Morgunblaðið - 31.05.2017, Blaðsíða 82

Morgunblaðið/Kristinn
Stjóri Rúnar Helgi Vignisson, dósent í ritlist við Háskóla Íslands og fulltrúi
Íslendinga í alþjóðlegri ráðstefnustjórn NonFictionNOW-ráðstefnunnar.
VIÐTAL
Þorgerður A. Gunnarsdóttir
thorgerdur@mbl.is
„Við erum mjög stolt af því að vera
fyrsta Evrópulandið sem tekur við
ráðstefnunni sem er ein helsta ráð-
stefnan í þessum geira bókmennt-
anna,“ segir Rúnar Helgi Vignis-
son, dósent í ritlist við Háskóla
Íslands og fulltrúi Íslendinga í
alþjóðlegri ráðstefnustjórn Non-
FictionNOW-ráðstefnunnar sem
fer fram í Háskóla Íslands og
Hörpu dagana 1. til 4. júní.
NonFictionNOW-ráðstefnan er
helguð óskálduðu efni af öllum
toga og var stofnuð af Robin Hem-
ley í Bandaríkjunum árið 2005 og
hefur að jafnaði verið haldin annað
hvert ár.
Von er á um 400 ráðstefnugest-
um að utan en spurður að því
hvernig það hafi komið til að þessi
stóra ráðstefna yrði haldin hér á
landi segir Rúnar það vera sam-
bland af tilviljunum og tengslum.
Tengsl og tilviljanir
„Við buðum Hemley, stofnanda
ráðstefnunnar, að vera lykil-
fyrirlesari á ráðstefnunni Art in
Translation sem fór fram í Háskóla
Íslands fyrir nokkrum árum. Eitt
leiddi af öðru og ég fór í kjölfarið á
NonFictionNOW-ráðstefnuna í
Melbourne í Ástralíu 2012,“ segir
Rúnar.
Hann segir að hugmyndin um að
halda ráðstefnuna hér á landi hafi
komið frá Hemley og að þau hafi
strax sagt já við því. „Háskóli Ís-
lands hýsir ráðstefnuna en hún er
bæði fjármögnuð hér heima og að
utan,“ segir Rúnar.
Hann segir okkur Íslendinga
ekki eiga viðurkennt orð yfir „non-
fiction“ en sjálfur notar hann ann-
aðhvort sannsögulegt eða óskáldað.
„Um sannsögur er svo að ræða
þegar aðferðum skálskaparins er
beitt við að miðla sannsögulegu
efni,“ segir Rúnar.
Bókmenntaform í hraðri þróun
„Mér fannst líka að við þyrftum
að auka umræðu hérna á Íslandi
um þetta bókmenntaform sem hef-
ur notið sívaxandi vinsælda erlendis
og er í hraðri þróun, ekki síst
vegna þess að menn eru orðnir
flinkari við að nýta aðferðir skáld-
skaparins til þess að miðla sann-
sögulegu efni og gera með því alls-
konar efni aðgengilegra og
skemmtilegra fyrir lesandann,“
segir Rúnar og bætir því við að vís-
indamenn séu í auknum mæli að
nýta sér þessa leið til þess að ná til
almennings með rannsóknir sínar.
Honum skilst að í Bandaríkj-
unum sé nú orðið mun auðveldara
að koma svona sannsögu á fram-
færi heldur en skáldsögum. „Áhug-
inn er mikill á efni af þessu tagi og
mér fannst við ekki ennþá vita
nógu mikið um þetta hérna heima
og vildi fá umræðuna hingað. Á
ráðstefnunni verður rætt um nán-
ast allt sem fólki dettur í hug sem
tengist þessu efni,“ segir Rúnar og
nefnir meðal annars ævisögur,
ferðahandbækur og allskyns til-
raunir: „Fólk er til dæmis að prófa
að borða einhvern ákveðinn mat í
ákveðinn tíma eða að klæða sig upp
sem hitt kynið og skrifa síðan bók
um það.“
Ráðstefnan opin öllum
Rúnar segir að mikill undirbún-
ingur liggi á bak við svona ráð-
stefnu. Hann situr í alþjóðlegri ráð-
stefnustjórn fyrir hönd Íslands og
svo koma að skipulagningunni auk
hans tveir aðrir kennarar úr HÍ
auk verkefnastjóra.
Eins og áður sagði er búist við
um 400 ráðstefnugestum að utan en
selt verður sérstaklega inn á aðal-
fyrirlestrana þrjá sem fram fara í
Hörpu og reiknar Rúnar með því
að margir Íslendingar muni nýta
sér þann ódýra valkost. „Allir sem
hafa áhuga geta keypt sér ráð-
stefnupassa. Þá er enn hægt að
nálgast í gegnum vefsíðu ráðstefn-
unnar,“ segir hann.
