SunnudagsMogginn - 02.10.2011, Blaðsíða 23

2. október 2011 23
Í
slendingar eiga gott að búa við það velferðarkerfi sem byggt hefur verið upp hér á
landi á undanförnum áratugum. Um það hefur ríkt breið pólitísk samstaða þó að
auðvitað sé áherslumunur um margt, svo sem útfærslu á þjónustu og eins kröfur
um skilvirkni kerfisins.
Flestir geta verið sammála um að það sé eðli velferðarkerfisins að vera þungt í vöfum og
um leið að það verði alltaf rekið af vanefnum – af þeirri einföldu ástæðu að aldrei verður
hægt að anna eftirspurn. Heilbrigðiskerfið hefur þó aðhald í því, að þar skilur milli lífs og
dauða. Það er því mikið í húfi að veita skjóta og áreiðanlega þjónustu.
Annað gildir um tryggingakerfið, þar sem haldið er utan um krónur og aura. Það er
auðvitað hlutverk starfsmanna Tryggingastofnunar að gæta þess að ekki sé svindlað á
kerfinu og að farið sé eftir reglum. En um leið er mikilvægt að þeir noti það svigrúm sem
lagabókstafurinn gefur til að veita manneskjulega þjónustu.
Sláandi dæmi um að stjórnvöld hafi brugðist fólki sem minnst mátti við því er rakið í
Sunnudagsmogganum í dag. Þar kemur fram að Tryggingastofnun túlkar lagaákvæði
þröngt, sem verður til þess að foreldrar langveikra barna geta ekki farið í hlutastarf á
vinnumarkaðnum, nema upp að lögbundnu frítekjumarki, án þess að missa að fullu for-
eldragreiðslur.
Að sögn sérfróðs lögfræðings á þessu sviði sem leitað var til, virðist sem Trygg-
ingastofnun ætti frekar að túlka ákvæðið sínum umbjóðendum í hag – annað stangist á við
anda laganna. Og það virðist raunar ekki baka stofnuninni meiri kostnað því ef foreldr-
arnir fá að vinna hlutastarf skerðast foreldragreiðslurnar sem því nemur.
En hvað er í húfi?
Í fréttaskýringu Signýjar Gunnarsdóttur er talað við Áslaugu Ósk Hinriksdóttur sem á
dóttur sem glímt hefur við veikindi árum saman: „Það myndi gera ótrúlega margt fyrir
mann að fara að vinna. Ég er mikið ein með stelpuna, þannig að maður hefði mjög gott af
því að hitta annað fólk og ræða kannski eitthvað annað en veikindi. Það myndi breyta
miklu félagslega en auðvitað líka fjárhagslega.“
Foreldrar barna sem glíma við langvarandi veikindi leggja allt í sölurnar fyrir börnin sín
og því fylgir að þau lokast inni í þröngum heimi. Það hljóta allir að sjá hversu mikilvægt
það er að dyrnar standi opnar inn í samfélagið aftur.
Og þetta snýst ekki um að fara „bara í bíó eða á kaffihús til að fá útrás fyrir félagslegu
hliðina“ eins og Áslaugu Ósk var uppálagt. Þetta snýst um að halda jarðsambandi eftir
langvinn veikindi og að eiga aftur athvarf á vinnumarkaðnum. Lífið er barátta og fólk er
fljótt að heltast úr lestinni. Þá er það alfarið upp á tryggingakerfið komið. Ekki er það
sparnaður fyrir kerfið og það bitnar verst á þeim sem síst skyldi.
Í raun breytir ekki öllu hvort Tryggingastofnun gerir ekki nóg í því að koma til móts við
foreldra langveikra barna því þá er það bara löggjafans að stíga það skref.
Dyrnar standi opnar
„Ég hef ekki mikið þol gagnvart fólki
sem er útblásið af eigin ágæti og
óskeikulleika og hef á tilfinningunni
að ég gæti orðið lasinn á laugardag-
inn.“
Þráinn Bertelsson alþingismaður.
„Ég barði koddann minn í bræði í
alla nótt en svo var ég betri þegar ég
vaknaði.“
Daníel Magnússon myndlistarmaður en hans er
ekki getið í Íslenskri myndlistarsögu.
„Hann gleymdist bara og það eru
mannleg mistök.“
Ólafur Kvaran ritstjóri Íslenskrar myndlistarsögu
um fjarveru Daníels.
„Hann er búinn að vera hjá mér,
hann spilar ekki meira hjá mér.“
Roberto Mancini, knattspyrnustjóri Manchester
City, um Carlos Tévez sem neitaði að fara inn á í
leik í Meistaradeild Evrópu.
„Það var eitthvert fát á bekknum
og menn misskildu mitt sjónarmið.“
Carlos Tévez sem neitar að hafa neitað að
fara inn á.
