Dagblaðið Vísir - DV - 15.02.2010, Blaðsíða 15

Spurning: Hvernig er best að halda húsfund svo ákvarðanir
sem eru teknar á honum verði bindandi og ekki dregnar í efa?
AÐALFUNDIR
HÚSFÉLAGA
SIGURÐUR HELGI GUÐJÓNSSON, formaður húseigendafélagsins svarar fyrirspurnum lesenda.
Sendið fyrirspurnir á neytendur@dv.is
NEYTENDUR 15. febrúar 2010 MÁNUDAGUR 15
31 PRÓSENTS VERÐMUNUR Bjórinn er líka misjafnlega dýr eftir því á
hvaða menningarstað fólk er statt. Þannig er hægt að fá hann á 650 krónur
hjá Leikfélagi Akureyrar en dýrastur er hann í Borgarleikhúsinu og Þjóðleik-
húsinu í Reykjavík. Þar kostar hann 850 krónur og er því 31 prósent dýrari
en norðan heiða. Nissa súkkulaði er hins vegar alls staðar á sama verði, 250
krónur, og Ópal/Tópas er á 250 krónur alls staðar nema í Sinfóníunni þar
sem pakkinn fæst á 200 krónur. Rauðvínsglasið er á 900 til 1.000 krónur en
glösin misjafnlega stór og gæðin kannski ólík.
DÝR GOSFLASKA Gosflaskan kostar allt að 400 krónur á menning-
arviðburðum samkvæmt nýrri verðkönnun Neytendasamtakanna. Það
er verðið sem sett er á flöskuna í Borgarleikhúsinu, Sinfónían og Leik-
félag Akureyrar bjóða gosflöskuna hins vegar ódýrasta, á 250 krónur.
Flaskan er því 60 prósent dýrari í Borgarleikhúsinu en á tveimur síðar-
nefndu stöðunum. Verðið var kannað hjá stóru leikhúsunum í Reykja-
vík, Háskólabíói vegna Sinfóníutónleika, Íslensku óperunni og Leikfélagi
Akureyrar. Salurinn í Kópavogi átti að vera með en svaraði ekki.
„Þetta eru rúnstykki sem eru bökuð
á staðnum og Myllan útvegar okkur
efni í þetta. Svo er þetta bakað hér
og hækkunin er bara svo gífurleg frá
þeim,“ segir Ragnhildur Vilhjálms-
dóttir, verslunarstjóri Samkaupa á
Selfossi.
Hvernig getur þetta staðist?
Magnúsi Hlyn Hreiðarssyni, frétta-
manni Ríkisútvarpsins á Selfossi,
brá í brún þegar hann mætti síðast-
liðinn föstudag og keypti tvö osta-
rúnstykki - eins og hann gerir flesta
föstudaga. „Málið er að ég hef farið
á hverjum einasta morgni á föstu-
dögum síðustu mánuði í verslunina
og keypt mér tvö ostarúnstykki. Ég
hef í hvert skipti borgað 208 krón-
ur fyrir þessi tvö stykki en nú brá
svo við síðasta föstudag að ég var
látin borga 338 krónur fyrir stykk-
in tvö. Þau höfðu sem sagt hækk-
að um 130 krónur á viku eða hvort
rúnstykki um 65 krónur, fer úr 104
krónum í 169 krónur. Hvernig getur
þetta staðist spyr ég,“ segir Magnús
Hlynur.
Græðum ekki á tá og fingri
„Þetta er alveg rétt og við erum að
skoða hvað við getum gert í þessu
máli. Þetta er ekki þannig að við
séum að græða á tá á fingri fyrir
hvert selt rúnstykki. Við erum að fá
12 krónur fyrir hvert selt rúnstykki -
það er nú allur gróðinn hjá okkur,“
segir Ragnhildur en Samkaup sel-
ur ekki mörg rúnstykki á dag, ekki
meðan verðið er svona hátt.
Ragnhildur segir að lífið í Sam-
kaupum á Selfossi sé alltaf skemmti-
legt og það sé yfirleitt nóg að gera.
„Við erum á lífi - góðu lífi. Öll verslun
fer í mikla ládeyðu í janúar og febrú-
ar. Þá er fólk að jafna sig eftir jólin
og borðar allt úr kistunni sem það
hefur safnað í gegnum tíðina. En
það rætist úr þessu núna í kringum
sprengidag og bolludag. Við búumst
við að selja mikið af saltkjöti - þetta
rennur út eins og heitar lummur.
Þetta var ekkert í tísku fyrir
tveimur árum en allt í einu, dag-
inn sem kreppan kom, datt fólk úr
pitsum og tilbúnum mat og fór að
sjóða slátur og elda lambakjöt - varð
Íslendingar á ný.“
benni@dv.is
Magnús Hlynur Hreiðarsson, frétta-
maðurinn góðkunni á Selfossi, er
ósáttur við að ostarúnstykki sem hann
hefur keypt á hverjum föstudegi í Sam-
kaupum á Selfossi hafi hækkað úr 104
krónum í 169 krónum.
