Árbók Háskóla Íslands

Årgang

Árbók Háskóla Íslands - 02.01.1927, Side 17

Árbók Háskóla Íslands - 02.01.1927, Side 17
17 (von hugrj, svikall (von svikj, teilweise von Verba wie vaðall (zu vaðaj. Das Suffix -all ist an den Stamm gefl'i^t worden in Wörtern wie atall (ags. atol) vom Stamme at- in isl. elja, aufhelzen (lat. ödi), gamall vom Stanime gam- in lat. hiems (mit anderer Ablautsstufe), þagall von þag- in *þagain, lat. taceo). Gnipall ist von gnip- abgeleitet, das wieder liir *ga-hnip- stehen könnte, von der Wurzel *hnip- in der Be- deutung kneifen, klemmen, stossen; gnipall wiirde daher eine áhnliche Bedeutung haben wie andere in den Þulur aufge- záhlte Benennungen des Feuers: usli, skerkir, hvgluðr, hrqð- uðr, harkr, hrapi u. s. w. Umgestaltungen aus Fremdwörtern sind bagall (lat. ba- culus), graðall (lat. gradulis), kapall (lat. caballus,, kaðall (irisch cadla), kirjall (mhd. kiriel). Vesall ist aus ve-sœll entstanden, ist schon in alter Zeit vesall geworden.1) Die Adjektiva auf -a 11 haben jelzt meistens die Endung -ull wie ölull, gjöfull oder zwei Formen besteben nebenein- ander wie þagall und pögull; ausschliesslich -all haben ein- samall, gamall und hamall in der Neutrumsform hamalt. Es bestand ein urspriinglicher Suffixablaut -al: -u 1; bei den Ad- jektiven ist háufig die F'orm -ul verallgemeinert worden.2) § 16. -an: 1) Feminina auf -an sind: árrtan Fiirbitte, batnan Veibes- serung, blessan Segnung, gnaustan Lárm, hreinsan Rei- nigung, iðran Reue, rausan Redseligkeit, teilan Freude, þjónan Dienst. Alle diese Wörter sind von Verba abge- leitet; viele haben schon in alter Zeit eine Nebenform auf -un, die durch das Endungs -u entstand. (Nom. *árnanu, > ‘árn^n, > árnon, > árnun; árnan ist analog. Form nach z. B. Gen. árnanar). Im Neuisl. enden diese Wörter auf -un. 2) Neutra: brekan Bettdecke, fargan Zerstörung, gaman Freucie, gargan disharmonisches Instrument, grjúpan Wurst, líkan Skulpturbild, organ Orgel, safjran Safran. Anm. brekan und grjúpan haben bisweilen die Form brekán und grjúpán. Von diesen Wörtern sind entlehnt: brekan (aus dem 1) Anders Fr. A. Wood: Elymological notes. MLN. 29, 69 ff. 2) Vgl. A. Noreen: Suffixablaut im Altnord. IF. XIV, 396 ff. 3
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122

x

Árbók Háskóla Íslands

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Árbók Háskóla Íslands
https://timarit.is/publication/588

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.