Sameiningin - 01.06.1935, Síða 7

55
ræðu, sem er jafn höfug að trúarhita og brennandi, en þó
víðsýnni ættjarðarást, féllu honum meðal annars þessi ætíð
tímabæru orð af vörum:
“Vér ættum ekki að vera komnir hingað til þess að
skjóta oss undan skvldum vorum við þá þjóð, sem Drottinn
hefir tengt oss við helgum og háleitum ættjarðarböndum.
Hver, sem gleymir ættjörð sinni, eða þykist yfir það hafinn,
að varðveita það af þjóðerni sínu, sem gott er og guðdóm-
legt, af þeirri ástæðu, að hann er staddur í framandi landi og
leitar sér þar lífsviðurværis, það gengur næst því að hann
gleymi Guði. Það er stutt'stig og fljótstigið frá því að kasta
þjóðerni sínu til þess að kasta feðratrú sinni.” (Minningarrit
séra Jóns Bjarnasonar, 1917, bls. 19).
Upp úr þeim hugsunarhætti, sem hér er lýst svo meistara-
lega og eftirminnilega, spratt kirkjuleg starfsemi meðal fs-
lendinga í Vesturheimi; fyrst með því, áður en völ var á
kennimönnum, að heimilisfeður og héraðshöfðingjar héldu
uppi guðrækilegum iðkunum á heimilum sínum og meðal
bygðabúa sinna; því jiæst, og þess var ekki langt að bíða,
mynduðust söfnuðir víðsvegar í nýlendunum íslenzku; en
þegar svo langt var komið, varð framsýnum leiðtogum brátt
augljóst, að því aðeins myndi kirkjulegt líf blómgast og þjóð-
ernið varðveitast til langframa meðal íslendinga vestan hafs,
að hinir dreifðu söfnuðir þeirra sameinuðust. Til þess að
bæta úr þeirri þörl' var “Hið evangelisk-lúterska kirkjufélag
fslendinga í Vesturheimi” stolnað fvrir réttri hálfri öld. Þó
langt sé frá, af ýmsum ástæðum, að það hafi náð til allra
fslendinga hérlendis, hefir það engu að síður tengt þá saman
svo þúsundum skiftir og haldið uppi margvíslegri starfsemi
þeirra á meðal, auk aðalstarfs síns, hins kirkjulega.
IílRKJULEG STARFSEMI Á LANDNÁMSÁRUNUM
Þó nokkrir íslendingar flyttust til Vesturheims (Utah
og Brasilíu) fyrir 1870, er það ekki fyr en með því ári, að
útflutningur þeirra vestur um haf byrjar fyrir alvöru. Borg-
in Milwaukee í Wisconsin i Bandaríkjunum varð þá einna
fyrsti áfangastaður þeirra og um skeið aðalstöðvar þeirra
vestan hafs; sumarið 1874 var tala þeirra þar orðin rúmt
hundrað. Voru þá, eins og alkunnugt er, þúsund ár liðin
frá því, að landnám hófst á fslandi, og mintist heimaþjóðin
íslenzka þessa atburðar með viðeigandi hátíðahöldum. fs-