Ægir - 01.11.1990, Page 10

570
ÆGIR
11/90
Ræða Halldórs Ásgrímssonar
sjávarútvegsráðherra
I. Inngangur
Hægt og bítandi hefur tekist að
vinna sjávarútveginn út úr þeim
öldudal sem hann var í á árinu
1988. Er nú svo komið að nokkur
hagnaður er af rekstri margra fyrir-
tækja í sjávarútvegi. Þjóðhags-
stofnun hefur nú lokið uppgjöri
sjávarútvegsins fyrir síðasta ár og
gert nýja spá um afkomu hans á
þessu ári. Að mati Þjóðhagsstofn-
unar er nú tæplega 1 % hagnaður
af rekstri veiða og vinnslu saman-
borið við tæplega 2% halla á öllu
síðasta ári. Er hagnaður botnfisk-
veiðanna nú áætlaður 2.5% en
halli vinnslunnar 1 %.
Nýr Verðjöfnunarsjóður sjávar-
útvegsins tók til starfa í sumar.
Útlit er fyrir verulegar inngreiðslur
í sjóðinn á þessu ári vegna hækk-
andi markaðsverðs á sjávaraf-
urðum frá meðaltali fimm síðustu
ára. Þetta er jákvæð þróun. Ýmsar
blikur eru þó á lofti og verða menn
að fara varlega í töku ákvarðana í
rekstri. Á þessari stundu er það
fyrst og fremst hin mikla hækkun á
olíu sem hafa verður í huga. Þá er
mikilvægt að menn átti sig á þeim
sveiflum sem ávallt eru á verði
sjávarafurða og taki ekki ákvarð-
anir sem eingöngu miðast við það
verð sem fæst í dag. Ekki er hægt
að gera ráð fyrir áframhaldandi
hækkun á verði sjávarafurða á
næsta ári en reynslan sýnir að í
kjölfar mikilla verðhækkana er
hætta á sölutregðu og verðfalli.
Hafa verður í huga að allir mikil-
vægustu fiskstofnarnir eru full-
nýttir og því kann svo að fara að
nauðsyn beri til að draga úr
veiðum á næstu árum. Ég nefni
þetta hér því mér finnst menn oft
fara geyst þegar vel gengur og taka
ákvarðanir út frá stöðu dagsins án
þess að taka mið af áhættu fram-
tíðarinnar.
Fyrir sjávarútveginn sem er
mjög skuldsettur er brýnast að við-
halda þeim stöðugleika sem náðst
hefur í stjórn efnahagsmála. Opna
þarf fyrirtæki í sjávarútvegi fyrir
nýjum eigendum og nýta þann
meðbyr sem er hjá almenningi til
kaupa á hlutabréfum í vel reknum
fyrirtækjum. Með því móti skapast
meira aðhald fyrir stjórnendur
fyrirtækja til að reka þau á sem
hagkvæmastan hátt og auk þess
eykst skilningur almennings á
mikilvægi þess að sjávarútvegur-
inn verði rekin með hagnaði.
Standa þarf vörð um hin nýju
lög um stjórn fiskveiða sem koma
til framkvæmda um áramótin.
Lögin marka almennar reglur um
nýtingu auðlindarinnar og skapa
möguleika til verulegrar hagræö-
ingar í sjávarútvegi sem mun skila
þjóðinni bættum lífskjörum. Lögin
eru þegar farin að hafa áhrif þrá11
fyrir að þau komi ekki til frana-
kvæmda fyrr en um áramót. Sa
árangur sést m.a. á því að engm
lánsumsókn um nýsmíði fiskiskip5
liggur fyrir óafgreidd há Fiskveiða-
sjóði. Á næstu árum mun fisk1"
skipum fækka verulega sem mun
leiða til meiri arðsemi í sjávarút-
vegi og batnandi kjara.
II. Tillögur Hafrannsókna-
stofnunar um hámarksafla
Seinni hluta júlímánaðar kom
Hafrannsóknastofnun með tillögur
um hámarksafla helstu nytjastofna
fyrir árið 1991. Á næstu dögum
má vænta tillagna frá stofnuninm
um hámarksafla á úthafsrækju
fyrir næsta ár.
Á þessu ári var stefnt að því að
heildarþorskaflinn yrði 300 þús'
und lestir en nú er útlit fyrir að afl-
inn verði um 325 þúsund lestir.
Hafrannsóknastofnun leggur til að
heildarþorskaflinn á næsta ari
verði 300 þúsund lestir miðað vi
heilt ár en 240 þúsund lestir fyr'r
fiskveiðitímabilið sem nær til 31-
ágúst. Tillögur stofnunarinnar
byggja á að þorskganga konii tra
Grænlandi. Ákvörðun um heildar-
afla kemur til endurskoðunar
þegar Ijóst verður um göng^J
þorsks frá Grænlandi. Ég vil v'
þetta tækifæri ítreka skoðun mína