Morgunblaðið - 14.12.2009, Blaðsíða 26

26 Minningar
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 14. DESEMBER 2009
✝ Sverrir SigurðurMarkússon hér-
aðsdýralæknir fædd-
ist í Ólafsdal 16.
ágúst 1923. Hann lést
á Landspítalanum 28.
nóvember 2009. For-
eldrar hans voru
hjónin Markús Torfa-
son, f. 6.10. 1887, d.
29.8. 1956, og Sigríð-
ur Guðný Benedikta
Brandsdóttir, f. 17.7.
1881, d. 8.12. 1949.
Bræður Sverris, sem
upp komust, voru
Torfi, f. 30.8. 1913, d. 26.3. 1975, og
Ásgeir, f. 20.6. 1916, d. 23.3. 2009.
Sverrir kvæntist 21. sept. 1954
Þórhöllu Davíðsdóttur, f. 18.3.
1929. Foreldrar hennar voru Davíð
Árnason, f. 6.8. 1892, d. 17.6. 1983,
og Þóra Steinadóttir, f. 5.8. 1902,
d. 27.3. 1998. Afkomendur Sverris
og Þórhöllu eru 1) Davíð Að-
alsteinn, f. 24.9. 1956; sonur hans
og Guðrúnar Soffíu Karlsdóttur, f.
14.5. 1959, kvæntur Maríu Pálma-
dóttur, f. 16.9. 1960; börn þeirra
eru Pálmi Gautur, f. 24.4. 1980,
sonur hans og Ásu Lindar Finn-
bogadóttur, f. 6.2. 1972, Áskell Ein-
ar, f. 26.5. 2006, og Ólöf Þóra, f.
24.11. 1985, sambýlismaður hennar
er Sverrir Einarsson, f. 7.11. 1978,
sonur hennar Markús Máni, f. 3.8.
2002. 4) Torfi Ólafur, f. 15.4. 1961,
kvæntur Ingu Björgu Sverr-
isdóttur, f. 29.12. 1961; börn þeirra
eru Þóra Sigríður, f. 5.5. 1983,
sambýlismaður Guðmundur Em-
ilsson, f. 3.11. 1978, dóttir þeirra
Sædís Heba, f. 20.1. 2009, Ellen
Björg, f. 10.2. 1991, og Sverrir
Ólafur, f. 6.12. 1996.
Sverrir varð stúdent frá Mennta-
skólanum á Akureyri 1944 og lauk
prófi í dýralækningum í Stokk-
hólmi 1956. Hann var settur dýra-
læknir á Akureyri 1952-54, skip-
aður héraðsdýralæknir á Blönduósi
1956-73, en síðan í Borgarnesi
1973-93. Eftir embættislok sinnti
Sverrir í nokkur ár heilbrigðiseft-
irliti í sláturhúsum víða um land.
Útför Sverris var gerð í kyrrþey
frá Kópavogskirkju 10. desember
2009.
20.7. 1957, er Karl
Kristján, f. 11.5. 1977,
sonur hans og fyrr-
verandi sambýlis-
konu, Dagbjartar Ís-
feld
Guðmundsdóttur, f.
7.9. 1978, er Tristan,
f. 6.1. 1998. 2) Sigríð-
ur María, f. 28.6.
1958, gift Þorvarði
Hjalta Magnússyni, f.
10.9. 1957; dætur
hennar og fyrri eig-
inmanns, Stefáns
Þórs Ragnarssonar, f.
22.9. 1958, eru Ragnheiður Þórdís,
f. 9.8. 1979, sonur hennar og fyrr-
verandi eiginmanns, Hafþórs Haf-
steinssonar, f. 12.9. 1970, er Ing-
ólfur Örn, f. 11.5. 2001, og Þórhalla
Sigríður, f. 15.11. 1984, eiginmaður
hennar er Þröstur Friðbert Gísla-
son, f. 24.8. 1972; dætur Sigríðar
Maríu og Hjalta eru Hólmfríður
Ásta, f. 20.6. 1997, og Þóra María,
f. 10.5. 1999. 3) Sverrir Þórarinn, f.
Við fráfall Sverris Markússonar
héraðsdýralæknis finn ég til marg-
víslegrar skuldar minnar sem hlaðist
hefur upp í nærfellt hálfa öld. Mér er
í föstu minni er fundum okkar bar
fyrst saman. Ástæða þess að stundin
festist í minni mínu var umfram allt
viðmót mannsins, tilgerðarlaus hátt-
vísi, eilítil formfesta í orðum og fasi
og einkar hlýlegt handtak. Síðar
reyndi ég að allt lá þetta í eðli hans.
