Sameiningin - 01.06.1935, Síða 58

10(5
orðum séra Björns B. Jónssonar, sem mjög hal'ði verið við
það riðinn og því fylgt þróunarferli þess með gaumgæfni og
samúð:
“Þegar á öðru ársþingi kirkjufélagsins var hrundið af
stokkum málinu um stofnun íslenzks skóla. Frumkvöðull
þess fyrirtækis var séra Jón Bjarnason. Lagði hann þá fram
fOO dollara gjöf frá sjálfum sér með þeim ummælum, að það
skyldi vera vísir til sjóðs, er safnað skyldi til þess, að standa
straum al' íslenzkri mentastofnun, sem kirkjuféhigið ætti.
Tók félagið fé þetta til varðveizlu, og er fram liðu stundir,
jók það sjóðinn meir og meir árlega. Á kirlcjuþingi 1890
var ákveðið að byrja þegar á næsta hausti kenslu í smáum
stíl. Var hinn fyrirhugaði skóli miðaður við Academy-skóla
hérlenda og búist við þriggja ára náinsslteiði. Skóli þessi
átti að byrja undir umsjón forseta kirkjufélagsins, séra Jóns
Bjárnasonar, og var búist við, að til bráðabirgðar fengist
tímakensla að mestu ókeypis. Framkvæmd fyrirtækis þessa
l'órst þó fyrir, aðallega fyrir þá sök, að séra Jón Bjarnason
varð fyrir heilsubilun um haustið, svo hann jafnvel ekki
gat lengst af tvö næstu árin gegnt prestsembætti sínu. Liðu
svo tíu ár, að ekki varð af neinni verklegri framkvæmd. Þó
var á þeim árum safnað allmiklu fé í skólasjóð, einkum
haustið 1890, er séra Jónas A. Sigurðsson ferðaðist um bygð-
irnar til að safna fé í þann sjóð. Á kirkjnþingi 1896 lcom
fram tilboð l’rá bænum Crystal í N. Dak. um tillag, er næmi
2,000 dollurum, og 6 ekrur lands, ef skólinn yrði þar reistur.
Á næsta þingi bauð bærinn Park Biver í N. Dak. 10 ekrur í
jörð og 4,000 dollara til þess að skólinn yrði þar settur á
stofn. Urðu skoðanir manna skiftar um það, hvar skólinn
skyldi reistur. Ákveðið var þó á þingi 1898, að skólanum
skyldi æthið heimili í Winnipeg, þó með því skilyrði, að íbúar
Canada aðrir en íslendingar veittu skóhmum fjárstyrk ekki
minni en 6,000 dollara og legðu lil ókeypis skólastæði. Því
skilyrði var ekki fullnægt.
Árið 19(10 breyltist stefna skólamálsins. Tilboð kom þá
til þings frá Gustavus Adolphus College í St. Peter, Minn.,
skóla Ágústana-synodunnar sænsku, um að kirkjufélagið
stofni íslenzkt lcennara-embætti við þann skóla og beini svo
straumi íslenzkra námsmanna þangað. Þingið þá tilboðið
og kaus séra Friðrik J. Bergmann til kennara. En er til kom,
náðu samningar ekki fram að ganga. Á næsta þingi var sam-
þykt með meirihluta atkvæða að koma upp íslenzku kennara-
embætti við Wesley-skóla í Winnipeg, tilheyrandi kirkju-