Morgunblaðið - 14.12.2009, Side 17

MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 14. DESEMBER 2009
www.noatun.is
ÝSUFLÖK
ROÐ- OG BEINLAUS
KR./KG1398
VERÐ
GOTT
Ódýrt
og gott á
mánudegi1698
F
ÚRFISKBOR
ÐI
ÚR
FISKBORÐI
ERSKIR
Í FISKI
Slökkvilið
Höfuðborgarsvæðisins
Hafið hæfilegt bil á milli
kerta, almenn viðmiðun
er að hafa a.m.k. 10 cm
bil á milli kerta.
Munið að
slökkva á
kertunum
Eftir Svanhildi Eiríksdóttur
Garður | Ásmundur Friðriksson
bæjarstjóri í Garði sagðist í samtali
við blaðamann vel geta tekið undir
orð frænda síns um að það besta sem
Guð hefði skapað væri konur og feitt
kjöt. Hvort tveggja væri honum að
skapi. Framundan eru miklar mat-
arveislur hjá Ásmundi, sem oft
stendur við eldavélina.
Skötuveislurnar verða að minnsta
kosti þrjár þennan desembermánuð
og hátíðarmaturinn á Heilbrigð-
isstofnun Suðurnesja verður í ár eld-
aður af Ásmundi. Uppskriftin er frá
langömmu og langafa Ásmundar, El-
ínu Þorsteinsdóttur og Friðrik Svip-
mundssyni frá Löndum í Vest-
mannaeyjum og er rúmlega 100 ára
gömul. Blaðamaður hitti Ásmund í
lúkarnum á Hólmsteini GK 20 en fyr-
ir dyrunum stóð skötuveisla Hólm-
ara, þeirra sem byggðu upp hólmann
í Útskálasíki. Hann féllst á að deila
fjölskylduuppskriftinni með les-
endum Morgunblaðsins.
Vígja lúkarinn með skötu
Mikill uppbygging hefur verið í
Sveitarfélaginu Garði og mörg
skemmtileg verkefni á döfinni undir
stjórn Ásmundar. Skólinn hefur verið
stækkaður og innan hans verður al-
menningsbókasafn opnað samhliða
nýju skólabókasafni. Leiksvæðið ut-
an við skólann hefur verið endurnýj-
að, sem og sundlaug sveitarfélagsins.
Nágrannavörslu hefur verið komið á í
öllu sveitarfélaginu og fyrir dyrum
standa skemmtileg verkefni sem
miða að því að búa til fleiri ferða-
mannaperlur við Garðskagavita, ann-
ars vegar að grafa upp skotgrafir
Breta síðan í síðari heimstyrjöldinni
og hins vegar að gera endurbætur á
vélbátnum Hólmsteini GK 20 sem ný-
lega var afhentur Byggðasafninu í
Garði en hann var gerður út af Hólm-
steini hf. í Garði frá árinu 1958 til
2006. „Skötuveislan í dag er vígsla
lúkarsins en hér verða í framtíðinni
reglulegar veislur. Báturinn á að
verða aðgengilegur og snyrtilegur
fyrir alla,“ sagði Ásmundur og setti
yfir hamsatólgina.
Skata, vestfirskur hnoðmör
og íslenskt brennivín
Skötusaga Ásmundar nær aftur til
ársins 1976, en þá kom hann á skötu-
veislum Hrekkjalómafélagsins í
Vestmannaeyjum. „Við byrjuðum á
því að hafa veislurnar heima hjá mér
en þurftum að færa okkur í sal vegna
mikillar aðsóknar. Við vorum orðin
150,“ sagði Ásmundur sem var blað-
urfulltrúi Hrekkjalómafélagsins. Eft-
ir að Ásmundur flutti til Reykjanes-
bæjar tók hann upp þann góða sið að
efna til skötuveislu á Þorláksmessu
að sumri, 20. júní. Nú eru þær veislur
haldnar í Garði og fyrir dyrum stend-
ur árleg skötuveisla knattspyrnu-
félagsins Víðis í Samkomuhúsinu.
