Fréttablaðið - 26.09.2018, Side 18

Rekstrartekjur Kortaþjónust-unnar námu ríflega 4,5 millj-örðum króna á síðasta ári og
nær tvöfölduðust frá fyrra ári þegar
þær voru tæpir 2,3 milljarðar króna,
að því er fram kemur í ársreikningi
færsluhirðingarfyrirtækisins fyrir
síðasta ár.
Kortaþjónustan tapaði 1,6 millj-
örðum króna í fyrra, eins og áður
hefur verið upplýst um, en félagið
stóð frammi fyrir alvarlegum fjár-
hagsvanda í kjölfar greiðslustöðv-
unar breska flugfélagsins Monarch
síðasta haust. Íslenska félagið var
á meðal átta félaga sem sáu um
færsluhirðingu fyrir Monarch.
Fram kemur í ársreikningnum
að í kjölfar greiðslustöðvunar flug-
félagsins hafi óvissa ríkt um uppgjör
á milli Kortaþjónustunnar og korta-
samsteypanna Mastercard og VISA
en óvissan felst meðal annars í upp-
gjöri eigna sem standa á móti skuld-
um vegna færsluhirðingar Monarch.
Er heildarfjárhæð óvissra eigna talin
nema um 300 milljónum króna en
í ársreikningnum er tekið fram að
stjórnendur Kortaþjónustunnar
hafi unnið náið með kortasam-
steypunum til þess að leysa málið.
Hafa stjórnendurnir gert „ráð-
stafanir til tryggingar þeirri óvissu
sem kann að tengjast þessum upp-
gjörum“, eins og það er orðað, en
gert er ráð fyrir að endanlegt upp-
gjör Kortaþjónustunnar vegna
greiðslustöðvunar Monarch liggi
fyrir í byrjun næsta árs.
Sem kunnugt er keyptu Kvika
banki og hópur einkafjárfesta
Kortaþjónustuna á eina krónu í
fyrra og lögðu félaginu um leið til
nærri 1.500 milljónir í nýtt hlutafé.
Eins og Markaðurinn greindi frá
í vor gaf færsluhirðingarfyrirtækið
út áskriftarréttindi til félaga í eigu
annars vegar Gunnars M. Gunnars-
sonar, fyrrverandi forstöðumanns
hugbúnaðarsviðs Kortaþjónust-
unnar, og hins vegar hjónanna
Jóhannesar Inga Kolbeinssonar,
fyrrverandi framkvæmdastjóra, og
Andreu Kristínar Jónsdóttur að allt
að fjórðungshlut í félaginu.
Er félögunum tveimur fyrst heim-
ilt að nýta réttindin þann 1. nóvem-
ber árið 2020, að því er fram kemur í
ársreikningnum, en réttindin gilda
til sjö ára frá útgáfu þeirra. – kij
Velta Kortaþjónustunnar tvöfaldaðist
Ba n ka sýs l a r í k i s i n s krafðist þess í des-ember í fyrra að innri endurskoðanda Arion banka yrði falið að gera formlega athugun
á sölu bankans á hlut sínum í breska
matvælaframleiðandanum Bakka-
vör. Meirihluti stjórnar bankans
hafnaði hins vegar tillögu Kirstínar
Þ. Flygenring, þáverandi fulltrúa
Bankasýslunnar í stjórn bankans,
þess efnis á fundi sínum í desember
síðastliðnum.
Þetta er á meðal þess sem fram
kemur í minnisblaði sem Banka-
sýsla ríkisins, sem fór þar til í febrú-
ar fyrr á þessu ári með 13 prósenta
hlut ríkisins í Arion banka, skrifaði
Bjarna Benediktssyni, fjármála- og
efnahagsráðherra, þann 15. janúar
síðastliðinn.
Í minnisblaðinu, sem Markaður-
inn fékk afhent frá fjármála- og
efnahagsráðuneytinu á grundvelli
upplýsingalaga, er jafnframt upplýst
um að Guðrún Johnsen, þáverandi
varaformaður stjórnar Arion banka,
hafi á stjórnarfundi bankans í
nóvem ber 2015 greitt atkvæði gegn
sölunni í Bakkavör. Hún lagði síðan
til á fundi stjórnar þann 14. nóvem-
ber í fyrra að gerð yrði könnun á
söluferli eignarhlutarins. Sú tillaga
var felld og degi síðar var Guðrúnu
tjáð að „breytingar væru fyrirhug-
aðar á stjórn bankans og [hennar]
aðkomu væri ekki óskað“, eins og
það er orðað í minnisblaðinu.