Hugðarefni Sverris voru alla tíð
bundin við búskap í íslenskri sveit.
Þá hneigð tók hann í arf. Hann var
fæddur og alinn upp í Ólafsdal við
Gilsfjörð, sonarsonur Torfa Bjarna-
sonar, þess mikla frömuðar sem
stofnaði í Ólafsdal fyrsta búnaðar-
skóla á Íslandi árið 1880. Sverri
fannst að vonum til um þennan upp-
runa sinn. Hann bar sterka taug til
föðurtúnanna vestra, var mikill
Ólafsdælingur og fylltist óþreyju
hvert sinn er hann átti þess von að
komast á æskuslóðir.
Námsárin í Menntaskólanum á
Akureyri færðu Sverri mikið minn-
ingasafn og traustan vinahóp. Ævi-
langt upprifjunarefni varð honum
ferð sem nokkur bekkjarsystkin úr
Djúpi og Dölum og víðar að tóku sér
fyrir hendur að loknum vorprófum
1940 er þau héldu fótgangandi frá
Akureyri vestur sveitir við rýran
kost og stundum gisið næturskjól.
Þessi leið var valin fremur en tafsöm
sigling með strandferðaskipi þar
sem skólafólkið var heimfúst og
sporlétt er það hafði velt af sér klyfj-
um námsbókanna.
Að loknu prófi í dýralækningum
gegndi Sverrir embætti héraðsdýra-
læknis í 37 ár, 17 ár á Blönduósi og
20 í Borgarnesi. Hann varð gagn-
kunnugur nálega hverju býli í
stórum héruðum umhverfis þessa
staði báða. Erilsamt virtist starf
hans löngum er gegna þurfti kalli úr
fjærstu hornum víðlends umdæmis
hvenær sem það barst og hvernig
sem gaf. Í slíku annríki kom sér vel
óbrigðul samviskusemi og eðlislæg
þolinmæði.
Hestar voru sérstakt eftirlæti
Sverris, og þá átti hann jafnan með-
an aðstæður leyfðu. Aldrei var hann
þó sá stoltarmaður að hann hefði
sérlega ánægju af að dansa á fák-
spori yfir grund. En að samsamast
starfi bóndans, hirða um hesta, njóta
nærveru þeirra, gefa á stallinn, eiga
fyrningar og fóðra vel, þetta var hon-
um óendanleg lífsfylling.
Hinn vammlausi og hægláti maður
hefur nú verið mér fast kennileiti hið
næsta í mannhringnum svo að ein-
ungis vantar fáa mánuði á fimmtíu
ár. Til hans var jafnan gott að horfa.
Það var lífsgæfa Sverris í önn dag-
anna að eiga sér að förunaut konu
sem bjó ekki aðeins honum og börn-
um þeirra fjórum fagurt heimili,
heldur var svo kunn að myndarbrag
og rausn að ýmsum þótti hús þeirra
hjóna standa sem skáli um þjóðbraut
þvera. Gestrisni þeirra og örlæti
verður mörgum ævinlegt þakkar-
efni.
Síðasti áfanginn varð Sverri örð-
ugur á þann veg að óminni herti
nokkuð að huga hans. Hjartað réð þó
lyktunum eftir fárra daga sjúkra-
húslegu. Það sem hann missti í and-
legum og líkamlegum styrk síðustu
misserin vannst að nokkru upp með
félagslegri þjónustu, en öllu öðru
fremur með þeirri umhyggju eigin-
konu, barna og tengdabarna sem
aldrei brást.
Ólafur Pálmason.
Ég vil hér minnast með virðingu
og söknuði samstarfsmanns míns, fé-
laga og vinar til margra ára, Sverris
Markússonar, sem lést þann 28. nóv-
ember síðastliðinn 86 ára að aldri.