Þriðja veisla Ásmundar þennan des-
embermánuð er árleg Þorláks-
messuskötuveisla með Þorsteini Er-
lingssyni útgerðarmanni í
húsakynnum útgerðarinnar, Saltveri,
ásamt mökum, börnum og öðrum
góðum gestum. „Ég er sérstaklega
mikill skötumaður og best að hafa
með hamsatólg, vestfirskan hnoðmör
og íslenskt brennivín. Þó er í öllu
þessu fjöri aldrei fyllerí eins og
margir halda. Það er það góða við
þetta.“
Ást Ásmundar á skötu varð til þess
að hann stofnaði í Reykjanesbæ fé-
lagskapinn Hamsarana. „Þetta er fé-
lagsskapur 15 karla sem hittast
reglulega og borða saman mat eins
og siginn fisk, steikt síldarflök og alls
kyns innmat, skötu og sviðahausa og
sviðalappir sem við svíðum sjálfir.
Við tókum þennan góða sið frá Vatns-
nesi, þar sem boðið er upp á sviða-
veislur reglulega. Við Hamsarar höf-
um farið í nokkrar ferðir þangað og
dveljum þá í 2 daga við veisluhöld.“
Þegar skötuveislunum sleppir hef-
ur Ásmundur undirbúning jóla-
máltíðarinnar, sem í ár verður með
óvenjulegu sniði. „Þannig er að þegar
konan mín, Sigríður Magnúsdóttir,
gerðist yfirkokkur á Heilbrigð-
isstofnun Suðurnesja var hún eitt-
hvað að vandræðast með matinn á
gamlárskvöld. Ég bauðst til þess að
koma og elda Beinalausa fugla, rétt
sem hefur verið hátíðarréttur á jólum
í minni fjölskyldu frá því um aldamót-
in 1900. Sigríður þáði það, en í ár
verður hún á vakt á aðfangadag og
því mun ég standa yfir pottunum
þann daginn á Sjúkrahúsinu. Lækn-
arnir eru kannski ekkert voðalega
hrifnir af þessum rétti fyrir sjúk-
lingana en hann er einstaklega góður.
Heima undirbý ég réttinn að kvöldi
Þorláksmessu en á Sjúkrahúsið mæti
ég kl. 06.30 að morgni aðfangadags
og hefst handa. Rétturinn verður síð-
an borinn á borð um kl. 16:00.“
Rúmlega 100 ára gömul
uppskrift að hátíðarmat
Morgunblaðið/Svanhildur Eiríksdóttir
Hátíðarmatur Rúmlega 100 ára gömul uppskrift að hátíðarmat.
Lambalærisneiðar, þykkt skornar
beikon, 3-4 sneiðar með hverri
sneið og 2 – 3 bréf í soð
salt, pipar og kød og grillkridderi
smjörlíki eða önnur feiti
vatn
beinin úr kjötinu
Úrbeinið lærisneiðarnar, berjið
og kryddið. Vefjið 3 – 4 beik-
onsneiðum inn í hverja sneið og
lokið með tannstöngli eða þræði.
Hitið pönnu með mikilli feiti og
byrjið á því að brúna beinin og fit-
una sem gjarnan er skorin af
sneiðunum. Hellið síðan úr pönn-
unni í pott, bætið vatni við og 2 –
3 bréfum af beikoni. Þegar þetta
er komið á góða ferð brúnið þá
rúllurnar og setjið þær síðan út í
soðið. Vatnið á að fljóta yfir rúll-
urnar. Látið suðuna koma upp,
slökkvið undir og látið kólna í pott-
inum yfir nóttina. Þegar u.þ.b.
klukkustund er í matinn kyndið
aftur undir pottinum. Þegar kjötið
er tilbúið, notið soðið í sósuna,
sem Ásmundur kýs að hafa gam-
aldags uppbakaða brúna sósu með
duglegu beikonbragði.
Með Beinlausu fuglunum ber
Ásmundur fram brúnaðar kart-
öflur, grænar baunir og rauðkál.
Einnig sagðist hann reyna að hafa
eitt nýtt meðlæti á hverju ári, sem
óljóst er enn hvert verður í ár.
Í forrétt kýs Ásmundur léttan
rétt, t.d. rækjukokteil.
Beinlausir fuglar
– frá næstsíðustu aldamótum