Vera - 01.06.1985, Síða 11

Vera - 01.06.1985, Síða 11
Kvennamenningarbisness? ráðgjöf kvenna o.fl. — allt rekið af konum. í einu horni gímalds- ins höfðu háskólakonur lítinn reit fyrir kynningu á kvenna- rannsóknum — jafnframt því sem fyrirlestrar og seminör voru alla 4 dagana. Allt — nema afdrep háskólakvenn- anna — var mjög í anda hins frjálsa einstaklingsframtaks. Glæsilegar velklæddar konur skunduðu sjálfsöruggar um svæöið: þær voru að kynna fyrirtæki sín og framleiðslu. Og sýningin fékk stórt rými í fjöl- miðlum, meira en kvenna- hreyfingin og - baráttan höfðu fengið í einn og hálfan áratug sögðu sumir. . . Ekki að undra að ,,gamla“ kvennahreyfingin hafi orðið sár (þ.e. sú sem enn heldur til i kvennahúsinu). Þeim var ekki boðið að vera með — og hvergi gætti áhrifa hinnar „eiginlegu" kvenna- hreyfingar að þeirra mati. Eftir á spurðu þær svolítið gramar hvort kapítalismi með kvenleg- um formerkjum væri eitthvað mýkri eða betri en sá karllegi, hvaða konur gætu svosem hvað og á forsendum hverra?. . . . Að stjórna fyrirtæki með kvennamenningu Núna er liðið ár. Flestum ber saman að þessi kaupstefna kvenna eða vörusýning hafi verið mjög vel lukkuö. Konur fengu fyrirtæki sín og fram- leiðslu auglýsta, konur kynnt- ust, eignuðust jákvæðar fyrir- myndir og sambönd, og eflaust hafa margar „stofnað eigið“ síðan í fyrra. Núna er líka sú hugmyndafræði einkafram- taks sem sýningin byggði á far- in að bera ávöxt, frjóguð af hugmynd sem ísl. konur þekkja vel til — nefnilega kvennamenningu. (Sennilega ekki tilviljun að Eva þessi Sternberg var ein af upphafs- konum sýningarinnar): „Kyn- slóð eftir kynslóð hafa konur haft ábyrgð á heimilishaldi" heldur hún áfram, „það eru konur sem hafa haldið saman ættum, ræktað fjölskyldu- og vinatengsl. Konur eru heiðar- legar, þær svindla ekki á fólki. Þessvegna eru konur betur fallnar en karlar til að stofna og stjórnafyrirtækjum". Meiraen helmingur þeirra sem „stofna eigið“ í Svíþjóð í dag eru kon- ur, segir hún og það eru ekki konur sem fara á hausinn með fyrirtæki sín. Hún harmar að sér hafi enn ekki tekist að fá viðkomandi yfirvöld til að kyn- greina stjórnendur/eigendur gjaldþrotsfyrirtækja. En hún er viss í sinni sök. Útskýringarinn- ar er að leita í „heimilishalds- kenningu" frú Sternberg: „Konur hafa reynslu af sam- vinnu, þær eru sparsamar, þær kunna að skipuleggja og þær eiga auðvelt með tjá- skipti. . . Þaðerbaragoðsögn að reynslu af heimilishaldi sé ekki hægt að virkja úti á vinnu- markaðinum". Hún lýkur máli sínu á að hvetja alla yfir fertugt til að „stofna eigið“ og eftirláta hinum yngri launavinnuna: „Að vinna hjá öðrum er aðeins þroskatími" segir hún að lok- um. Nokkuö sannfærandi, eða hvað finnst ykkur? Það eru bara ekki allar konur sem hafa aðstöðu til að „stofna eigið“ þótt þær hafi reynslu heillar ævi af heimilisstörfum, því hefði frú Sternberg kannski mátt bæta við. Sumar skortir sjálfstraust, aðrar þor, vilja eða áhuga, og flestar skortir hrein- lega bara fjármagn! (Það nefn- ir Sternberg reyndar lauslega en alls ekki sem óyfirstígan- lega hindrun. Þess má líka geta að „stofna eigið“ hug- myndin gengur Ijósum logum í umræðunni um atvinnuleysi unglinga I Svíþjóð) Það er Ijóst aö þessi nýja bylgja hugmynda mun fá byr undir báða vængi (það er blómatími hjá sænskum fyrir- tækjum sem um þessar mund- ir græða á tá og fingri undir verndarvæng kratanna). Og að sjálfsögðu verður þessi „nýja kvennahreyfing" karl- veldinu þægilegri viðureignar en brjálaðar, vinstrisinnaðar rauðsokkur sem öllu vilja um- bylta. En hvernig bregðumst við konur við þessari öldu? Eigum við að afgreiða þetta umsvifalaust sem hreina og klára „hægrisveiflu"? Hefur „stofna eigið" hreyfingin, þetta frjálsa einkaframtak kvenna einhverja jákvæða vaxtarbrodda og þá hverja? (Ég hef t.d. heyrt hugtakið „efnahagslegt sjálfstæði kvenna" notað um þessi auknu viðskiptaumsvif kvennal!) Konur „kunna og geta“ að sjálfsögðu ýmislegt og miklu meira en það sem er sýnilegt hverju sinni i samfé- laginu. En þýðir það að við styðjum — í nafni kvenna- menningar — alla viðleitni kvenna til að stofna eigin fyrir- tæki? Á þessu sannast enn einu sinni hversu hugmyndin um kvennamenningu er ákaf- lega vandmeöfarin (synd að hugtakið hafi verið skopstælt og bannfært svo fljótt í (sl. kvenfrelsisumræðu). Hugtakið kvennamenning var á sínum tíma frelsun margra kvenna frá spennitreyju hins sósíalíska réttrúnaðar sem þá einkenndi vinstrivænginn. Og kvenna- menningarhugmyndin færði umræðunni vissulega nýja vídd, margar konur vilja meina að hún hafi falið í sér mikið uppgjör, byltingu sem leitt hafi af sér alveg nýja baráttu. Því meiri ástæða er til — að mínu mati — að gefa því gaum hvert þessar hugmyndir geta þróast, hvort sem við köllum þær kvennamenningu eða eitthvað annað. Spurningin er með öðr- um orðum hvort sú hreyfing einkaframtaks kvenna, sem frú Sternberg er talsmaður fyrir, sé Hvert er eiginlega markmið baráttunnar? vafasöm notkun á góðum hug- myndum, eða merki þess að kvennamenningarhugmyndin sé vafasöm/slæm? (Hún nefnir ekki hugtakið kvennamenn- ing, það er mín túlkun á henni). Mér finnst þetta mjög mikil- vægt umræðuefni fyrir kvennahreyfingu. Það getur verið skolli erfitt að halda átt- um í dag, þegar „hægri" og „vinstri" eru hugtök í upplausn (?), „kvennamenning" er bannorö, samtímis því sem barátta kvenna byggir aö mörgu leyti á hugmyndum um einhverskonar sameiginlega kvennamenningu, o.s.frv. Það væri gaman ef einhver hefði eitthvað til þessara mála að leggja. Hvernig heyjum við kvennabaráttu í dag í þágu hins stóra meirihluta kvenna sem aldrei getur (eða vill) „stofnað eigið" — en þó í Ijósi þeirrar sanngjörnu réttlætis- kröfu að þær konur sem það vilja, eigi að gefast þess kostur ekki síður en körlum? Gautaborg, 9. maí ’85 Þorgerður Einarsdóttir 11

x

Vera

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Vera
https://timarit.is/publication/858

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.