Fálkinn


Fálkinn - 13.11.1937, Blaðsíða 14

Fálkinn - 13.11.1937, Blaðsíða 14
14 F A L K I N N Yfirbnrðir Japans og nndirgefai Kínverja. Frh. «/' bls. 5. kemur eigi sá dagur, að Vestur- Evrópa verði fyrir japanskri innrás; að minsta kosti verðnr hið mikla Rús'sland fyrst til þesS að „taka í hornin á bola". Það einvígi, sem nú er háð milli hins siðmenta hvíta heims cg Japana er viðskiftalegs eðl- is, og við verðum að eiga þol til að viðurkenna, að hingað lil hafa Japanar haft hetnr i þeirri viðnreign. Það kemnr ef til vill af því, að hfsspeki þeirra er vorri fremri, og að þar sem Japan hefir lært að nota okkar vopn gegn oss þá höfum við ekki lærl að nota þeirra vopn gegn þeim. Eiginlega hefir hvíta sið- menningin „japönsku ógæfuna" á samviskunni. Japan var lokuð askja, sem við opnuðum með valdi og þvert ofan i vilja þess, Og' nú fyrst sjáum við með skeJfingu, að við hefðum aldrei átt að opna þessa öskju. Það er ekki lengra að leita en til ársins 1853. Þá kom amerí- kanski aðmírátlinn Perry á herskipum sínum til Yeddos, þar sem nú er Tokío, með brjéf frá Bandaríkjaforseta, sem krafðist þess að Japanar byrjuðu.verslun við U. S. A. og ógnaði með fallbyssunum að óðrum kosti. Þá var Japan enn Ijenslierraríki. 1 stafni stóð liinn guðdómlegi keisari, míka- dóinn, en undir lionum ein- angraðar stjettir, daimo, sem ráðgjafar keisarans og æðstu embættismenn voru valdir úr, samurai, sem liðsforingjarnir i hernum áttu rót sína að rekja til og undir þessum stjettum voru svo kaupmannastjettin, iðiiaðarmaimastjettin og bænda sljettin. Hver þessara stjetta hafði hljómlist fyrir sig, leik- hús fyrir sig, mállýsku fyrir sig og ýms sjerrjettindi. Óskrifuð lög voru fyrir því, hvernig þess- ar stjettir ætlu að umgangast hver aðra og venjurnar höfðu á sjer mörg þúsund ára helgi. Eitt dæmi má nefna úr versl- unarlífinu. Árið 1853 þektist greiðsla út í hönd ekki í Japan, en allir reikningar voru gerðir upp um áramót, því að Jap- aninn vill ekki koma skuldugur inn í nýja árið fremur en Kín- verjinn. Það var ekki fyr en el'tir að Perry aðmiráll var far- inn heim og Japanar höfðu neyðst til að byrja verslun við Bandaríkin, að greiðsla út í hönd fór að tíðkasl. Það var stórverslunin Mitsiú (sem nú sjer hernaðarflokknum jap- anska fyrir fje), sem innleiddi horgun út í hönd i verslun Jap- ana. Japanar sáu þegar, að ef þeir ættu ekki að verða hvílum mönnum að bráð, þá yrðu þeir að læra tækni þeirra, aðferðir og siði. Og með stoð hinnar „guðdómlegu orku" breytti Meiji keisari með einum penna- drætti allri þjóðfjelagsskipun Japana: stjettaskiftingin var afnumin og jafnvel úrhrakið — paria — f jekk borgaralegt jafn- rjetti. Þessi bylting gekk hljóða- laust, svo var fórnfýsi allra stjettanna fyrir að þakka. Eftir 1870 var orðið krökt af japönskum stúdentum við alla háskóla hvitra manna. Opinber- lega komu þeir til að læra, eins og hverjir aðrir fróðleiksfúsir nemendur. En raunverulega komu þeir til að kynna sjer leyndardóminn í allri þessari mentun, sem þeir litu niður á i hjarta sinu, til þess að eign- ast vopnin, sem þeir ætluðu að nota gegn oss. Þetta tók Japana tæp 50 ár. í fyrslu hermdu þeir eftir, en nú starfa þeir sjálfstætt og