Vikan - 10.05.1962, Síða 30

Goebbels,
Framhald af bls. 17.
Hann beitti strax margskonar
brðgðum til að vekja athygli. Fyrst
og fremst reyndi liann að vinna
„götuskrilinn" — „sá, sem vinnur
götuskrílinn, getur lika unnið múg-
inn, og sá sem vinnur múginn til
fylgis við sig getur lagt undir sig
rikið“, segir hann í bók sinni um
orrustuna um Bcrlin. Hann gerði
götuauglýsingarnar þannig úr garði,
að enginn komst h.já að veita þeim
athygli — upphrópunarsetningarn-
ar voru skráðar blóðrauðu tröfla-
ietri, en meginmálið svo smáu letri
inn á milli, að menn urðu að koma
alveg að, til jiess nð sjá hvað þar
stæði. Rauðari urðu hó fundirnir
siálfir áður en langt um leið;
Goebbefs æsti fundarmenn til at-
lögu gegn kommúnistunum, og iðu-
fega kom til blóðugra átaka og
hrottalegra götubardaga — það
gerði hvort tveggja, að vekja athygli
og fá fylgjurunum, sem margir
hverjir voru úr hópi atvinnuleys-
ingja, eitthvað að starfa. Hann tók
á leigu stærsta fundarsalinn i verka-
lýðshverfi borgarinnar, þar sem
kommúnistar efndu annars til út-
breiðslufunda; þeir fjölmenntu og
að sjálfsögðu á fundum hjá nazist-
um, heimtuðu orðið og innan stund-
ar fogaði allt í slagsmálum, þar sem
beitt var ölflöskum og hnúajárnum
unz lögreglan kom og skakkaði
leikinn og kommúnistar hurfu á
brott með þá, sem særzt höfðu úr
liði þeirra. En Goebbels hagnýtti
sér áhrifin til hins ýtrasta; hann
bauð, að þegar gert hefði verið að
sárum nazistanna, skyldu þeir lagð-
ir á sjúkrabörur í röð báðum meg-
inn við ræðustóiinn á sviðinu, flutti
síðan eldheita hvatningarræðu og
benti á þá særðu. Þetta hafði svo
gífurleg áhrif, að hann gat ekki
stillt sig um að endurtaka sýning-
una á næstu fundum — enda þótt
þeir, sem lágu þá reifaðir á sjúkra-
börunum, væru ómeiddir með öllu,
stundu þeir og kveinkuðu sér og
Goebbels benti á þá sem fórnar-
lömb kommúnista og krafðist
hefnda. Þegar nokkur af dagblöðun-
um kölluðu nazistana þorpara, und-
irritaði Goebbels götuauglýsingarn-
ar um fundina, „Joseph Goebbels,
yfirþorpari". Heima í ibúð sinni
æfði Goebbels sig án afláts í
mælskulistinni og látbragðsleiknum
frammi fyrir gríðarstórum, þreföld-
um spegli. Smám saman náði hann
slikum tökum á þvi ræðuformi, sem
hann kallaði sjálfur „pólitiska
mælskulist“, að sennilega hefur
enginn komizt þar jafnlangt, hvorki
fyrr né síðar. Áður en hann hóf mál
sitt, mat hann áheyrendur sina
hverju sinni, með tilliti til þess
hvernig bæri að ná á þeim áhrifa-
valdi. Máíflutningur hans var yfir-
leitt merkilega laus við persónuleg-
ar tilfinningar, enda þótt hann tæki
á öllu, sem hann átti til, beitti öll-
um sínum nákvæmlega útreiknuðu
leikbrögðum og þvingaði hina miklu
og hljómfögru rödd sina til hins
ýtrasta, að minnsta kosti tvær
klukkustundir hvildarlaust. Væsk-
ilslegur líkami hans titraði og skalf
af áreynslu og taugaspennu, og sjálf-
ur hélt hann þvi fram, að hann
hefði oft létzt um allt að því tvö kiló
við slíka raun. Brátt kom og í ljós
að hann var gæddur snilligáfu hvað
það snerti að skipuleggja áhrifa-
miklar hópsýningar í sambandi við
ræðuhöldin — fánaborgir, hópgöng-
ur með dynjandi tónlist og söng —
sem fylltu salinn áheyrendum fyrr
en varði. Og loks gekk hann sjálf-
ur fram á sviðið á nákvæmlega vit-
reiknuðu andartaki, og alltaf með
lífvarðasveit í fylgd með sér. Og
fylgjarar hans úti i salnum sáu um
það, að honum væri alltaf heilsað
með gífurlegum fagnaðarlátum.
En því fór fjarri að Berlinar-
búar kynnu allir að rneta hina póli-
tísku mælskulist Goebbels og áróð-
ursaðferðir hans. Ilið hrottalega
framferði fylgjara hans fór ekki
heldur framhjá lögreglunni. Þann 5.
maí 1927 Iýsti yfirlögreglustjórinn
í Berlín nazistaflpkkinn í bann þar
í borg — og skömmu seinna var
Goebbels bannað að taka til máls
30 VÍKAN