Árbók Háskóla Íslands

Árgangur

Árbók Háskóla Íslands - 02.01.1927, Blaðsíða 17

Árbók Háskóla Íslands - 02.01.1927, Blaðsíða 17
17 (von hugrj, svikall (von svikj, teilweise von Verba wie vaðall (zu vaðaj. Das Suffix -all ist an den Stamm gefl'i^t worden in Wörtern wie atall (ags. atol) vom Stamme at- in isl. elja, aufhelzen (lat. ödi), gamall vom Stanime gam- in lat. hiems (mit anderer Ablautsstufe), þagall von þag- in *þagain, lat. taceo). Gnipall ist von gnip- abgeleitet, das wieder liir *ga-hnip- stehen könnte, von der Wurzel *hnip- in der Be- deutung kneifen, klemmen, stossen; gnipall wiirde daher eine áhnliche Bedeutung haben wie andere in den Þulur aufge- záhlte Benennungen des Feuers: usli, skerkir, hvgluðr, hrqð- uðr, harkr, hrapi u. s. w. Umgestaltungen aus Fremdwörtern sind bagall (lat. ba- culus), graðall (lat. gradulis), kapall (lat. caballus,, kaðall (irisch cadla), kirjall (mhd. kiriel). Vesall ist aus ve-sœll entstanden, ist schon in alter Zeit vesall geworden.1) Die Adjektiva auf -a 11 haben jelzt meistens die Endung -ull wie ölull, gjöfull oder zwei Formen besteben nebenein- ander wie þagall und pögull; ausschliesslich -all haben ein- samall, gamall und hamall in der Neutrumsform hamalt. Es bestand ein urspriinglicher Suffixablaut -al: -u 1; bei den Ad- jektiven ist háufig die F'orm -ul verallgemeinert worden.2) § 16. -an: 1) Feminina auf -an sind: árrtan Fiirbitte, batnan Veibes- serung, blessan Segnung, gnaustan Lárm, hreinsan Rei- nigung, iðran Reue, rausan Redseligkeit, teilan Freude, þjónan Dienst. Alle diese Wörter sind von Verba abge- leitet; viele haben schon in alter Zeit eine Nebenform auf -un, die durch das Endungs -u entstand. (Nom. *árnanu, > ‘árn^n, > árnon, > árnun; árnan ist analog. Form nach z. B. Gen. árnanar). Im Neuisl. enden diese Wörter auf -un. 2) Neutra: brekan Bettdecke, fargan Zerstörung, gaman Freucie, gargan disharmonisches Instrument, grjúpan Wurst, líkan Skulpturbild, organ Orgel, safjran Safran. Anm. brekan und grjúpan haben bisweilen die Form brekán und grjúpán. Von diesen Wörtern sind entlehnt: brekan (aus dem 1) Anders Fr. A. Wood: Elymological notes. MLN. 29, 69 ff. 2) Vgl. A. Noreen: Suffixablaut im Altnord. IF. XIV, 396 ff. 3
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122

x

Árbók Háskóla Íslands

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Háskóla Íslands
https://timarit.is/publication/588

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.