Gengið var frá sölu eignarhalds-
félagsins BG12 á 45,9 prósenta hlut
í Bakkavör í janúar árið 2016 en
Arion banki fór með 62 prósenta
hlut í eignarhaldsfélaginu. Aðrir
eigendur BG12 voru aðallega líf-
eyrissjóðir, eins og til dæmis Líf-
eyrissjóður verslunarmanna sem
átti 14,3 prósenta hlut og Gildi með
11,6 prósenta hlut. Kaupendur að
hlutnum voru bræðurnir Ágúst og
Lýður Guðmundssynir, stofnendur
Bakkavarar, en þeir áttu fyrir um
38 prósent í matvælaframleiðand-
anum, og bandaríski vogunar-
sjóðurinn Baupost. Var kaupverðið
ríflega 147 milljónir punda.
Þrefaldaðist í virði
Bankasýslan tekur fram í minnis-
blaðinu til ráðherra að í kjölfar
almenns útboðs á hlutabréfum í
Bakkavör og skráningar þeirra í
kauphöllina í Lundúnum í nóvem-
ber í fyrra hafi komið í ljós að verð-
mæti eignarhlutar BG12 í matvæla-
framleiðandanum hafi því sem
næst þrefaldast. Virði hlutarins hafi
þannig, á tuttugu mánuðum, farið
úr 147 milljónum punda í 433 millj-
ónir punda.
Bendir Bankasýslan á að ef verð-
mæti eignarhlutarins sem BG12
seldi í janúar 2016 hefði verið það
sama við söluna og það var við
útboðið í nóvember 2017, þá gæti
Arion banki hafa farið á mis við um
19,9 milljarða króna og ríkissjóður
orðið af um 2,6 milljörðum króna.
Það er, að sögn Bankasýslunnar,
svipuð fjárhæð og talið er að ríkið
hafi orðið af vegna sölu Landsbank-
ans á 31 prósents hlut í Borgun árið
2014, eins og frægt er.
Að auki nefnir stofnunin að það
sé „augljóst“ að skömmu eftir sölu
BG12 hafi kaupendur hlutanna
– Ágúst, Lýður og Baupost – farið
að huga að sölu þeirra enda taki
það um tólf mánuði að undirbúa
almennt útboð og skráningu á
hlutabréfum.
Í minnisblaðinu segir Bankasýsl-
an ljóst að stofnunin geti þurft að
kalla eftir svipuðum upplýsingum
frá Arion banka og hún óskaði eftir
í Borgunarmálinu til þess að meta
hvort umrædd sala hafi verið í sam-
ræmi við lög sem gilda um stofnun-
ina og eigendastefnu ríkisins. Ekk-
ert varð hins vegar af því þar sem
Kaupskil, dótturfélag Kaupþings og
stærsti hluthafi Arion banka, ákvað
í febrúar síðastliðnum að nýta sér
kauprétt á 13 prósenta hlut ríkisins í
bankanum en með sölunni fór ríkið
endanlega út úr hluthafahópnum.
Ekki ljóst hver stýrði ferlinu
Þá er tekið fram í minnisblaðinu að
Bankasýslunni hafi þótt nauðsyn-
legt að spyrja stjórnendur Arion
banka nánar um söluna í Bakkavör
á fundi vegna fjórðungsuppgjörs
bankans um miðjan nóvember í
fyrra. „Gat Arion ekki svarað spurn-
ingum um hvert söluandvirði hlut-
anna hafi verið miðað við undir-
liggjandi rekstrarhagnað,“ segir í
minnisblaðinu.
„Þá var ekki ljóst hvort að BG12
eða Bakkavör hafi stýrt söluferlinu á
hlut BG12 í Bakkavör, en ferlinu var
stýrt af fjárfestingarbanka sem um
langt skeið hefur verið nátengdur
Bakkavör og er því vel kunn-
ugur stjórnendum félagsins,“ segir
Bankasýslan og á þar við breska
bankann Barclays.
„Þá er alls ekki ljóst hversu opið
ferlið var. Má segja að frá sjónar-
hóli Bankasýslunnar vakni upp
sömu spurningar og í Borgunarmál-
inu,“ segir í umræddu minnisblaði
Bankasýslunnar.
