Húsfreyjan - 01.01.1960, Page 29

ist við hörundið. Með því er fyrirbyggt, að
húðin særist af sjúkrapottinum, en það
gæti orsakað legusár. Athugið, áður en
farið er frá, að potturinn fari vel í rúm-
inu, hækkið höfðalagið, hafið bjölluna á
réttum stað. Þegar potturinn er tekinn,
eru notuð sömu handtök og áður, og þarf
enn að gæta þess að særa ekki húðina.
Hreinsað á eftir með vatni og þerrað, en
við hægðir er auk þess notaður pappír
og sápa. Er þá sjúklingur lagður gætilega
á hliðina meðan potturinn er tekinn og
honum gert til góða. Þvoið hendur, loftið
út, skrifið á sjúkraskýrslu það, sem gerzt
hefur. Sjálfbjarga sjúklingur þarf að geta
þvegið sér um hendur eftir að hafa hreins-
að sig neðan.
Fæði sjúklings
Fæðið er mikið atriði í meðferð sjúk-
linga, því gegnum það endurheimta þeir
þrótt sinn á ný. Rúmliggjandi sjúklingur
er ekki þurftarfrekur á mat; orkueyðsla
hans er lítil og því fylgir lækkandi efna-
skipti. En, þegar fæðumagnið er lítið,
verður að velja það af stakri nákvæmni,
svo að undirstöðuefnin fáist. Læknirinn
segir fyrir um sérfæði (diæt), en sá sem
hjúkrar, annast framreiðsluna, og ber
ábyrgð á að maturinn sé samsettur á rétt-
an hátt, snyrtilega framborinn, og girni-
legur. Það yrði of langt mál að tala nánar
um sjúkrafæðu, enda hægt að fá leiðbein-
ingar hjá lækni í sérstökum tilfellum, svo
sem áður er sagt. Fyrir alla er sú góða
regla í gildi, að maturinn sé vel tugginn
og borðaður með rólegu hugarfari í snyrti-
legu umhverfi.
Að mata sjúkling
Það er mjög óþægilegt að geta ekki
borðað sjálfur, og sá sem hjálpar, verður
því að hafa nægan tíma og góða samvinnu
við þann sem mataður er. Hún byrjar á
að þvo sér um hendur, sezt á stól við
rúmið, breiðir pentudúk undir höku sjúk-
lings og styður, ef þörf gerist, annarri
hendi undir höfuð hans. Hæfilega heitur
maturinn er gefinn með hægð í litlum
bitum og sopum. Þetta krefst þolinmæði
SKRÚÐGARÐAR
framhald af blaðsíðu 18
ræktun áður en landið var tekið í þarfir
ibúðarbyggingarinnar, mun jafnvel al-
gengara að hún hafi verið í órækt;
kannske melar, holt eða jafnvel stórgrýt-
isurð. Þó svo landið hafi verið í góðri
ræktun áður, er frekar sjaldan hægt að
reikna með miklum ávinningi af því, þar
eð algengast er að umturna miskunnar-
laust öllum jarðvegi við útgröft grunns-
ins. Oft myndi sparast mikil fyrirhöfn,
ef þess væri gætt að ryðja gróðurmold-
inni til hliðar til afnota síðar meir, þar
sem hún er fyrir hendi. Er erfitt að
ímynda sér, að slíkt hefði í för með sér
mikinn auknakostnað, þar sem unnið er
með stórvirkum vélum, eins og algengast
er. — Sé jarðvegur ekki fyrir hendi á
lóðinni, verður að sjálfsögðu að flytja
hann að. Vanda þarf val jaiðvegsins eftir
beztu föngum, sé bess nokkur kostur.
Ýmsir aðilar í bæjum bjóða fyrsta
flokks gróðurmold til sölu. Mun sú mold
ákaflega upp og ofan og á í sannleika sagt
sjaldan mikið sameiginlegt við þá merk-
ingu, sem orðið gróðurmold táknar. Hér
er mjög oft um uppgröft úr húsgrunnum
að ræða, sem tekinn er á dýpi, þar sem
mold er algjörlega ófrjó. Sé maður þess
vitandi, eru til ráð við því að bæta slíka
mold; sé hins vegar gengizt við þeirri
góðu trú, að um fyrsta flokks gróðurmold
sé að ræða, getur voðinn verið vís og
óbætanlegt tjón hlotizt af. Er því vert
að vara almenning við öllu fagurskjalli
um s. k. fyrsta flokks garða- eða gróður-
mold; á slíkt má ekki trúa um of, og haga
og umhyggju, og er oft undir því komið,
hve vel sjúklingnum gengur að koma
matnum niður. Sá sem á að drekka vel,
verður jafnan að hafa ferska og lystuga
drykki við hendina. Það á að skammta
lítið í einu, hafa glös og bolla aðeins hálf-
full og öll ilát tandurhrein og sprungu-
laus. Niðurlag í næsta blaði.
HÚSFREYJAN
29