Morgunblaðið - 17.07.2010, Page 18

Einar Örn Gíslason
einarorn@mbl.is
Fjöldi starfsmanna í fjármálaþjón-
ustu sem hlutfall af heildarvinnuafli
er svipað og það var árið 2007. Síðan
þá hefur starfsumhverfi fjármálafyr-
irtækja vitanlega gjörbreyst. Sam-
kvæmt skýrslu Bankasýslu ríkisins
um stöðu stóru viðskiptabankanna,
Arion banka, Landsbankans og Ís-
landsbanka, er starfsmannafjöldi
þessara banka í mesta lagi miðað við
umsvif.
Starfsemin er nú að mestu leyti á
innlandsmarkaði, og „umtalsverðar
endurskiplagningar þörf,“ segir í
skýrslunni. Viðkvæm staða bank-
anna, ekki síst með tilliti til afleið-
inga „gengistryggingardóms“
Hæstaréttar, ýtir undir kröfu um
hagræðingu í rekstri, og þá er óhjá-
kvæmilegt að horfa til fækkunar
starfsfólks.
Yfir 24 milljarðar í laun
Bankarnir þrír greiddu allir yfir 8
milljarða í laun og launatengd ár í
fyrra. Arion banki og Landsbankinn
voru með svipaðan starfsmanna-
fjölda, eða 1.100-1.200 starfsmenn.
Hjá Íslandsbanka voru þeir öllu
færri, eða um 900. Meðallaun á
starfsmann voru jafnframt hæst þar,
eða tæplega 9 milljónir á ári. Fyrr á
árinu samþykktu bankarnir þrír nýj-
ar starfskjarastefnur á aðalfundum
sínum. Samkvæmt þeim er tekið fyr-
ir kaupauka- og hvatagreiðslur nema
ákvarðanir um slíkt séu teknar á
hluthafafundi.
Um miðjan tíunda áratuginn unnu
3% vinnuafls í fjármálaþjónustu, en
hlutfallið varð hæst um 5% árið 2008.
Hlutfallið hefur lækkað síðan þá og
stendur í dag í 4,69% sem er langt yf-
ir meðatali innan Evrópusambands-
ins, svo dæmi sé tekið. Lúxemborg
er í algjörum sérflokki hvað þetta
varðar, en þar starfa yfir 12% heild-
arvinnuaflsins í fjármálaþjónustu.
Of margir starfa í fjármálaþjónustu
 Hlutfall starfsmanna í fjármálageira hefur ekki lagast að
breyttum aðstæðum  Hæst meðallaun hjá Íslandsbanka
Fjöldi starfsmanna í
fjármálageiranum árið 1991
4.900
Fjöldi starfsmanna í fjár-
málageiranum árið 2000
6.600
Fjöldi starfsmanna í
fjármálageiranum árið 2008
9.000
Fjöldi starfsmanna í
fjármálageiranum árið 2009
7.900
‹ FJÖLDI STARFSMANNA ›
Reuters
Gjaldmiðill Gengi evru hefur
styrkst gagnvart dal undanfarið.
Bjarni Ólafsson
bjarni@mbl.is
Fyrir um mánuði veltu margir á
fjármálamörkuðum heimsins því
fyrir sér hversu langt niður evran
ætti eftir að sökkva. Nú er spurn-
ingin þveröfug, því evran hefur ver-
ið að styrkjast umtalsvert gagnvart
Bandaríkjadal undanfarnar vikur.
Á rúmum mánuði hefur evran
styrkst um níu prósent gagnvart
Bandaríkjadal og var í rúmum 1,29
dölum í gær. Í júníbyrjun var geng-
ið hins vegar um 1,19 dalir.
Fáir gera ráð fyrir því að evran
muni ná fyrri hæðum gagnvart
dalnum, en í nóvember í fyrra var
gengið um 1,51 dalur. Búast margir
við því að styrkingin muni stoppa
þegar evran hefur farið í um 1,30
dali.
Ástæðuna fyrir styrkingunni telja
flestir vera tvíþætta. Annars vegar
hefur þeim Evrópuríkjum, sem
verst standa fjárhagslega, tekist að
endurfjármagna skuldir sínar með
sæmilega auðveldum hætti. Er þar
einkum horft til skuldabréfaútboða
Grikklands, Spánar og Portúgals.
Þá hefur Evrópski seðlabankinn
getað hægt á kaupum sínum á rík-
isskuldabréfum þessara ríkja.
Hinn þátturinn er sá að nýjustu
tölur frá Bandaríkjunum hafa verið
dekkri en búist hafði verið við. At-
vinnuleysi er ennþá mjög mikið í
Bandaríkjunum og gerir seðlabank-
inn þar nú ráð fyrir minni hagvexti
en hann hafði áður spáð.
Evran sækir í sig veðrið
gagnvart Bandaríkjadal
 Fjárfestar hafa áhyggjur af efnahagsþróuninni vestra
18 Viðskipti
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 17. JÚLÍ 2010
Bjarni Ólafsson
bjarni@mbl.is
Tillögur Alþjóðagjaldeyrissjóðsins,
sem birtust í nýbirtri skýrslu til rík-
isstjórnarinnar, eru bæði skynsam-
legar og mjög vitlausar, eftir því
hvernig litið er á málið, að mati Jóns
Daníelssonar, hagfræðings við
London School of Economics.
„Þetta er ágætis úttekt á skatt-
kerfinu og höfundar skýrslunnar
fara vel yfir hlutina og benda á hvað
má laga í kerfinu. Ef maður vill
hækka skatta eru tillögur skýrslunn-
ar alls ekki vitlausar.“
Jón segir hins vegar að spurningin
sem sjóðnum var ætlað að svara sé
röng. „Spurningin um hvernig
hækka má skatta gerir ráð fyrir því
að það sé besta leiðin til að jafna
rekstur ríkissjóðs. Það vantar í þetta
