blaðið - 01.03.2006, Blaðsíða 14

blaði
Útgáfufélag: Árog dagurehf.
Stjórnarformaður: Slgurður G. Guðjónsson.
Ritstjóri: ÁsgeirSverrisson.
Fréttastjórar: Aðalbjörn Sigurðsson og Erna Kaaber.
FRIÐARSÚLA í VIÐEY
Fagna ber þeim áformum, sem nú eru uppi um að listakonan Yoko
Ono, ekkja Johns Lennons, reisi mikla friðarsúlu í Viðey. íslend-
ingar, sem jafnan hafa sýnt mikinn sveigjanleika í samskiptum við
önnur ríki og fylgt hafa hugsjón trúleysis, kommúnískar alþjóðahyggju,
landamæraleysis og friðar, hljóta að koma öðrum fremur til álita þegar
ákveðið er að reisa slíka súlu.
Ráðgert er að inn í súlu Yoko Ono verði greyptar ljóðlínur úr „Imagine",
hinu undursamlega lagi Johns Lennons. Það ljóð er ágæt greining á sam-
tíma og hinu umbreytanlega manneðli og fram kemur skýrlega sú sýn
skáldsins að efnishyggja, landamæri, trúarbrögð og græðgi orsaki ófrið,
manndráp og hrylling í heiminum. Sem er næstum því ábyggilega alveg
hárrétt.
Ekki er úr vegi að endursegja þetta ljóð Lennons efnislega. Skáldið biður
menn að ímynda sér að hvorki himnaríki né helvíti séu til. Hvernig væri
heimurinn ef menn lifðu aðeins fyrir daginn í dag og hvernig væri veru-
leikinn ef engin lönd væru til? Þá væru engin trúarbrögð til og ekkert til að
drepa eða deyja fyrir.
Þá biður skáldið áheyrendur/lesendur að ímynda sér heim án eigna. Þá
væri engin þörf fyrir græðgi og hungur væri óþekkt. Bræðralag myndi
ríkja með mönnum, sem deildu með sér öllum heiminum. I lokin segir
skáldið að ef til vill telji áheyrandinn/lesandinn hann draumóramann en
hann sé ekki einn á báti. Og Lennon lætur í ljós þá von að menn gangi til
liðs við friðarhugsjón hans til að mannfólkið megi lifa sem eitt í sátt og
samlyndi.
Þetta er að sönnu merkur og þarfur boðskapur. Og vitanlega fer vel á því
að íslendingar taki undir hann. Landið er öllum opið eins og alkunna er.
Hér á landi ríkir engin „landamærahyggja", varfærni eða tortryggni í sam-
skiptum við erlendar þjóðir eða ríkjabandalög enda óttast íslendingar ekki
erlenda ásælni og vilja deila auðævum sínum með öðrum. Á íslandi hefur
efnishyggju löngum verið hafnað og hefur sú afstaða vakið verðskuldaða
athygli í útlöndum. Óþekkt er hér á landi að trúarbrögðum sé skipulega
haldið að fólki enda starfar hér þjóðkirkja en ekki ríkiskirkja. Græðgi þekk-
ist ekki í þessu samfélagi frekar en hungur og sár neyð. Islendingar hafa frá
upphafi vega verið vopnlaus þjóð friðarins og hafa aldrei lýst yfir stuðningi
við manndráp og eyðileggingu í fjarlægum ríkjum.
Gífurlegir landkynningarmöguleikar verða fólgnir í friðarsúlunni í Viðey.
Útlendir menn munu flykkjast hingað til lands, þessarar „norrænu frið-
areyju', en að sjálfsögðu verður tilgangurinn aldrei fjárhagslegur eða að
upphefja land og þjóð. Slíkt væri vitanlega ekki í samræmi við boðskap
Johns Lennons.
Augiýsingastjóri: Steinn Kári Ragnarsson. Ritstjórn & auglýsingar: Bæjarlind 14-16,201 Kópavogur.
Aðalsími: 510 3700. Símbréf á fréttadeild: 510.3701. Símbréf á auglýsingadeild: 510.3711.
