Grænlandsvinurinn - 01.12.1954, Blaðsíða 18

Grænlandsvinurinn - 01.12.1954, Blaðsíða 18
14 GRÆNLANDSVINURINN Desember 1954 Nokkrir stjórnarfarslegir atburðir úr sögu Grœnlands ca. 980: Þeir Snæbjörn Galti finna Gvaenland. 982: Eirkur rauði fcr mcð hjálp Brciðfirðinga til Grænlands að kanna það og gcfa því nafn. 986: Landnámsfélag nemur Grænland og skipar það þingum. 986. Bjavni Hevjólfsson finnuv Amevíku. 1000: Alþingi Islands lögtckuv kvistni í „váruin lögum". 1000: Leif Eiríksson hrckur á lcið sinni frá Noregi til Græn- lands vcstur um liaf og f'nnur Vínland. 110—1023: íslcndingar gcra sáttmála við Ólaf digra m. a. um Græn- land og Vínlaiidsfcvðirnar. ca. 1030: íslendingurinn Skald-Hclgi er kjörinn lögmaðuv Gvæn- lands. 1050: íslcifur biskup vígður til „íslandseyja" og honum falin umsjá „þjóðar íslcndinga og Grænlcndinga". 1112: Eir/kur biskup Gnúpsson fer af íslandi til Grænlands, cfalaust scm undirbiskup Skálholtsbiskups. 1121: Eiríkur Gnúpsson fer til Vínlands. 1123-1125: Sérstakt grænlcnzkt biskupsdæmi stofnað undir erlcnd- um biskupi. 1247: Hákon konungur og Vilhjálmur kardín;ili tala um Grænland og ísland sctn citt land (þjóðfélag) og eina þjóð (sbr. Frostaþingslög IX, b.). 1257—1261: Bændur á Grænlandi gcfa Hákoni gamla áþekk loforð og ýmsir bændur hér fram til þings 1202. 1262: Grænland kcmst undir Norcgskonung mcð Gamla sátt- mála. Hvorki þessar knýjandi ástæður, né heldur nokkrar aðrar, hafa megnað að mjaka landsstjórn vorri til þess, að verða við margítrekuðum kröfum sjómanna vorra og annarra um að láta alþjóðadóm ekera úr því, hver eigi yfirráðaréttinn yfir Grænlandi, eigi heldur til að gjalda Dönum líku líkt, lokun Grænlands eftir reglum þjóðaréttarins. Getur nú hver og einn síðan 22.—23. nóv. greiðar en áður gizkað á það hvað valdi, því eignar og yfirráðaréttur vor yfir Grænlandi er harð- sannaður og margsannaður, og reglur þjóðaréttarins um að gjalda líku líkt og koma endi á misrétt á þann hátt ættu allir að þekkja. 1 stað þess að opna sjávarútveginum þá nefndu heilbrigðu starfsmöguleika, sem hann á lögmæta heimt- ingu á, heldur landsstjórn vor að sér höndum, og fleytir báta- og botnvörpu-útveginum, undirstöðuat- vinnuvegi landsins, áfram á styrkjum, er hljóta að fara síhækkandi, unz allt sekkur. Hversu lengi skal svo standa? Vaknaðu fsland! V »Tón D<iason» *" 1263: Alþingi semur enn fyrir Grænland (um skipagang við konung í viðbótarsamningi við Gamla sáttmála (skildaga). 1271: Fyrstu hlutar Járnsíðu lögtcknir og scndir til Græn- lands. 1281: Jónsbók lögtckin á Alþingi íslendinga og scnd til Græn- lands og birt. 1341: Innhcimtumaður Fáfafjar, Hákon Bjorgvinjarbiskup scndir séra ívar Bárðarson Grænlending til Grænlands. 1342: Vcslribyggðarmenn flytja allir scm cinn til Vcsiurhcims. 1343: Jón skalli Eiríksson vígður til Grænlands. 1343: Þórður Egilsson lögmaður fer til Grænlands. 1316: „Knörrinn" kemur af Grænlandi með íiiikinu og dýr- mætan farm. 1347: Grænlenzkt skip kemur af Marklandi í Straumfjörð. 1348—1350: Björvinjareinokuninni og siglingabaniii skellt á íslcnzku löndin. 1385: Björn Einarsson og 3 önnur íslandsför hrekur til Grænl. 1388—1389: Lenda þeir í málafcrlum út at því í Björgvin. ... 1410: Þcir Þoráteinn Hélmingsson fara af Grænlandi til ísl. 1427: Sæmundur Oddsson gerir brýf um giftingu Sigríðar Björnsdóttur á Grænlandi 1409. 1431: Kærir Eirlkur af Pommcrn yfir siglingum Englcndinga lil skattlanda sinna þar á mcðal Grænlands. 1432: Er samið um þetta, og lofa Englcndingar bót og betrun. ca. 1456.-57: Situr Björn Þorleifsson og Ólöf Jiúsfrú hans á Grænlandi. 1484: Virðist Grænlandsvcrzlunin vcra tekin af.Björgvin og t leigð l'ining og Pothorst. ca. 1500: Leggst hin cinokaða konungslcyfisyerzlun fra Norður- löndum niður mikið vegna sdmkcppni frá Marklandi. ca. 1510: Sækir Eiríkur crkibiskup Wolkendórff um að fá Græn- land á leigu og ætlar að sonda þmgað skip. 1519: Siglir Ögmundur biskupsefni mcð JEystribyggð ogsér fólk og fc á stckk á Hcrjólfsncsi. 1542: Vcitir Jón Grænlendingur kaupfari lciðsögn til Grænl. 1568: Hcfur Friðri II. leit að Grænlandi samkvæmt skuld- bindingum sínum í Gainla siitlmála og skildaganum frá 1263. 1576—1678: Martin Frobshcr lendir á Gricnlandi. 1585—1587: John Davis lendir :i Veslur-Grænlandi og cndurþckkir það sem Grænland. 1605: Skip Kristjáns IV. lcnda á Grænlandi. 1704: Konungur samþykkir ráðagcrðir Arngríms Vídalíns um stofnun landnáms-, vcrzlunar-, menningar- og trúboðs- stöðva á Grænlandi og í löndum íslendinga í Ameríku. 1721: Hans Egede fer til Grænlands sem launaður trúboði konungs. 1776: Núgildandi lög um lokun og einokun Grænl. gcfin út. 1814—1821: Sameignarbú Novegs og Danvnerkur er gcvt upp. 1829—1830: W. A. Braah fer góðan spöl norður með austurströnd Grænlands og finnur ckki Eystribyggð. 1884—1885: Gústav Holm fer norður í Krosscyjar án þcss að finna Eystribyggð, og trúin á að Eystribyggð s6 við líði tckur að dvína. 1924: Gerður Austur-Grænlandssamningurinn milli Norcgs og Danmerkur. 1931: Ncmur Noregur land á austurstvönd Gvænlands. 1931: Ályktav Alþingi íslendínga að skora á ríkisstjómina að gæta hagsmuna íslands í sambandi við dcilu Norð- manna og Dana um Gvænland. ___•¦

x

Grænlandsvinurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Grænlandsvinurinn
https://timarit.is/publication/956

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.