Svava - 01.11.1898, Blaðsíða 27
LEO TOLSTOI.
219
gætur á sjálfum sér í hvert sinn, er hann sá reipi eða
kaðal, og jjoiði alls ekki að trúa sjálfum sér fyrir byssu,
er liann gekk sér til hressingar um skóginn ; hann ótt-
aðist að liann kynni að stytta sér aldur, ef hið minsta
tækifæri byðist. Svo óbærilegar fundust honum kvalir
sínar.
Hvað amaði að manninum ?
Það amaði það að honum, að hanu var tekinn að
athuga líf sitt, og því lengur sem hann athugaði það,
því auðvirðilegra og gagnslausara virtist honum það
vera. Fyrir hvað lifði hann? Að hverju stefndi líf
hans ? Hver mundi árangurinn verða? Var það nokk-
uð annað en- hégómi ? Hann hafði eitt sinn verið á
þeirri skoðan, að hann væri sjálfkjöfinn kennari fólks-
ins, og hafði þá unnið að stofnan alþýðu-skóla. Nú
vissi hann ekki einu sinni, hvað hann ætti að látakenna
börnum sínum. Hann hafði talað um framfarir. Hvaða
gagn varað því, þegar hann sjálfur ekki vissi, hvað varfram
eða aftur ? Að lokum komst hann að þeirri niðurstöðu,
að hann, þrátt fyrir alla vizku síua, væri stór-flóu.
Hann tók að efa spekinga og vísindan enn. Hver
gat sagt með vissu, hvert þeir væru vitrari en alþýðan,
þegar öllu væri ú botninn hvolft?
Hann tók að líta í kringum sig, líta eftir almúgan-