62,5% HÆKKUN
Á RÚNSTYKKJUM
Magnús Hlynur Ósáttur
við að þurfa borga 169
krónur fyrir ostarúnstykki.
Rúnstykkin tvö Kostuðu saman 208
kr en kosta í dag 338 kr MYND MAGNÚS HLYNUR
Úr Samkaupum Allt hefur hækkað
í verði, meira að segja rúnstykki.
Allar ákvarðanir sem máli skipta í
fjöleignarhúsum verður að taka á
húsfundum. Það er forsenda fyr-
ir lögmæti ákvörðunar að hún hafi
verið tekin á fundi sem er löglega
boðaður og haldinn. Húsfundir eru
tvenns konar. Annars vegar aðal-
fundir, sem halda skal einu sinni á
ári, og hins vegar almennir fund-
ir. Í grundvallaratriðum gilda sömu
reglur og sjónarmið um aðalfundi
og aðra húsfundi. Munurinn er sá
að aðalfundur hefur tiltekin lög-
boðin verkefni. Aðalfundi skal
halda ár hvert fyrir lok aprílmán-
aðar og þá ber að boða skriflega
og með sannanlegum hætti með
minnst 8 daga fyrirvara. Almennir
fundir eru haldnir eftir þörfum og
skal boða þá með minnst 4 daga
fyrirvara. Í báðum tilvikum er 20
daga hámarks boðunarfrestur. Á
aðalfundum eru teknar ákvarðanir
um mikla hagsmuni, framkvæmdir
og fjárútlát.
Ákvarðanataka
Megintilgangur húsfélags er að
viðhalda verðmæti og notagildi
hússins. Í því skyni getur húsfund-
ur yfirleitt, án tillits til þess hversu
margir sækja fund, tekið bindandi
ákvarðanir með einföldum meiri-
hluta fundarmanna. Þegar ákvarð-
anir lúta að umtalsverðum end-
urbótum og breytingum er krafist
aukins meirihluta og til verulegra
breytinga er krafist samþykkis allra.
Vegna þessa og grundvallarþýðing-
ar samráðs við töku sameiginlegra
ákvarðana eru í lögum gerðar ríkar
kröfur til húsfunda
Undirbúningur -
sönnunarbyrði
Fundur verður að vera boðaður og
haldinn í samræmi við fyrirmæli
fjöleignarhúsalaga.
Nauðsynlegt er að vanda fund-
arboð og greina í því meginefni til-
lagna. Annars getur ákvörðun verið
ólögleg. Sú skylda hvílir á stjórn-
inni að undirbúa fund af kostgæfni,
fundarboðið, tillögur, dagskrá, um-
gjörð og stjórn fundarins, þannig
að hann verði löglegur, markviss og
málefnalegur. Stjórn húsfélags ber
sönnunarbyrðina fyrir því að fund-
ur hafi verðið löglega boðaður og
haldinn. Mörg dæmi eru um húsfé-
lög og stjórnarmenn sem hafa orð-
ið fyrir tjóni og skakkaföllum vegna
mistaka við undirbúning og fram-
kvæmd húsfunda.
Stjórn og framkvæmd funda
Mikilvægt er að fundum sé stýrt
af kunnáttu og röggsemi af fund-
arstjóra sem veit sínu viti í fund-
arsköpum og málefnum fjöleign-
arhúsa en yfirleitt er fundum
stjórnað af formanni húsfélagsins.
Stjórn er þó heimilt að fá ráðgjöf
og aðstoð sérfræðinga við aðal-
fundi (undirbúning, boðun, fund-
arstjórn og fundargerð). Í mörgum
tilvikum er það nauðsynlegt til að
rjúfa sjálfheldu vegna deilna í hús-
félaginu. Oft er formaður deiluaðili
eða blandast í mál með þeim hætti
að brigður verði bornar á fund-
arstjórn hans. Það er mjög mikil-
vægt að húsnæði fundar sé boðlegt
til funda. Yfirleitt er best að halda
húsfundi annars staðar en í við-
komandi húsi. Það er ekki boðlegt
að halda fundi við bágar aðstæður
í sameign, í stigagangi, þvottahúsi
eða geymslum. Sama er að segja
um fundi í íbúðum. Þeir verða yf-
irleitt langir, ómarkvissir og ómál-
efnalegir. Í umræðum er brýnt að
menn séu gagnorðir og málefna-
legir svo fundartíma sé ekki só-
lundað í aukaatriði. Það er for-
senda árangursríkra fundarstarfa
að friður ríki á fundi og menn fái
gott hljóð til að koma sjónarmiðum
sínum á framfæri. Rita skal fundar-
gerð um meginatriði mála og allar
ákvarðanir og hvernig atkvæði hafa
fallið. Hún verður að vera áreið-
anleg og nákvæm án þess að að-
alatriði séu kaffærð í smáatriðum.