jafnvægisgreiningu á skattahækk-
unum annars vegar og niðurskurði
hins vegar. Allar breytingar á kerf-
inu hafa áhrif á hegðun fólks, sem
svo aftur hefur áhrif á hagvöxt og
tekjur ríkissjóðs. Þess vegna getur
hækkun á skattprósentu leitt til
lækkunar á skatttekjum og öfugt.
Áður en ákveðið er hver sé rétta leið-
in til að jafna rekstur ríkissjóðs verð-
ur að gera slíka greiningu á væntum
áhrifum skattahækkana eða niður-
skurðar á væntan hagvöxt til fram-
tíðar.“
Verður að skoða fleiri leiðir
Hann segir að þess vegna sé mjög
undarlegt að þegar skoðað er hvern-
ig má bregðast við tekjuvanda rík-
isins sé aðeins ein leið skoðuð. „Ríkið
er mjög skuldsett og halli á ríkissjóði
er mikill. Hægt er að bregðast við
með því að skera niður eða hækka
skatta. Það þarf að gera bera saman
afleiðingar skattahækkana annars
vegar og niðurskurðar hins vegar.
Þessa úttekt vantar og þess vegna
eru tillögurnar sjóðsins veikar.
Hann skoðar aðeins eina leið.“
Jón segir hins vegar ekki við Al-
þjóða gjaldeyrissjóðinn að sakast í
þessu efni. „Þeir hafa sagt að þeir
fengu þessa spurningu, hvernig
mætti auka skatttekjur, og þeir
svara henni. Spurningin gefur sér
hins vegar of mikið og er þess vegna
röng. Ummæli eins skýrsluhöfunda,
Julio Escolano, á kynningarfundi á
fimmtudaginn eru sama eðlis. Hann
sagði þar að Íslendingar stæðu
frammi fyrir því að velja á milli hárra
skatta eða óstöðugt efnahagskerfis
sem afleiðingar af veikri stöðu rík-
issjóðs. Valkostirnir eru hins vegar
fleiri en tveir og því fellur Escolano í
sömu gildru og stjórnvöld.“
Jón segir að Svíar hafi náð að há-
marka skatttekjur ríkisins, en það
þýði ekki að hægt sé að taka sænska
skattkerfið og færa það yfir á ís-
lenskt efnahagslíf. „Í Svíþjóð hafa
opinbera kerfið og atvinnulífið
þróast saman yfir langan tíma og at-
vinnulífið hefur aðlagað sig að þessu
kerfi. Á Íslandi yrðu afleiðingar
sænsks skattkerfis meiri skattpíning
fyrir atvinnulífið og minni tekjur fyr-
ir ríkið. Þá verður að hafa í huga að
samkomulag ríkir milli sænsks al-
mennings og ríkisins. Fólk þar sætt-
ir sig við háa skatta þar sem það tel-
ur sig fá mikla þjónustu fyrir
peninginn. Ég sé ekki fyrir mér að
sama sátt myndi ríkja hér, ef sænska
skattkerfið yrði tekið upp samhliða
niðurskurði í þjónustu.“
Tillögur AGS bæði skynsam-
legar og mjög vitlausar
 Jón Daníelsson segir að greina þurfi hvort betra sé að skera niður eða hækka skatta
Morgunblaðið/Eggert
Gjaldeyrissjóður Þeir Franek Rozwadowski og Mark Flanagan hafa farið
með málefni Íslands hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum.
● Sigurður Hannesson tók nýverið við
sem framkvæmdastjóri MP Sjóða, en
hann starfaði áður um nokkurra ára
skeið á markaðsviðskiptasviði hjá
Straumi fjárfestingarbanka. MP Sjóðir
er dótturfélag MP Banka, og hluti af
samstæðureikningi hans.
Í lok árs 2009 rak félagið Verð-
bréfasjóði MP Banka, Fjárfestingarsjóði
MP Banka og Fagfjárfestasjóði MP
Banka, og nam hrein eign þeirra þá
rúmlega 6,4 milljörðum króna. Sjóðir
MP fjárfesta eingöngu í ríkistryggðum
verðbréfum.
Tekur við sem fram-
kvæmdastjóri MP Sjóða
● Áhættuálag á
skuldir Illinois-ríkis
er orðið hærra en á
skuldir íslenska rík-
isins. Mörg ríki
Bandaríkjanna eiga
í miklum fjárhags-
erfiðleikum og er
Illinois talið í
verstri stöðu þeirra
allra. Skuldagrein-
ingarfyrirtækið
CMA heldur utan um lista yfir áhættu-
sömustu útgefendur skuldabréfa, en
listinn byggist á breytingum á skulda-
tryggingarálagi til fimm ára. Íslenskar
skuldir eru, samkvæmt listanum, þær
níundu áhættusömustu í heimi eftir að
Illinois stökk upp í það áttunda. Vene-
zuela trónir á „toppnum.“
Illinois fram úr Íslandi
Obama Illinois er
heimafylki hans.
● Skuldabréfavísitala GAMMA hækkaði
um 0,29 prósent í viðskiptum gærdags-
ins og stendur nú í 192,80 stigum.
Verðtryggði hluti vísitölunnar hækkaði
um 0,31 prósent og sá óverðtryggði um
0,26 prósent. Velta á skuldabréfamark-
aði nam 4,46 milljörðum króna í gær.
Velta með hlutabréf var öllu meiri í
gær en fyrr í vikunni, eða tæpar 42
milljónir. Úrvalsvísitalan hækkaði um
0,02 prósent þrátt fyrir 0,54 prósenta
lækkun á bréfum Össurar. Engin velta
var á First North-markaðnum.
bjarni@mbl.is
Skuldabréf hækka
ÞETTA HELST…
 