Fyrstu kynni okkar voru haustið
1978 þegar ég tók við embætti hér-
aðsdýralæknis Borgarfjarðarum-
dæmis, en þá hafði Sverrir verið hér-
aðsdýralæknir Mýrasýsluumdæmis
frá því um vorið 1973. Áður hafði
hann verið héraðsdýralæknir í
Húnavatnssýslum, fyrst í báðum
sýslunum, en frá haustinu 1964 í
austursýslunni eftir skiptingu um-
dæmisins. Hann og Þórhalla kona
hans tóku afskaplega vel á móti okk-
ur Elsu, enda voru þau hjón einstak-
lega gestrisin. Sverrir var góður
samstarfsmaður, sem maður gat
alltaf leitað til hvort sem erindið var
faglegt eða til að leita eftir afleys-
ingu, sem hann var alltaf tilbúinn að
leysa, ef hann mögulega gat. Sverrir
var um margt sérstakur maður. Mér
fannst hans aðalkostur vera að hann
var einstakt ljúfmenni, hvort sem
var við menn eða dýr. Hann var líka
mjög samviskusamur og nákvæmur,
stundum kannski einum of að manni
fannst. Það sem einkenndi hann líka
var sérstök einlægni í garð samferð-
armanna sinna. Sverrir var smekk-
maður í klæðaburði og hafði sérstak-
an stíl, sem minnti mann á sænskan
hefðarmann og í allri framkomu var
hann einstakt prúðmenni.
Á áttunda og níunda áratug síð-
ustu aldar var landbúnaðurinn í há-
marki í Borgarfirði og unnum við
báðir frá morgni til kvölds flesta
daga ársins, en reyndum að leysa
hvor annan af eins og hægt var. Á
þessum árum komu oft snjóþungir
vetur, en Sverrir var vanur snjóum
og ófærð að norðan og lét sér ekki
allt fyrir brjósti brenna. Við bröll-
uðum margt á þessum 15 árum, sem
við unnum saman sem dýralæknar,
skárum upp hesta og kýr, en
skemmtilegast af öllu fannst okkur
báðum að eiga við baldna fola. Til
dæmis geltum við eitt sinn saman
fimm laungraða fola einn sumardag
vestur á Mýrum, og þá var skrafað
og hlegið. Það er alltaf erfitt þegar
náinn ættingi eða vinur fellur frá og
skiptir þá engu hversu gamall hann
er. Ég hitti Sverri sjaldan síðustu ár
hans og finnst að ég hafi ekki sinnt
gömlum vini sem skyldi, en það er
mér huggun að ég veit að hann erfir
það ekki við mig, slíkt gerði hann
aldrei.
Við fjölskyldan á Hvanneyri vott-
um fjölskyldu hans samúð og þökk-
um fyrir góð viðkynni í gegnum árin.
Gunnar Örn.
Látinn er, eftir skammvinna sjúk-
dómslegu starfsbróðir minn og vin-
ur, Sverrir Sigurður Markússon frá
Ólafsdal við Gilsfjörð, héraðsdýra-
læknir síðast í Borgarnesi um 20 ára
skeið en áður tæp 20 ár á Blönduósi.
Ég kynntist honum fljótlega eftir að
ég fór að vinna á Tilraunastöðinni að
Keldum árið 1963, þá nýbyrjaður á
námi í dýralækningum. Margan
fróðleik sótti ég um 30 ára skeið til
Sverris um sjúkdómafræðina og
einnig um fólkið og svæðin, þar sem
hann starfaði, þegar skipuleg og ár-
angursrík barátta hófst gegn garna-
veiki í sauðfé, nautgripum og geitum
og seinna gegn riðuveiki og fjárkláða
í sauðfé. Um langt árabil áttum við
Sverrir ágætt samstarf í Borgarnesi.
Þá var í fyrstu verið að fylgja eftir
með líffæraskoðun í sláturhúsinu
þar, hvort komist hefði verið fyrir
rætur mæðiveikinnar, sem lengst
herjaði í Dalasýslu en komst allra
síðast suður í Mýrasýslu 1965. Einn-
ig var athuguð tíðni ýmissa sjúk-
dóma og fylgst með garnaveiki og
öðrum smitsjúkdómum í stærsta
sauðfjársláturhúsi landsins. Þá naut
ég góðsemi og gestrisni Sverris og
konu hans, Þórhöllu Davíðsdóttur og
gisti hjá þeim í sláturtíðinni í góðu
yfirlæti og marga glaða stund og
fræðandi átti ég með þeim hjónum
og fjölskyldunni á fallegu heimili
þeirra.
