Vikan - 10.07.1969, Síða 9

RfliTT VID RAGNAR KJARTANSSON, MYNDHÖGGVARA
TEXTi: DAGUR ÞORLEIFSSON - MYNDIR: SIGURGEIR SIGURGEIRSSON
Augun mjög opin og heldur
útstæð og alskeggið gera að
verkum að hann minnir dálít-
ið á fyrirmann frá Eþíópíu, en
við erum aldeilis ekki staddir
við hirð Halies Selassies í Addis
Abeba heldur í heimsókn h'á
Ragnari Kjartanssyni, leirkera-
smið, myndlistarkennara og
myndhöggvara. Og röbbum við
hann um þetta þríeina lífsstarf
hans og margt annað, svo
sem æskuárin vestur í lands-
ins mystískustu sýslu, en þar er
Ragnar fæddur og uppalinn,
sonur séra Kjartans Kjartans-
sonar á Staðarstað, sem kunn-
ugir segja vera aðalfyrirmynd
Laxness að Jóni Prímusi, en
fleiri merkiskennimenn þar á
nesinu munu að vísu eiga parta
í klerki. Það er því varla kyn
þótt þjóðsagnamystík sé auðséð
í handbragði Ragnars; nú er ís-
lenzki hesturinn uppáhaldsvið-
fangsefni hans.
— Já, ég er hrifinn af íslenzka
hestinum, segir Ragnar. Formin
í honum, þau eru einstæð. í
kyrrstöðu er hann oft og einatt
sérkennilega líflaus. En svo
þegar hann byrjar að hreyfa
sig, þá er eins og hann hafi allt
í einu lifnað við, þiðnað. Þá er
hann orðinn allt önnur skepna
en þegar hann var bundinn við
staur eða stein. Gunnar Bjarna-
son segir að íslenzkir staðhættir
hafi mótað hann þannig, úti-
gangur og hörð lífsskilyrði. í
kyrrstöðu er hesturinn í eins-
konar dái, slappar algerlega af
til að eyða engri orku umfram
það sem nauðsynlegt er. í
líkamsbygg'.ngu er íslenzki hest-
urinn mjög frábrugðinn öðrum
reiðhestakynjum og miklu ítur-
vaxnari en önnur smáhestakyn,
sem ég hef séð. Hann er gróf-
byggður, en það gerir hann bara
enn meira freistandi. Sérkenni
hans eru mörg: þetta breiða
brjóst, þykki háls og grófgert
höfuð, brött lend, stuttir, sterkir
fætur. Hestar þeir, sem mest hef-
ur kveðið að í erlendri list, eru af
tegundum sem hafa miklu meiri
elegans. Við getum sagt að þessi
frægustu þaulræktuðu erlendu
hestakyn minni á ballerínur, en
íslenzki hesturinn fremur á
hraustlegan sjóara.
Við erum staddir í kjallara við
Grundarstíg, þar sem Ragnar
deilir vinnustofu með kollega
sínum Magnúsi Pálssyni og sviss-
neskum rithöfundi, sem lítur
út eins og vasaútgáfa af sfinx
og stundar Glaumbæ, hann er
þar um tíma í bækistöð hins
óþreytandi og fjölþætta tilrauna-
listamanns Diter Rot. Ragnar,
sem til þessa hefur verið hvað
þekktastur fyrir Glit og kera-
míkina þaðan, hefur nú lagt þá
listiðn að mestu á hilluna og
helgað sig myndhöggl, það er að
segja þegar tími gefst frá kennsl-
unni í Myndlistarskólanum við
Mímisveg.