Ægir - 01.11.1990, Blaðsíða 35

11/90
ÆGIR
595
Útskipun á saitfiski hjá „Milljónafélaginu" í Viöey um 1915. Ljósm./TH.J.
væru ekki fyrsta flokks söngmenn,
en fullyrða má, að söngstjórinn
var fyrsta flokks söngstjóri á sinni
tíð.
Þegar við komum úr fyrstu för á
Stíganda, fór ég af honum vegna
veikinda."
Helgi dvaldist vestanhafs árin
1902-1914. Hugðist hann setjast
bar að en festi ekki yndi og hvarf
heim að nýju. Vestanhafs nam
hann tónfræði, einnig „harm-
°nium- og orgelsmíð". Kona hans
Guðrún Sigurðardóttir (Arasonar)
var frá Þerney. Mun það væntan-
lega hafa ráðið nokkru .um stað-
setningu fiskverkunar og umsvifa
hans þar úti, ásamt því að í eyj-
nnni hagar vel til fiskþurrkunar frá
náttúrunnar hendi. Uppi af miðri
víkinni á austanverðri eyjunni
stóðu Þerneyjarhúsin. Fyrir neðan
þau voru gerð stakkstæði og lítil
steinbryggja var þar í fjörunni.
Heppilegast þótti að leggjast þar
að á hálfföllnum sjó. Geir Zöega
átti Þerney að hálfu um sl. alda-
tnót. Þar stundaði hann heyskap
fyrir kýr sem hann átti í landi. Árið
1925 keypti Guðmundur Jónsson
togaraskipstjóri á Reykjum í Mos-
fellssveit (faðir Jón: M. hreppstjóra
°g kjúklingabónda) eyjuna. Hana
loun hann hafa átt í um tvo ára-
tugi. Af honum keyptu þeir Hjálm-
týr Pétursson kaupmaður (Versl.
Honni á Vesturgötu) og Sigurður
Jónasson forstjóri ÁTVR, er síðar
8af ríkinu Bessastaði. Af þeim
fólögum mun Samband ísl. sam-
vinnufélaga hafa keypt eyjuna og
af því síðan Reykjavíkurborg
sem er núverandi eigandi. Byggð
utun hafa lagst af í Þerney laust
upp úr 1930.
Engey
Saltfiskverkun mun aldrei hafa
verið umtalsverð í Engey. Þaðan
réru þó heimamenn ávallt af kappi
til fiskjar. Mikið orð fór af þeim
Engeyjarmönnum: Pétri Guð-
^undssyni, sonum hans Guð-
mundi og Jóni svo og tengdasyni
Péturs, Kristni Magnússyni (d.
1893) fyrir bátasmíðar. Fyrir segla-
búnað og byggingarlag skipa
þeirra „Engeyjarlagið" urðu þeir
landsfrægir. Áratugir eru síðan
eyjan fór í eyði.
Celdinganes
Norðmaðurinn Ottó Wathne
sem síðar varð umsvifamikil
athafnamaður á sviði útgerðar,
fiskvinnslu o.fl. á Seyðisfirði, mun
ásamt íslenskum aðilum hafa haft
uppi áform um rekstur fisk-
verkunar (a.m.k. síld og lax) í
Geldinganesi. Einhverjar fram-
kvæmdir munu hafa verið þar á
Nesinu 1882-84 en rekstur fisk-
verkunarinnar mun hafa lagst af
fljótlega. Hús sem þar voru reist
voru þá tekin niður og flutt til Fá-
skrúðsfjarðar.
Álftanes
Útgerð og fiskverkun var tölu-
verð á Álftanesi á sl. öld og þar
voru margir gildir útvegsbændur.
Álftnesingar munu hafa stofnað
vöruvöndunarsamtök upp úr miðri
sl. öld. Meðal markmiða þeirra
samtaka var bætt meðferð og
verkun sjófangs. Stórt fiskhús stóð
fyrrum á eyrinni við Seyluna í
landi Breiðabólstaða, norðan
Bessastaða. í „Sjósókn", ævi-
minningum Erlends Björnssonar á
Breiðabólsstöðum (útg. 1945)
segir svo um þetta hús:
„Skal nú lýst stóru sjávarheimili
eins og það var á vetrarvertíð, og
nefni ég þá heimili Erlends Er-
lendssonar, hreppstjóra á Breiða-
bólsstöðum, sem bjó á móti
móður minni.
Hann bjó í stóru steinhúsi, sem
hann byggði árið 1884. Það er
fjórtán álnir á lengd, en níu álnir á
breidd með kjallara og portbyggt.
Á vertíðum voru fjörutíu manns í
húsi þessu. Húsið var byggt úr
klofnu og höggnu grjóti, sem tekið