Morgunblaðið - 07.08.2012, Side 22

22 UMRÆÐAN
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 7. ÁGÚST 2012
falleg minning á fingur
www.jonogoskar.is Sími 5524910 / Laugavegi 61 / Kringlan / Smáralind
PI
PA
R\
TB
W
A
•
SÍ
A
•
12
16
6
6
Giftingarhringar
Samtök fyrirtækja
á fjármálamarkaði,
SFF, skipuð þeim
fyrirtækjum sem áður
mynduðu Samtök
banka og verðbréfa-
fyrirtækja, SBV, eru
komin á kreik á nýjan
leik eftir „hrunið“
með ráðgjöf og um-
sagnir til stjórnvalda.
En eins og flestir vita
voru það aðilar þessara samtaka
og forverar þeirra sem mest or-
sökuðu „íslenska hrunið“. Vit
þeirra á fjármálastarfsemi dugði
illa þá, sem og tillögur þeirra og
umsagnir. Það voru stjórnendur
fjármálafyrirtækjanna sem stýrðu
þeim í þrot. Fjárglæfrar þeirra
koma betur í ljós eftir því sem
rannsóknum miðar áfram. Þetta
eru sömu aðilarnir og nú ráðleggja
stjórnvöldum í umsögnum sínum
um fjármál. Lítið virðist hafa
breyst í kenningum þessa fé-
lagsskapar eftir hrunið eins og
umsögn SFF til efnahags- og við-
skiptaráðuneytis vegna skýrslu
ráðherra til Alþingis um
framtíðarskipan fjármálakerfisins
sýnir. Þar er klifað á sömu tugg-
unni og fyrir hrun, þ.e. að engin
ástæða sé til þess að ríkið, þ.e.
Íbúðalánasjóður, þurfi að annast
íbúðalán. Þá voru rök samtakanna
þau að lán Íbúðalánasjóðs væru
niðurgreidd af ríkinu. Það er
rangt. Ríkið hefur
aldrei niðurgreitt
Íbúðalánasjóðslán. Þá
kalla samtökin lán-
veitingar lífeyrissjóða
til sjóðfélaga „skugga-
bankastarfsemi“. Því
orðatiltæki er sýni-
lega ætlað að vekja
tortryggni í garð sjóð-
anna. Starfsemin sé
skuggaleg. Samtök
fjármálafyrirtækja
hafa áður ráðist gegn
lánveitingum lífeyris-
sjóðanna til sjóðsfélaganna og
vildu banna hana. Þau vildu sölsa
undir bankana alla lánastarfsemi í
landinu og halda fákeppninni sem
mestri. Lántökukostnaður hjá líf-
eyrissjóðunum og Íbúðalánasjóði
var hins vegar mun lægri en hjá
bönkunum. Þeirra kjara mátti al-
menningur ekki njóta. Þegar
stofnað var til lánveitinga af for-
verum Íbúðalánasjóðs til íbúðar-
húsnæðis var það vegna þess að
þau lán fengust ekki hjá bönk-
unum. Og þannig var það til
skamms tíma eða þangað til bank-
arnir hófu samkeppni við Íbúða-
lánasjóð og reyndu að kæfa hann.
Og lífeyrissjóðirnir tóku að lána til
íbúðarhúsnæðis fljótlega eftir
stofnun þeirra til að bæta úr
brýnni þörf sjóðfélaga fyrir lánsfé
sem ekki fékkst annarsstaðar. Sú
starfsemi sjóðanna hefur verið
gríðarlega mikilvæg kjarabót sjóð-
félaganna og stuðlaði að því að
þeir eignuðust húsnæði sem þeim
hefði ella ekki verið kleift. Höf-
uðtilgangur SFF er eins og „hrun-
fyrirtækjanna“, sem mynda sam-
tökin, hagsmunagæsla þeirra
vegna. Hagsmunir þeirra eru oft-
ast andstæðir hagsmunum við-
skiptamanna fjármálafyrirtækj-
anna, sem er almenningur. Stefna
samtakanna er að viðhalda og
auka fákeppni á fjármálamarkaði
og halda uppi háum vöxtum og
þjónustugjöldum. Þetta staðfestir
umsögn samtakanna með því að
þau gagnrýna lánaþjónustu ann-
arra en aðila að samtökunum og
halda því fram að sú starfsemi sé
beinlínis skaðleg þjóðfélaginu. Al-
menningur þarf að átta sig á hvað
er skaðlegt í fjármálastarfsemi.