Sverrir var glaðsinna og hlátur-
mildur og Þórhalla var og er með af-
brigðum fróð um fólk og svæði og
sögu landsins. Fjölskyldan var til
fyrirmyndar og gott að vera í návist
hennar.
Sverrir var ríflega meðalmaður á
hæð, þéttur á velli og svaraði sér vel,
hýr á svip og blágrá augun geisluðu
hlýju og gleði. Hann var hjálpsamur
og bóngóður, vildi hvers manns
vanda leysa. Ég komst að því fljótt
eftir að við kynntumst, að hann var
tilfinningaríkur heiðursmaður,
mannvinur og dýravinur. Það var
gott að eiga hann að vini og fjöl-
skyldu hans. Lækningatæki sín gaf
hann að loknum starfsdegi Land-
búnaðarháskólanum á Hvanneyri.
Þau eru varðveitt í búvélasafninu
þar.
Þegar Sverrir varð 70 ára gamall,
voru þessar vísur fluttar í gamni og
alvöru í dýrðlegri veislu, sem fjöl-
skyldan hélt honum í Borgarnesi:
Sverrir Markússon 70 ára 16.
ágúst 1993.
Sverrir meður hýrri há
hressir lýðinn allan,
þegar ylhýrt bros af brá
breiðist yfir skallann.
Er við lífið allt í sátt,
eldur býr í taugum.
Sindrar hárið silfurgrátt
og sólskinsbros í augum.
Enn er langt í lokadans
létt um gólf hann svífur.
Markússon í meyjafans
með sér alla hrífur.
Hjálparhraður, hreinlyndur,
hvergi staður talinn,
hýr og glaður, hófsamur,
heiðursmaður valinn.
Þegar sorg og sjúkdómar
sveigðu að Borgarfirði.
Sverris listalækningar
léttu þeirri byrði.
Innilegar samúðarkveðjur til Þór-
höllu Davíðsdóttur eiginkonu Sverr-
is, til barna þeirra, Davíðs Aðal-
steins, Sigríðar Maríu, Sverris
Þórarins og Torfa Ólafs og til afkom-
enda þeirra og til fjölskyldnanna
sem næst honum stóðu.
Sigurður Sigurðarson
dýralæknir.
Sverrir S. Markússon
✝ Sveinbjörg Stef-ánsdóttir fæddist í
Neskaupstað 23. júlí
1916. Hún lést á hjúkr-
unarheimilinu Skjóli í
Reykjavík 6. desember
síðastliðinn. Foreldrar
hennar voru Stefán
Guðmundsson og Sess-
elja Jóhannesdóttir.
Systkini Sveinbjargar
sem nú eru fallin frá
eru: Helga, gift Finni
Magnússyni, Jóhann-
es, eftirlifandi maki
Soffía Björgúlfsdóttur,
Ólöf, Karl, kvæntur Heiðu Að-
alsteinsdóttur, Garðar og Hreinn,
kvæntur Elísabetu Guðnadóttur. Eft-
irlifandi systir Sveinbjargar er Auð-
björg, gift Hallgrími Þórarinssyni,
sem nú er látinn.
Sveinbjörg giftist 20.6. 1959 Birni
Bjarman f. 23.9. 1923, d. 19.4. 2005.
Dóttir Sveinbjargar er Sesselja G.
Ingjaldsdóttir f. 22.9. 1950, gift
Sveinbirni Kristjánssyni frá Súðavík,
f. 19.3. 1951. Börn þeirra eru: Svein-
björg Birna Sveinbjörnsdóttir hér-
aðsdómslögmaður, f. 29.1. 1973, gift-
ist Hauki A. Eyjólfssyni, þau skildu,
og eiga þau þrjú börn, Stefaníu Þór-
hildi, Sesselju Katrínu
og Eyjólf Örn. Guð-
björg Gerður Svein-
björnsdóttir viðskipta-
fræðingur f. 23.2.
1976, gift Birgi Árna-
syni, bifvélavirkja-
meistara og eiga þau
tvö börn, Hlín Birnu
og Hildi Sesselju.
Kristbjörg Svein-
björnsdóttir hjúkr-
unarfræðingur, f. 9.12.
1980.
Sveinbjörg ólst upp
á Norðfirði og vann
við ýmis verzlunarstörf. Lengst af
vann hún við umönnunarstörf á
Flókadeild og starfaði þar til 73 ára
aldurs. Þegar eiginmaður Svein-
bjargar veiktist þá annaðist hún
hann af ástúð og kærleik fram til
dauðadags. Eftir andlát maka síns
bjó Sveinbjörg ein í Fellsmúla til í júlí
2009 er heilsu hennar hrakaði og síð-
ustu mánuði var hún á Landakoti og
að lokum á hjúkrunarheimilinu
Skjóli.
