nr. 1—83, en hinn siðari aðrar myndir, nr. 84— 232. Það hefir lengi verið kunn- ugt, að biskupinn ætti mikið og merkilegt myndasafn af Reykja- vík, og að bann hefði um larig- an aldur safnað saman þvi, er hann náði af gömlum Reykja- víkurmyndum. Myndum þess- um fengu margir bæjarbúar að kynnast, er fjelagið Ingólfur gekst fyrir sýningu gamalla Reykjavíkurmynda i Miðbæjar- skólanum sumarið 1935. Lán- aði biskup þá myndir sinar og fyltu þær heila stofu og vöktu tvímælalaust mesta athygli á sýningunni. Birtast nú myndir ]>essar í ritinu. Hefir biskup ýmist málað þær eftir gömlum. sjaldgæfum fyrirmyndum eða beint eftir náttúrunni. Safn þetta er hreinasli fjársjóður fyrir sögu Reykjavíkur, og er það vel, að það kemur nú fyrir almenningssjónir. ¦' . Aðrar myndir i ritinu eru allar gerðar eftir Ijósmyndunl, nema þrjár eftir málverkum dr. Magnúss Jónssonar prófessors. Flestar hinar eldri ljósmyndii" eru teknar af þeim Sigfúsi Eyr mundssyni og Magnúsi Ólafs- syni ljósmyndurum, en margar hinna yngstu eru teknar of' „amatörum" og ekki allfáar beinlínis fyrir þetta rit, til þess áð það geti sýnt sem samfeld- asta þróun bæjarins frá önd- verðu til vorra daga. Ril þetta er höfundi og út- gefanda til mikils sóma. En út- gáfuna hefir ísafoldarprent- smiðja annast og leyst aí' hendi með niestu prýði. Hefir útgáf- an eflaust koslað stórfje, en þrátt fyrir það er verð bókar-, innar mjög skaplegt. Mun hún. því verða mikið keypt og geymd sem kjörgripur á mörg-; uin reykvískum heimilum. tc Guðni Jónsson, . — Segðn mjer, elskan min. Er jeg fyrsti maSurinn sem ]ni • hefh' kyst? - Er það ekki skritið, aíi allir skuli byr.ja á þessari spurningu? Já, vitanlega ert þú sá fyrstí. Útsjón frá Hólavallaliuii anstnr yfir IS'iÚ. (Eftir Winstrnp).

x

Fálkinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fálkinn
https://timarit.is/publication/351

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.