Það er auðvitað margt en skaðleg-
ast væri fyrir allan almenning ef
fákeppni í fjármálastarfsemi
mundi aukast að ráðum SFF,
sömu aðilana og keyrðu hér allt í
þrot. Þeirra ráð eru jafn slæm nú
og þau reyndust fyrir hrunið. Þeir
sem voru valdir að hruni fjár-
málastofnananna treysta því nú að
þjóðin sé að gleyma þeim óförum
sem þeir leiddu yfir hana og eru
byrjaðir á áróðri sínum og þrýst-
ingi á fákæna stjórnmálamenn um
að fara að þeirra ráðum um að af-
henda fjármálastofnunum Íbúða-
lánasjóð og banna lífeyrissjóðum
að lána sjóðfélögum. Nú geta
menn velt fyrir sér hversu gott
það væri fyrir þjóðina ef Íbúða-
lánasjóður hefði verið kominn í
hendur bankanna við hrunið eins
og leiðtogar Sjálfstæðisflokks og
Framsóknarflokks höfðu komið
sér saman um undir lok rík-
isstjórnarsamstarfs þeirra. Út-
lendir kröfuhafar á bankana hefðu
áreiðanlega verið ánægðir með
það.
Eftir Árna
Þormóðsson » Vit þeirra á fjár-
málastarfsemi dugði
illa þá, sem og tillögur
þeirra og umsagnir. Það
voru stjórnendur fjár-
málafyrirtækjanna sem
stýrðu þeim í þrot.
Árni Þormóðsson
Höfundur er eldri borgari.
Slæm ráðgjöf
Í föstudagsblaði
Fréttablaðsins hinn
20.7. birtist grein
undir fyrirsögninni
„Ósáttur við hávaða
frá þyrlum“, þar sem
leiðsögumaðurinn
Steingrímur Gunn-
arsson gerir at-
hugasemd við þyrlu-
flug í
afþreyingarskyni hér
á landi.
Í sömu grein segir þjóðgarðs-
vörðurinn Ólafur Örn Haraldsson
að samstarfið við þyrlufyrirtækin
hafi verið gott.
Undir greininni er svo viðtal við
Sigurð Pálmason, framkvæmda-
stjóra Þyrluþjónustunnar, sem
einnig upplýsir að samstarf hafi
verið gott við þjóðgarðinn á Þing-
völlum. Það var nefnilega það.
Var ekki samstarfið líka gott
milli hrunbankanna og endurskoð-
endanna?
Svo er haft eftir Sigurði að hann
hafi ekki orðið var við það að fólk í
ferðageiranum hafi gert athuga-
semdir við þyrluflugið.
Nú, þá er víst tími kominn til að
bæta úr því.
Ég er búinn að vera tengdur
þessum geira í meira en þrjá ára-
tugi og það er mín reynsla að ferða-
mennirnir sem ég hef verið með
eru ævinlega hissa á því að slíkur
hávaði skuli leyfður nálægt helstu
ferðamannastöðum landsins, og
flestir eru hneykslaðir á þessu, ef
slíkt orð má nota í þessu samhengi.
Fyrirsögnin á viðtalinu við Sig-
urð er „Hentugur ferðamáti og um-
hverfisvænn“.
Hér finnst mér keyra um þver-
bak. Þetta orðaval er nú vægast
sagt villandi.
Eða eru menn komnir það langt
úr sambandi við náttúru, að það að
flæma burt fugla og menga um-
hverfið með óþolandi hávaða teljist
í dag „umhverfisvænt“?
Einhvern veginn finnst mér há-
vaði og truflun frá þyrlum ekki al-
veg passa við þá ímynd
landsins okkar sem
verið er að selja lang-
flestum þeirra erlendu
ferðamanna sem á að
lokka til Íslands (eða
var það ekki ætlun
ráðamanna okkar?)
Í sama tölublaði
Fréttablaðsins (bls.
14) segir Jón Ásbergs-
son, framkvæmda-
stjóri Íslandsstofu,
m.a.:
„Þessar viðbót-
arskatttekjur verða ekki til nema
ferðamönnum fjölgi og þeim fjölgar
ekki nema við getum tekið á móti
þeim með sóma og án þess að
ganga frekar á gæði okkar stór-
kostlega lands.“
Til þeirra gæða vil ég telja ró og
kyrrð sem þangað til fyrir stuttu
höfðu einkennt dvöl úti í íslenskri
náttúru.
Svo er mér með öllu óskiljanlegt
hvernig þyrluhávaði getur verið
ásættanlegur inni í þjóðgörðum
landsins eða þess vegna bara ná-
lægt þeim.
Að mínu mati er hér verið að
stofna ánægju margra í hættu
vegna hagsmuna fáeinna.
Fyrir utan að nota þyrlur til að
bjarga mannslífum mætti með
þeim flytja ljósmyndara og sjón-
varpsmenn upp á Eyjafjallajökul
þegar næst opnast þar gígur, en í
guðanna bænum höldum þeim að
öllu jöfnu frá fuglabjörgum og öðr-
um náttúruperlum, sem erlendir
jafnt sem íslenskir ferðalangar
reyna að njóta.
Náttúruskoðun
og þyrluhávaði
Eftir Ingó
Herbertsson
Ingó
Herbertsson
» Það er mín reynsla
að ferðamennirnir
sem ég hef verið með
eru ævinlega hissa á því
að slíkur hávaði skuli
leyfður nálægt helstu
ferðamannastöðum
Höfundur starfar sem leiðsögumaður.