Útför Sveinbjargar fer fram frá
Grensáskirkju í dag, mánudaginn 14.
desember, kl. 13.
Meira: mbl.is/minningar
Ég hlusta á lækinn mala og
seytla til mín fjögurra ára gamall.
Hvað er hann að segja og hvert
rennur hann, ofan í jörðina eða eitt-
hvað út í endalaust sumarið þar
sem sólin skín eða út í lautina þar
sem móðir mín situr með systrum
sínum, komnum langt að til heim-
sóknar á vestfirskar strendur.
Dökkar á brún og brá, fallegar eins
og suðrænar fegurðardrottningar.
Ég heyri skraf þeirra og hlátur sem
rennur saman við skoppið í læknum
sem talar til mín og biður mig að
koma nær, allt verður dimmt og
svart og sólin hverfur. Ég heyri
kallað nafnið mitt en straumurinn
hefur yfirhöndina og ég hlýði og
horfi inn í myrkvaðan stokkinn þar
sem hann hverfur ofan í svörðinn.
Þar tekur annar heimur við. Þá er
þrifið í buxnaskálmina og mér kippt
aftur út í sólina og daginn. Þarna
standa þær allar yfir mér. Hún sem
ég kveð í dag hafði verið fyrst að
átta sig. Fljót og örugg í öllum sín-
um gerðum eins og alltaf og ætíð
vakandi yfir sínum og annarra
vanda. Alltaf reiðubúin til hjálpar
ef á bjátaði. Alltaf að kalla okkur
frændur heim til sín og Björns í
kaffi á námsárunum í Reykjavík,
berandi til okkar hlýju og vænt-
umþykju. Lét sér umhugað um alla.
Mátti ekkert aumt sjá. Forkur til
allra verka og vinnu. Samt svo fín-
gerð og falleg eins og öll börnin
átta þeirra Stefáns og Sesselju í
Neskaupstað. Ókunn kona er sá
systkinahópinn gat ekki orða bund-
ist: „Stefán, eigðu fleiri börn.“ En
svo varð nú ekki því einhvers stað-
ar þarf að stoppa enda erfitt að ala
önn fyrir stórum barnahópi á þeim
tíma en allt gekk það samt upp.
Fljótlega þurftu börnin að vinna
fyrir sér ung að aldri. Móðir mín
fór á síldarvertíð á Sigló. Sveina
hér og þar að útbúa mat, starfaði í
mötuneytum víða um land með litlu
dóttur sína með sér. Bræðurnir
fóru á sjóinn á smábátum, togurum
og á vertíð suður með sjó. Þannig
var líf forfeðra okkar í þá daga er
byggði upp þetta land með eljusemi
og erfiði, okkur, sem næstum hefur
tekist að kasta þessu öllu á glæ, er
hollt að hugsa til baka.
Lækir eru margir og hættulegir
á lífsins vegum og geta vaxið og
orðið að stóreflis ólgandi fljótum í
hita dagsins, farartálmar öllum
nema fuglinum fljúgandi. Þraut-
seigja hlýja og þolinmæði sem þú
áttir í svo ríkum mæli brúar allar
elfur.
Ég þakka þér samfylgdina og allt
það góða líf sem þú gafst mér forð-
um á ögurstundu. Ég votta að-
standendum samúð mína og bið guð
að blessa minningu móðursystur
minnar.
Stefán Finnsson.
Sveinbjörg
Stefánsdóttir
Elskuleg sambýliskona mín, móðir okkar,
tengdamóðir, amma, langamma og
langalangamma;
JÚLÍA SVAVA ELÍASDÓTTIR
Víðigerði, Mosfellsdal
lést á hjúkrunarheimilinu Víðinesi, föstudaginn
11.desember 2009.
Sigtryggur Þorsteinsson,
Hrefna Indriðadóttir, Ragnar Jónsson,
Ásgeir Indriðason, Sigrún Gunnarsdóttir,
Jens Indriðason, Sveinbjörg Hrólfsdóttir,
Guðrún Indriðadóttir, Jón Eyjólfsson,
og ömmubörn.