Netföng: vbl@vbl.is, frettir@vbl.is, auglysingar@vbl.is.
Prentun: Prentsmiðja Morgunblaðsins. Dreifing: íslandspóstur.
14 i Alit
MIÐVIKUDAGUR 1. MARS 2006 blaöiö
Hvað gera Danir nú
Miðað við fréttir undanfarinna
vikna mætti ætla að Danmörk rið-
aði á barmi trúarbragðastyrjaldar,
að hvergi í heiminum fengju kyn-
þáttahatarar og fasistabullur laus-
ari tauminn og Danir væru upp
til hópa einangrunarsinnar, hroka-
fullir í garð framandi menningar
og augljóslega ljóshærðari og blá-
eygari en nokkur hafði haldið.
Þetta er einhver önnur Danmörk
en flestir Islendinga töldu sig
þekkja, Danmörk, þar sem allir
eru einhvers konar kratar í fótlaga
skóm, við hæfi þykir að fá sér einn
ískaldan um kaffileytið og einu
landamæradeilurnar standa við
Lególand.
En auðvitað er Danmörk ekki
orðin háborg hatursins. Meira
að segja hin forna gagnrýni Há-
vamála um menn lítilla sanda og
lítilla sæva á varla rétt á sér lengur,
því í skopmyndamálinu hafa
Danir staðið á réttinum. Ekki
vegna þess að Dönum sé í nöp við
einhverja og vilji niðurlægja þá,
heldur vegna þess að þeir hafa trú
á frelsinu og vilja verja það.
Fyrir þá afstöðu máttu menn
þola fyrirlestra um trúarlega til-
litssemi frá Saúdí-Arabíu, íran og
öðrum kyndilberum umburðar-
lyndisins. Eins og vanalega fund-
ust svo samferðamenn á Vestur-
löndum - líka hér á íslandi - sem
sögðu að fordómum ritstjóra Jyl-
lands-Posten væri um að kenna og
að þeir hafi beinlínis viljað efna til
óvinafagnaðar. Rifjuðu svo upp
að í Danmörku gilti strangasta
innflytjendalöggjöf í Evrópu, sem
væntanlega á að vera til sönnunar
á landlægri útlendingaandúð.
Fjölmenningarkreddan brást
En það er kannski við hæfi að rifja
upp af hverju Danmörk hefur svo
stranga innflytjendalöggjöf. Á und-
anförnum tveimur áratugum var
Danmörk nánast opin upp á gátt fyrir
hælisleitendum, ekki síst frá Miðaust-
urlöndum. Hugmyndin var sú að ef
fólk nyti hins besta, sem norræna
velferðarríkið hefði að bjóða, myndi
það sjálfkrafa breytast í nútímalega
og frjálslynda jafnaðarmenn eða eitt-
hvað af því taginu.
Andrés Magnússon
Eftir að þessi tilraun hafði staðið
í tvo áratugi og kostað danska skatt-
borgara ógrynni fjár komust Danir
óvænt að því að hin fyrirætlaða
samlögun hafði alls ekki gengið
eftir. Þvert á móti hafði fjölmenning-
arkreddan leitt til þess að innan Dan-
merkur höfðu myndast ný þjóðfélög
minnihlutahópa, sem þágu aðstoð
hins opinbera en höfnuðu hinu opna
og frjálsa lýðræðissamfélagi.
Þróuninni snúið við
Ríkisstjórn Anders Fogh-Rasmus-
sens, sem er hægristjórn á danskan
mælikvarða, kom til valda árið
Klippt & skoríð
Finna má grein eftir Steingrím Sigur-
geirsson, matgæðing og aðstoðar-
mann menntamálaráðherra, á opnu
Morgunblaðsins í gær.