Á meðal þeirra upplýsinga sem
Bankasýslan segist mögulega þurfa
að kalla eftir er hver hafi haft for-
ræði yfir sölu eignarhlutanna, það
er Arion, BG12 eða Bakkavör, hver
hafi valið fjárfestingarbanka til að
stýra söluferlinu og hvers vegna slík
söluaðferð á eignarhlutnum hafi
orðið fyrir valinu í stað almenns
útboðs á hlutnum og skráningar.
Eins segist stofnunin vilja fá upp-
lýsingar um hverjum hafi verið gef-
inn kostur á því að bjóða í eignar-
hlutinn, hve margir hafi tekið þátt
í söluferlinu á mismunandi stigum
þess, hvaða verðmat hafi verið lagt
til grundvallar því að boði endan-
legra kaupenda hafi verið tekið og
loks hvort aðrir þættir hafi haft áhrif
á það að tilboð kaupenda hafi verið
tekið.
Vildi rannsaka sölu Arion í Bakkavör
Meirihluti stjórnar Arion hafnaði tillögu fulltrúa Bankasýslunnar um að sala bankans á hlut sínum í Bakkavör yrði rannsökuð. Tillaga
þáverandi varaformanns svipaðs efnis einnig felld. Bankasýslan segir sömu spurningar hafa vaknað við söluna og í Borgunarmálinu.
Eignarhaldsfélagið BG12, sem Arion banki átti 62 prósenta hlut í, seldi 45,9 prósenta hlut sinn í Bakkavör í ársbyrjun 2016. FréttABlAðið/EyÞór
Hörður Ægisson
hordur@frettabladid.is
Kristinn Ingi Jónsson
kristinningi@frettabladid.is
2,6
milljarðar króna er fjár-
hæðin sem Bankasýslan telur
að ríkissjóður hafi farið á
mis við vegna sölu Arion
banka á óbeinum hlut sínum
í Bakkavör.
Ágúst
Guðmundsson.
lýður
Guðmundsson.
Advania keypti fyrr í mánuð-inum allt hlutafé í Wise fyrir um 1.050 milljónir
króna, að því er fram kemur í til-
kynningu sem seljandinn, Akva
Group, sendi norsku kauphöllinni.
Nokkrir stjórnendur Wise eiga rétt
á bónusgreiðslum upp á samanlagt
20 milljónir króna þegar kaupin
ganga endanlega í gegn.
Advania mun greiða Akva 799
milljónir króna í reiðufé og þá
hyggst Akva lána félaginu 250
milljónir króna. Kaupin bíða sam-
þykkis Samkeppniseftirlitsins en
gert er ráð fyrir að þau gangi í gegn
á fjórða fjórðungi síðasta árs eða
fyrsta fjórðungi næsta árs.
Íslenska hugbúnaðarfyrirtækið
tilkynnti um kaupin í byrjun
mánaðarins en í tilkynningunni
kom ekki fram hvert kaupverðið
væri. Norræni fjárfestingarbankinn
Beringer Finance var ráðgjafi Akva
Group í viðskiptunum.
Wise selur Microsoft Dynamics
NAV bókhalds- og viðskipta-
hugbúnaðinn og hefur sérhæft
sig í lausnum fyrir meðal annars
sveitarfélög og sjávarútveg. Félagið
hagnaðist um ríflega 94 milljónir
króna á síðasta ári og var velta þess
á sama tíma um 1.479 milljónir
króna. – kij
Advania keypti Wise fyrir
1.050 milljónir króna
Ægir Már
Þórisson, forstjóri
Advania á Íslandi.
Bjögvin Skúli
Sigurðsson,
forstjóri Korta-
þjónustunnar.
Við sölu BG12 Við hlutafjárútboð
í janúar 2016 í nóvember 2017
Söluandvirði hlutar BG12 147,0 160,7
Seldur hlutur 45,9% 17,0%
Markaðsvirði Bakkavarar 320,1 943,0
Markaðsvirði selds hlutar BG12 147,0 433,1
✿ Verðmæti eignarhlutar BG12 í Bakkavör
Í milljónum punda
2 6 . s e p t e m B e r 2 0 1 8 m I Ð V I K U D A G U r4 mArkAðurinn
2
6
-0
9
-2
0
1
8

0
4
:4
8
F
B
0
5
6
s
_
P
0
3
9
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
3
0
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
1
8
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
2
7
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
2
0
E
A
-3
8
4
8
2
0
E
A
-3
7
0
C
2
0
E
A
-3
5
D
0
2
0
E
A
-3
4
9
4
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
4
B

F
B
0
5
6
s
_
2
5
_
9
_
2
0
1
8
C
M
Y
K