gera uppgötvanir og taka fram fyrir hendurnar á hvitu mönnunum og hafa gert að engu frumhugs- un hvitra manna, sem Perry var boðberi fyrir: áð gera Jap- an að markaðslandi fyrir of- framleiðslu og Ijelegustu vörur hvítu þjóðanna, á sama hátt og Kína og Indland. Það voru ekki bestu tegundir af framleiðslu Breta og Ameríkumanna, sem 'yltu markaðina í nýlendunum markaðina, sem Japanar eru nú að ná undir sig. En Japanar láta sjer ekki nægja að herma eftir á þessu sviði. Þeir hafa gengið lengra og nú fylla þeir Kvrópumarkaðina með vörum, svo að þröngt er orðið fyrir <lyrum hjá hvítu þjóðunum siálfum, vegna japönsku sam- kepninnar. Hvað höfum við gert til þess að verjast þessari japönsku samkepni? Okkur er gjarnt að líta niður á Japana og við köll- uni vörurnar þeirra rusl, en lokum augunum fyrir þvi, að þrátt fyrir það eru Japanar altaf að auka útflutningsversl- i.n sína. Þetta kemur fyrst og fremsl af því, að japanskar vörur eru í rauninni ekkerl rusl en minsta kosti verðar tvö- földu verði sínu í peningum þess lands, sem þær eru seldar í. Japönsku verksmiðjurnar þekkja nefnilega Evrópumark- aðinn og smekk Evrópumanna og þarfir, betur en framleið- endurnir í Evrópu. Þetta er sár- grætilegt en samt er það satt, og því fer sem fer. Við verðum því að horfast í augu við staðreyndirnar og grípa til rjettra ráða áður en það er orðið of seint. Sem dæmi um „smartness" Japana má nefna, að þeir búa til ýmsar vörur, sem seldar eru sem inn- lendar vörur á Norðurlöndum og eru svo vel stældar, að ef ekki stæði einhversstaðar á þeim „Made in Japan" mundu flestir láta blekkjast. Hvað segja nienn um ljós- Líf og heilsa. -fjoremi. Eftir Dr. G. Claessen í greinarkorni um D-fjörefn- ið, sem birtist í „Fálkanum" hjer á dögunum, var þess getið að visindalegum rannsóknum á efnagreiningu vítamínanna mið- aði vel áfram. D-fjörefnið reyndist vera fitukenda efnið ergosterol. Gáta C-efnisins er lika ráðin. Þetta vítamín er sjerstök sýra, sem visindamenn nefna ascorbinsýru, og má framleiða hana í hreinu formi, sem krystalla, úr nýjum ávöxt- um, en ekki þurkuðum nje nið- ursoðnum. Líkaminn geymir þetla efni í sjer m. a. í nýrna- hettunum, sem eru dálitlir sep- ar, er sitja hver á sinum nýrna- pól: C-vítamín er í grænmeti og öllum nýjum ávöxíum; en eink- um er það í ríkum mæli í tómat, appelsínum, sítrónum og „grape"-ávexti. C-efnið er lika i nýju, ógeymdu kjöti og i ný- nijólk úr fjósinu. Vítamíngildið minkar, ef mjólkin er geymd i 1—2 sólarhringa, og við hitun. Það getur farið alveg forgörð- um þegar mæður þrautsjóða pelamjólk. Það er lífskilyrði fyrir sveitafólkið, að' það haldi áfram að drekka nýmjólkina úr fjósinu, en láti sjer ekki nægja undanrennugutl og marg- arín. Jarðepli halda einkenni- lega vel vítamíngildi sínu, þrátt fyrir matreiðsluna, og má mæla mjög með, að landsmenn auki betur kartöfluræktina. Vöntun á C-efni veldur fjör- leysi og slappleika, tannlosi og jnari hjer og hvar um likam- ann; menn verða magnlitlir og úthaldslausir. Erlendis eru þessi myjidavjelarnar frá Japan, sem seldar eru um allar Kyrrahafs- eyjar — nýlendur hvítu stór- veldanna. Jeg hefi einu sinni notað svona ljósmyndavjel sjálf. Hún kostaði 25 cent, eða