Þar gagnrýnir hann mál-
flutning Hagsmunaráðs
íslenskra framhalds-
skóla, sem haldið hefur
fram að með styttingu
námstíma framhalds-
skóla úr fjórum árum
( þrjú verði nám til stúdentsprófs skert um
25% en hirðir ekki um að taka tillit til lengra
skólaárs. Steingrímur stenst ekki freistinguna
að spyrja hvort þessa fullyrðingu megi rekja til
lélegrar stærðfræðikunnáttu hagsmunagæslu-
mannanna, því kennslustundum mun fækkka
um 4,6%.
Lesa má um það í dálki, þessum skyldum,
í Fréttablaðinu í gær, að Andrés Magn-
ússon, blaðamaðurá Blaðinu, hafi spurt
hinn danska lögspekings Baugs, Tyge Trier, um
það án árangurs hvað hann hefði þegið að
launum fyrir álit sitt. Skorar dálkahöfundur, Jó-
hann Hauksson, á Andrés að spyrja norska
saksóknarann Morten Eriksen
hliðstæðra spurninga, en sá
skrifaði grein í Morgunblaðið um
Baugsmálið á dögunum. Klipp-
ari fékk sér kjúklingaseyði með
Andrési ígærog upplýsti hann að
Morten hefði þegar sagt sér að hann hefði enga
hvatningu fengið - hvorki munnlega né peninga-
lega - til þess að rita grein sína. Kvaðst hann und-
anfarna tvo ártugi hafa skrifað fjölda greina um
efnahagsbrot og margar mun meira krassandi,
2001 og lét það verða eitt sitt fýrsta
verk að breyta innflytjendalöggjöf-
inni í von um að snúa þróuninni
við. Að reyna að samlaga hina nýju
Dani þeim, sem sátu á fletjum
fyrir, í stað þess að halda áfram
að taka við nýjum landnemum og
vona bara það besta. Til þessa naut
hún stuðnings Þjóðarflokksins,
sem hér heima er einatt nefndur
öfgahægriflokkur. Þetta er fráleit
lýsing á flokki, sem einkum nýtur
stuðnings miðaldra krata, sem gáf-
ust upp á innflytjendastefnu Jafn-
aðarflokksins, og er ámóta og ef
menn teldu Frjálslynda flokkinn
hægri-öfgaflokk.
Danir hafa sætt ámæli fyrir
stefnubreytinguna og stjórnmála-
menn í nágrannaríkjunum hafa
látið að því liggja að þarna sé á
ferðinni dulbúin kynþáttahyggja,
þó marga gruni að gremja þeirra
stafi fremur af aukinni ásókn inn-
flytjenda til þeirra eftir að erfið-
ara var að komast til Danmerkur.
En hvað gera Danir þá?
Þeir gætu bara gefist upp, losað
um allar hömlur við innflutningi,
beðist afsökunar á alþjóðavett-
vangi og reynt að komast hjá því
að móðga nokkurn mann í fram-
tíðinni. En það mun ekki duga hót,
því það er ekki á valdi Dana hver
kýs að móðgast vegna hvers. Það
eru hinir móðgunargjörnu íslam-
istar, sem velja þræturnar og þeir
hafa reynst býsna fundvísir og
smámunasamir í því.
Nei, ætli Danir haldi ekki bara
sínu striki. Og gott hjá þeim.
Höfundur er blaðamaður.
klipptogskorid@vbl.is
en aldrei fyrr hafi verið látið að því liggja að hann
hafi þegið eitthvað fyrir. Fannst honum sorglegt
að miðill í eigu Baugs skyldi leggjast svo lágt.
Annars brostu menn að þvi vegna hins
danska lögspekings að það var Baugur,
sem bað um álitið en ekki sakborning-
arnir, og því væntanlega Baugur, sem borgaren
ekki eigendurnir, Ifkt og sumar ákærurnar bera
að hafi tiðkast. Tyge Trier sagð-
ist ekki vita hvað hann myndi
rukka Baug um, reikningurinn
hefði ekki enn verið sendur.
Miðað við hvernig viðskipta-
mannareikningar Baugs voru
gerðir upp samkvæmt framburði - eða ekki eftir
atvikum - geta hins vegar liðið misseri og ár þar
til Tyge fær aurana. Eða hvað?