   
  
   
  

 




 
  
  

  


!"# $% " &'( )* '$*
+,+-..
+./-0+
++1-.+
,+-,+0
+2-1/2
+1-/30
++1-/1
+-421.
+.5-5,
+0.-+
+,,-+/
+./-2/
++/-+0
,+-,//
+2-/4/
+1-/05
++/-32
+-5332
+.5-2/
+0.-05
,+4-+3/.
+,,-51
+..-54
++/-52
,+-442
+2-/20
+1-.34
++/-5,
+-530
+.0-0,
+0.-2.
Hlutabréf í breska olíufyrirtækinu
BP hækkuðu mikið í viðskiptum í
gær. Ástæðan er sú að félaginu hef-
ur tekist að stöðva olíulekann á
Mexíkóflóa. Lokið, sem komið var
fyrir á olíulindinni, er þó einungis
tímabundin lausn, og vilja talsmenn
BP halda bjartsýninni í skefjum á
meðan ekki er búið að loka lindinni
varanlega. Markaðir í London hafa
brugðist vel við tíðindunum, en
hlutabréf í BP hækkuðu um 5% við
upphaf viðskipta. Bréfin hafa lækk-
að mikið í verði frá því að lekinn
hófst. BP hafa undanfarið leitað
fjárfesta sem eru reiðubúnir til að
leggja félaginu til fé. Þar að reynir
félagið nú að ganga frá sölu á eign-
um að andvirði um 20 milljarða
bandaríkjadala. Líklegt þykir að
fjárfestar frá Mið-Austurlöndum
kaupi hlut í félaginu á næstunni.
Hlutabréf í BP hækka
Til sölu veitingarekstur
í hjarta borgarinnar
Staðurinn býður upp á mikla möguleika og er
vel tækjum búinn. Er með fullt veitinga-,
skemmtana- og útiveitingaleyfi. Áhugasamir
hafi samband á veitinga.rekstur@gmail.com.