Reykjalundur - 01.06.1952, Side 9

Þessar undirtektir valdamanna í málinu
og dapurlegu horfur um úrlausnir, ef ekk-
ert sérstakt yrði að gert, eggjuðu Norðlend-
inga til átaka meira en nokkuð annað. Þess
vegna reis áhugaalda þeirra svo hátt. Ur-
tölur allar voru kveðnar niður og kröfur
Norðlendinga, studdar framtaki og fórnfýsi
þeirra sjálfra, urðu svo sterkar að þær voru
ráðnar til framgangs. Enda varð þess þá
skammt að bíða, að ýmsir ágætismenn í
valdastöðum landsins veittu málinu stuðn-
ing. Má þar sérstaklega nefna Guðmund
Björnson landlækni, sem gerðist hinn öt-
ulasti stuðningsmaður og áhugamaður í mál-
inu. Var meðal annars stofnuð félagsdeild í
Reykjavík með landlækni í broddi fylking-
ar.
Framkvæmdir.
Vorið 1925 komu þeir norður, landlækn-
irinn og húsameistari ríkisins, og var, að und-
angenginni mikilli athugun, fyrirhuguðu
heilsuhæli vahnn staður í Kristnesi. Fjár-
söfnun var haldið ósleitilega áfram, og við
árslok 1925 höfðu safnazt að nýju, greiddu
fé og tryggum loforðum, um 110 þús. kr.,
og var þá sjóðurinn orðinn á þriðja hundrað
þúsund kr. Akureyrarkaupstaður lagði fram
10 þús., Eyjafjarðarsýsla, Siglufjarðarkaup-
staður, Skagafjarðarsýsla og Suður-Þingeyj-
arsýsla 5 þús. kr. hver, Norður-Þingeyjar-
sýsla 2500 kr. Stærstu einstakir gefendur
voru: Ragnar Ólafsson með 10 þús. kr.,
Grundarbúið 10 þús. kr., Jakob Karlsson 5
þús., Jósef á Stórhóli og kona hans gáfu
jörðina Hallgilsstaði, 5 þús. kr., Ingvar Guð-
jónsson, Einar Stefánsson skipherra og kona
hans og Magnús Aðalsteinsson frá Grund
1000 kr. hver o. s. frv.
Eftir að ákveðið hafði verið með teikn-
ingum stærð og fyrirkomulag hælisins, tjáðu
þeir húsameistari ríkisins og landlæknir fé-
lagsstjórninni, að gera mætti ráð fyrir, að
kostnaður allur yrði ekki undir hálfri miljón
króna, og varð því að gera áætlun um 250
þús. kr. framlag með almennum samskot-
um, með jafnri upphæð frá ríkinu, samkvæmt
áðursögðu.
Á þingi var Jónas Jónsson, alþingismað-
ur, ötulastur fylgismaður málsins, og Björn
Líndal, þingmaður Akureyrar, fylgdi málinu
fram. Málið átti nokkuð örðugt uppdráttar
í þinginu. Mátti telja, að íhaldsflokkurinn,
sem þá kallaði sig því nafni, stæði flokkslega
á móti framgangi málsins, því aðeins þrír
þingmenn úr þeim flokki, auk Björns Lín-
dals, fylgdu málinu. Fjárveitingu var skipt
niður á fleiri ár, en málið hlaut að lokum
farsællegan endi.
Haustið 1925 hófust framkvæmdir við
framgröft á hælisgrunninum, og var hann
að verulegu leyti unninn með ókeypis vinnu-
framlögum, er metin voru sem framlag í
sjóðinn. Stjórnaði framkvæmdarnefnd sjálf
fyrstu vinnubrögðum.
Steingrímur Jónsson, bæjarfógeti, lagði
hornstein Kristneshælis 25. júní 1926 að við-
stöddu fjölmenni. Byggingu hælisins var lok-
ið haustið 1927, og var það vígt af heilbrigð-
ismálaráðherra, Jónasi Jónssyni, 1. nóv. það
ár.
Niðurlag.
Enda þótt hér hafi verið farið fljótt yfir
sögu, leyfi ég mér að vona, að þetta stutta
yfirlit um tildrög og sögu heilsuhælisstofn-
unar á Norðurlandi megi þykja gagnleg
heimild í sögu Kristneshælis, er hún kann
síðar að verða skráð á fyllri hátt.
HNEIKSLUNARKRUNK
heiðarlegs manns.
Á Borginni sat ég að sumbli i lmöld
— ég sit þar að jafnaði einn —,
en állt i kringum mig eintómur skríll
— af því ég þekkti ekki neinn.
Manni getur þá gramizt allt,
já, gramizt við sjálfan sig,
að sitja innan um eintóman skril,
— sem ekki kannast við mig.
SVB.
Reykjalundur
7