eina krónu, og það var ekki að eiris, að maður gæti tekið á- gætar myndir ineð henni heldur fylgdu vjelinni öll tæki lil framköllunar og kopieringar. Máske græða Japanar nokkur cent á hverri vjel, eða þeir selja þær eingöngu i auglýsingaskyni fyrir aðrar japanskar vörur, sem eru að leggja undír sig lieiminn. Að minsta kosti er salan á þessum vjelum stórkost- lega mikil, ekki síst meðal lit- aða fólksins, sem ekki hefir efni á að láta ljósmyndarana framkalla fyrir sig og gerir það þessvegna sjálft. Þetta vita ja])- önsku iðjuhöldarnir, sem virð- ast byggja á skapeinkennum fólksins ekki síður en markaðs- horfunum yfirleítt. sjúkdómseinlcenni nefnd „pip- arsveina-skyrbjúgur", hjá ein- hleypum, rosknum karlmönn- um, sem matselda sjálfir, en hafa sem minst fyrir, og lifa mikið til á niðursoðnum mat, kaffi, brauði og smjörliki. Það vill síldarstúlkunum íslensku til, að vertíðin er stutt. En aðbúð þeirra i mat er víst ljeleg að jafnaði, m. till. t. fjörefna í fæðinu. Þegar ascorbínsýruna — C- efnið - vantar, gera vart við sig varasöm sjúkdómseinkenni i beinmergnum, þar sem m. a. í'ramleiðast. rauðu blóðkornin; þessi dýrniætu smákorn eru í miljónatali í hverjum blóð- dropa, og flylja um likamann lifsloftið úr lungunum. Með á- síungu á bringubeinið geta læknar náð út merg, og kannað hann í smásjá. Þegar C-vönt- nnin kemst á hæsta" stig, gera vart við sig regluleg skyrbjúgs- einkenni, t. d. munn- og góm- bólga, tannlos, mar og blóðhlaup hjer og hvar, og aflaga beina- vöxtur og kalkskifti, ef maðurinn er á barnsáldri. — Pelabörn, sem eingöngu nærast á þrautsoðinni nijólk, geta fengið miklar bein- h.imnublæðingar. En þau lækn- ast - - eins og fyrir kraf taverk - með þvi að gefa þeim nokkr- ar teskeiðar af appelsínusafa á Uag! Skyrbjúgseinkenni á lágú stigi eru varasöm, og oft misskiliri, bæði af lækni og sjúklirigi. Menn verða óup])lagðir, slappi.r og daufir, blóðlausir, og næra- ir fyrir ýmsum lasleika. 1 Norð- ur-Svíþjóð eru þessir kvillar al- gengir, vegna þess að almúga- fólk, víða norður þar, á ekki kost á nýmjólk, nje grænmeti eða ávöxtum. Ríkisstjórnjn sænska gerði í haust ráðstaf- anir til þess að almenningur i þessum landshluta gæti fengið uýja ávexti fyrir sáralítið verð. Það hefir verið svo mikil blíðu- lið á Norðurlöndum í sumar, að grænmeti og nýja ávexti má fá þar hræódýra, og gætu íslend- ingar notið þess, ef þeir vildu, serii ráðin hafa. Aí' því, sem sagt er hjer a undan, er auðsætt hverskonar fæði er heppilegast til þess að fá með þvi næg C-vitamín: Nýtt kjöt — ekki fryst eða sall- að nýmjólk, sem ekki er spillt aí' langri geymslu eða Lipphitun, jarðepli, grænmeti pg nýir ávextir. T- En það er hæg- ara að segja það, heldur en fyrir almenning að veita sjer ]>essa hollu fæðu! Einn sinni jjekli jeg ..skipsíjimi, sem ekki gat |jolað menn með br-ún íiugu. Ef brúaeygöin- maJSur var skráSur á skipið hjá liomim, fór hann altaf þaðan meS blá. — Hansen er einkennilegiir ttíáð'- iir. Hann safnar fiðrildum. - Og á hverju lifir hann þá « vcturna?

x

Fálkinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fálkinn
https://timarit.is/publication/351

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.