„Framhaldsskólarnir eru
gleymda miðjubarnið.“
Andri Steinn Hilmarsson, nýkjörinn for-
maður Sambands íslenskra framhalds-
skólanema.
„Þeir stríddu mér á því synir mínir
að ég væri kominn á elliheimili löngu
á undan móður minni.“
Örnólfur Thorlacius, fyrrverandi kennari og rektor.
„Mér finnst þægilegt að vinna með
körlum.“
Ágústa Ýr Sveinsdóttir, nýsveinn í rafiðn.
„Það er einfaldlega þannig að það
sem heldur lífi í okkur eru óhreinu
börnin hennar Evu.“
Eyjólfur Árni Rafnsson, forstjóri Mannvits, stærstu
verkfræðistofu landsins, sem telur að án verkefna
í stóriðju væri hér neyðarástand hjá tæknimennt-
uðu fólki.
„Ef lögreglan ætlar að heykjast á
þessu og vill ekki sýna þjóðþinginu
þessa virðingu þá vil ég bara skora á
aðra þjóðfélagshópa að
standa vörð um þingið.“
Ólína Þorvarðardóttir alþing-
ismaður um heiðursvörð við setn-
ingu Alþingis.
„Heiðursvörður er
ekki hlutverk björg-
unarsveitanna.“
Kristinn Ólafsson, fram-
kvæmdastjóri SL, um hug-
myndir um heiðursvörð
björgunarsveitarfólks við
setningu Alþingis.
Ummæli vikunnar
Útgáfufélag: Árvakur hf., Reykjavík.
Stofnað 1913
Útgefandi: Óskar Magnússon
Ritstjórar: Davíð Oddsson Haraldur Johannessen
Aðstoðarritstjóri: Karl Blöndal
vonandi einkum táknrænt fyrir tíðarandann.
Yfirmenn kapalskipsins, sem vissulega höfðu
lagt skipið og sig í hættu með því að sigla
langa vegalengd inn á íssvæði, höfðu ekki
treyst sér til að koma með öll líkin til lands.
Því höfðu 116 lík verið „jarðsett“ á sjó. En
hvernig var valið á milli. Þeir sem höfðu út-
lendingsleg nöfn eða voru með húðflúr fóru í
sjóinn, en hinir í land. Hin fræga og sígilda
skipun á sökkvandi skipi hafði verið gefin:
Konur og börn fyrst. En þó kom í ljós að þriðj-
ungur barnanna fórst. Öllum börnum á fyrsta
og öðru farrými var þó bjargað. Eftir slysið
voru birtar fyrirsagnir á borð við þessar:
„Frægir menn kusu dauðann svo bláfátækar
konur mættu bjargast.“ „Mikilvægir menn og
stórefnaðir“ höfðu fórnað lífi sínu til að bjarga
„ólæsum, evrópskum bændakonum á trékloss-
um“. En tölurnar sýna að hæsta dánartíðnin
var hjá körlum á öðru farrými (140 af hverjum
154). Hin borgaralega ábyrgðarkennd milli-
stéttarmannsins skar sig úr, þótt það þætti
ekki fréttnæmt á þeirri tíð. Jock fiðluleikari, 21
árs, lét eftir sig ófríska kærustuna og foreldra
og systurina Kötu sem dáð hafði bróður sinn
og missti vitið þegar hún frétti lát hans. Hann
hvílir enn vestan hafs því fjölskyldan átti ekki
fyrir flutningskostnaðinum heim til viðbótar
reikningnum fyrir látúnshnappana. En fáa
metra frá honum hvílir skólabróðir hans og
jafnaldri, Tom Mullin. Jock hafði útvegað vini
sínum vinnu um borð í Titanic, þegar sjón
Toms tók óvænt að daprast.
Bruce Ismay, stjórnarformaður, eyddi ár-
unum og dögunum eftir slysið í veiðar á orra-
fuglum og við stangveiðar, sem hann hafði svo
ósköp gaman af.
Sjálfsagt hafa velviljaðir menn áhyggjur af
kommissörunum í Brussel, sem kynnu að
missa eitthvað af sínum 10-földu skattlausu
launum miðað við þá sem standa undir þeim,
ef ekki tekst að „bjarga evrunni“. Það er
nefnilega málið. Allt bjástrið og öll útgjöldin úr
sameiginlegum sjóðum eru nefnilega einungis
til að bjarga henni og bönkunum í Frakklandi
og Þýskalandi en ekki Grikklandi, Portúgal, Ír-
landi, Spáni og Ítalíu. Það er því síður verið að
hugsa um gríska launamenn, jafnvel ekki þá
sem eru án húðflúrs.
Morgunblaðið/Árni Sæberg
pabbi þinn