Fundargerðir eiga að vera aðgengi-
legar eigendum.
Húsfundaþjónusta
Húseigendafélagið býður upp á
vandaða húsfundaþjónustu. Sér-
fróðir lögfræðingar aðstoða við und-
irbúning funda, ráð, tillögur og fleira.
Fundarstjóri er lögmaður með sér-
þekkingu í fundarstjórn og fjöleign-
arhúsamálum. Ritun fundargerðar
er í höndum laganema. Fundur sem
er vel undirbúinn og stýrt af kunn-
áttu verður vitaskuld markvissari,
málefnalegri og árangursríkari en
ella. Með því að nýta sér húsfunda-
þjónustuna geta húsfélög, eigendur
og viðsemjendur húsfélaga tryggt að
fundur sé lögmætur og ákvarðanir
séu teknar með réttum hætti.
Vald stjórnar
Stjórn húsfélags framkvæmir fyrst
og fremst ákvarðanir húsfunda en
henni er líka innan þröngra marka
heimilt að taka ákvarðanir sem lúta
að venjulegum daglegum rekstri og
hagsmunagæslu. Hún getur á eig-
in spýtur látið framkvæma minni
háttar viðhald og viðgerðir og gert
brýnar ráðstafanir sem ekki þola
bið. Um allt sem lengra gengur er
henni almennt skylt að leita fyrst
samþykkis húsfundar. Á það for-
takslaust við um allar ráðstafanir
og framkvæmdir sem eru verulegar
hvað kostnað, umfang og óþægindi
varðar. Stjórn getur keypt fundar-
aðstoð og ráðgjöf og aflað upplýs-
inga og gagna til að tryggja lögmæti
funda og ákvarðana.
Undirbúningur framkvæmda
Verk eru mismunandi og aðstæð-
ur sömuleiðis. Í fjöleignarhúsum
þarf að liggja fyrir lögleg ákvörð-
un. Í framhaldi af því er fenginn
hæfur sérfræðingur til að meta
ástand hússins og viðgerðarþörf.
Sé um minni verk að ræða er hægt
að óska eftir tilboðum frá verktaka
eða verktökum. Við stærri verk er
ráðgjafinn yfirleitt fenginn til að út-
búa útboðsgögn og sjá um útboð.
Forðast ber eins og heitan eldinn
að eiga viðskipti við aðila sem ekki
hafa fullnægjandi menntun, þekk-
ingu, reynslu og fagréttindi. Á það
bæði við um ráðgjafa og verktaka.
Mikilvægt er að gæta þess að viður-
kenndir meistarar standi fyrir verk-
inu.
Verksamningur - eftirlit -
úttekt - uppgjör
Alls ekki er víst að lægsta tilboð-
ið sé það hagstæðasta. Meta verð-
ur tilboðin heildstætt og skoða
verður alla þætti sem þýðingu
geta haft en einblína ekki bara á
tilboðsfjárhæðina. Það er hæg-
urinn fyrir ábyrgðarlausa fúskara
að bjóða lágt og lofa miklu þeg-
ar ekki er ætlunin að standa við
neitt. Þegar ákveðið hefur verið
hvaða tilboði skal tekið er geng-
ið til samninga. Verður seint nóg-
samlega prédikað mikilvægi
þess að gera skriflegan samn-
ing, hvort sem er um lítil eða stór
verk að ræða. Eftirlit þarf að vera
í höndum hæfs og sjálfstæðs að-
ila. Lokauppgjör fer fram að verki
loknu og mikilvægt er að taka
verkið út formlega áður.
Svartir sauðir - svört vinna
Í viðgerðageiranum eru á
sveimi svartir sauðir sem hafa
enga eða takmarkaða fagþekkingu
en bjóða kraftaverk og töfralausn-
ir. Húsfélög þurfa að varast slíka
kauða. Yfirleitt stenst fátt, enginn
verksamningur er gerður og jafn-
vel samið um svarta vinnu, sem er
ólöglegt og stórvarasamt. Því mið-
ur eru töluverð brögð að reiknings-
lausum viðskiptum og telja sum-
ir sig græða á því. Yfirleitt ofmetur
verkkaupi hag sinn af slíku og átt-
ar sig ekki á bágri réttarstöðu sinni
ef út af bregður. Hann situr gjarnan
eftir með sárt ennið og ónýtt verk
og er rétt- og úrræðalaus gagnvart
verktaka. Mikilvægt er að muna að
virðisaukaskattur fæst því aðeins
endurgreiddur af vinnu við hús að
fullnægjandi reikningur sé til stað-
ar.