„Við gerum okkur líka far um að
kynna svolítið hvað hefur verið að
gerast hérna heima á þessu sviði.
Ráðstefnan hefst á málstofu um
Draumaland Andra Snæs og í kjöl-
farið verður myndin sem byggð er
á bókinni sýnd. Íslenskir höfundar
munu vera með upplestra samhliða
erlendum kollegum sínum og svo fá
nemar í ritlist líka að sýna sig
þarna,“ segir Rúnar, en hann stýrir
námi í ritlist við Háskóla Íslands.
Stærstu nöfnin í geiranum
Að sögn Rúnars verða á ráð-
stefnunni margir þekktir rithöf-
undar þó að við höfum ekki heyrt
mikið um þá alla hér heima. Hann
telur Norðmanninn Karl Ove
Knausgård vera stærsta nafnið að
þessu sinni. „Hann hefur vakið
gríðarlega athygli fyrir sjálfs-
ævisögur sínar sem komið hafa út í
sex bindum. Þar segir hann ótrú-
lega nákvæmlega frá sínu hvers-
dagslífi með aðferðum skáldsög-
unnar. Hann hefur verið mikið á
milli tannanna á fólki og er þegar
farinn að hafa áhrif á aðra höfunda
vítt og breitt um heiminn. Hann er
jafnframt mjög umdeildur, sér-
staklega í Skandinavíu, og sumir ku
vera svolítið sárir sem koma fyrir í
bókunum hans,“ segir Rúnar um
Knausgård, sem er einn fyrirles-
aranna í Hörpu.
Hinir fyrirlesararnir í Hörpu eru
bandarísku rithöfundarnir Wayne
Koestenbaum og Aisha Sabatini
Sloan.
Hann segir Koestenbaum vera
ólíkindatólið í hópnum að því leyti
að hann virðist oft fara út fyrir
rammann í viðfangsefnum sínum,
sem megi sjá á titlum bóka hans
eins og The Queen’s Throat: Opera,
Homosexuality, and the Mystery of
Desire og Cleavage: Essays on Sex,
Stars, and Aesthetics.
Fjallaði um Ísland eftir hrun
Fulltrúi unga fólksins er svo Slo-
an. „Hún er rísandi stjarna. Hún
hefur aðeins gefið út eina bók en
það er væntanleg frá henni önnur
bók og Sloan er strax búin að fá
verðlaun fyrir hana þó bókin sé
ekki komin út,“ segir Rúnar og
bætir því við að Sloan skrifi tals-
vert um samskipti kynþáttanna og
að það ætti að vera mjög hressandi
að hlusta á hana.
Rúnar hefur sjálfur góða reynslu
af ráðstefnunni en að hans sögn
fékk hann það skemmtilega hlut-
verk að fjalla um Ísland eftir hrun
á opnunarkvöldi ráðstefnunnar í
Melbourne í Ástralíu árið 2012.
„Ráðstefnan var vel heppnuð og
þetta var mjög eftirminnileg upp-
lifun fyrir mig,“ segir Rúnar að lok-
um.
Miklir möguleikar á sviði
óskáldaðra bókmennta
Rísandi stjarna Aisha Sabatini Sloan skrifar
talsvert um samskipti kynþáttanna.
Umdeildur Norðmaðurinn Karl Ove Knausgård
hefur gefið út sjálfsævisögu sína í sex bindum.
Ólíkindatól Wayne Koestenbaum virðist oft fara
út fyrir rammann í viðfangsefnum sínum.
 Búist er við yfir 400 gestum á ráðstefnuna NonFictionNOW sem fram fer í HÍ og í Hörpu
 Auka þarf umræðu um bókmenntaformið sem nýtur sívaxandi vinsælda úti í heimi
82 MENNING
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 31. MAÍ 2017
Nú er Hreyfivika UMFÍ og þá minnum
við á mikilvægi þess að hreyfa sig
reglulega. Þú þarft ekki að ganga á
Hvannadalshnjúk eða hlaupa heilt
maraþon, við hvetjum þig til að
stunda hreyfingu sem hentar þér.
GANGA, HLAUPA EÐA DANSA,
LÁTTU BARA VAÐA – OG NJÓTTU ÞESS!
HREYFIVIKA
UMFÍ - 29.05-04.06
#miNhREyFinG
HrEYfuM OkKur
HrEYfiVIka.Is