Svava - 01.11.1898, Side 9

MYNDUN FJALLANNA.
201
á yngri jarðlögum og öll önnur fyrirbrigöileg skilyrði,
sem hafa segt jarðfræðingrunum og jafnvel truflali þíí.
Þetta alt er framleitt samkvæmt hinni nágreindu fræði
kenningu, með vandlega stiltu þrýstiafli.
Efnið, sem Willis hrúkaði til tilrauna þessara, var
vax, er hann blandaði með sandi og terpentinu til þess
að geta fengið mismunandi þéttleika, enda tókst honum
undra vel að stæla hin ýmsu jarðlög. Noðst liafði hann
mjúkt vax. Tilraunin staðfesti einnig þann hluta fræði-
korfisins, að það er að eins efsta himna jarðskurnsins sem
tekur stakkaskiftum, on neðri jarðlögin haldast óbreytt.
ITin nýja fræðikenning er í fám orðum þannig r
Fjöllin verða til fyrir hliðarþrýsting, en ekki af þrýst-
ingi neðan að; vatnið breytir lögun þeirra; þau myndast
úr efstu himnu jarðskurnsins; uppruni eldfjalla er af
þrýstingi í jarðskurninu, þar af leiðandi umbrotum og
auknu hitastigi.
Fræðikenning þessi byggjst á sanastæðilegri reglu-
semi í myudun hinna stærri fjalla á hnetti vorum, eins
og vér skiljum, en sem hin eldri kenning ekki gat skil-
greint. Hinar snarhlykkjóttu línur, sem fjöllin mynda
á yflrborði jarðar, líkjast ftirðanlega mikið álíka línum
á Venus og Mars. Það virðist því svo sem vér höfum
fyrir oss í þetta sinn ný sérstök heimslög.