Reykjalundur - 01.06.1964, Blaðsíða 22

styðja sig við eftirlíkinguna. Þess vegna hefur
málarinn annað viðhorf til náttúrunnar, þegar
um málverkið er að ræða. Stórhrotið landslag er
ekki lengur þetta og þetta fjall eða steinn, heldur
einhvers konar kraftur, sem að baki býr.
Form, eftirlíkingaleikur, er ekki lengur eftir-
sóknarverður. Orfá litbrigði á steinvölu geta
kveikt heljarmikla litasinfóníu. Aldan í fjörunni
eða frosttær morgunn og yfirleitt allir hlutir í
umhverfinu, verða manni sem kveikja. Meira að
segja fjóshaugur er þrunginn myndrænni fegurð.
Vandamálið liggur í því að sjá, og koma þess-
um fyrirbærum á léreftið í þá myndheild, sem
hafin er upp í hærra veldi — eða upp í eitthvað
eilítið meira en okkar venjulega dagvitund skynj-
ar umhverfið.
Ef vel er að gætt, er ekki ýkja mikill munur á
hefðhundnu málverki og því abstrakta. Á ég þá
aðallega við lita- og formuppbyggingu. I báðum
kemur fram andstæða, spenna og mýkt, sem falla
undir eina myndræna heild, rótin er sú sama.
I hefðbundna málverkinu eru manni settar
þrengri skorður. Þar kemur eftirlíkingin til
greina, og það eru takmörk fyrir því, hvað hægt
er að fara mikið í kringum hana. Hið þekkjan-
lega form verður þar að lifa. Aftur á móti í því
abstrakta er ekki um þessa hindrun að ræða, eins
og við vitum. Þar er afstaðan orðin allt önnur til
umhverfisins. Þar er reynt að komast inn fyrir
yfirborðið og setja fram önnur fegurðarplön,
reynt að draga fram kjarnann í motivinu, eins og
málarinn skynjar hann. Og ég vil leggja áherzlu
á, að náttúran býður upp á óendanlega möguleika
ásamt því, sem býr með okkur sjálfum hið innra.
20
Reykjalundur