Fréttablaðið - 29.10.2020, Qupperneq 6

UTANRÍKISMÁL Utanríkis-, þróunar-
og varnarmálaráðherrar Norður-
landanna funduðu í gær í tilefni
af þingi Norðurlandaráðs. Var þar
meðal annars rætt um varnarmál í
víðum skilningi, loftslagsmál, þró-
unarsamstarf og heimsfaraldurinn.
Hvað varnarmálin varðar var
mikið rætt um skýrslu sem Norræna
ráðherranefndin fól Birni Bjarna-
syni að vinna á síðasta ári og var
skilað í sumar. Guðlaugur Þór Þórð-
arson utanríkisráðherra segir alla á
fundinum hafa verið sammála um
ágæti skýrslunnar enda liggi mikið
samráð og 80 fundir víðs vegar um
Norðurlönd að baki. Er hann von-
góður um að skýrslan verði stefnu-
mótandi plagg á komandi árum en
Danir fá nú það hlutverk að greina
tillögurnar og finna leiðir til að
koma þeim í framkvæmd.
Er þar meðal annars rætt um
loftslagsmálin, netöryggi og stig-
vaxandi spennu á norðurslóðum,
vegna sóknar Rússa og Kínverja á
svæðinu. Til að mynda hefur rúss-
neskum kjarnorkukafbátum fjölgað
í norðurhöfum. „Takmark Norður-
landanna er að halda norðurslóðum
áfram lágspennusvæði eins og þær
hafa verið. Þessi staða er ekki til-
komin af góðu og engin tilviljun
að hér hafa verið stórar heræfingar
Atlantshafsbandalagsins í samstarfi
við Svía og Finna,“ segir Guðlaugur.
Þá séu menn einnig vakandi yfir
opnun siglingaleiðarinnar norðan
við Rússland. Er það 40 prósent
stytting siglingaleiðarinnar milli
Evrópu og Asíu. „Þetta er gjör-
breytt staða og við þurfum að vera
vakandi því þó að tækifæri felist
í opnuninni fylgja henni einnig
ógnir.“
Aðspurður um mikilvægi nor-
ræns varnarsamstarfs segir Guð-
laugur það stigvaxandi. Hann segir
það styrk að sum Norðurlöndin
séu í Atlantshafsbandalaginu og
önnur í Evrópusambandinu. „Þetta
breikkar okkur og gerir okkur
kleift að hafa áhrif víðar en ella. Í
víðu samhengi hafa Norðurlöndin
sömu hagsmuna að gæta í öryggis-
og varnarmálum og mikill sam-
hljómur um það,“ segir hann.
Guðlaugur segir að samstarf
utanríkisráðherra Norðurlandanna
hafi aldrei verið meira en núna
vegna heimsfaraldursins, þó að
f lestir fundir fari fram rafrænt.
„Samstarfið gekk einstaklega vel
þegar kom að því að koma fólkinu
okkar heim, þá unnu Norðurlöndin
eins og einn maður,“ segir hann.
„En það hafa vissulega komið upp
hnökrar, sérstaklega þegar kom að
lokun landanna í vor. Einnig þegar
komið hefur að opnun á nýjan leik.
Við tölum hreinskilnislega um það
og lærum.“
Í gær var einnig rætt um Nor-
ræna þróunarsjóðinn sem verður
efldur um 350 milljónir evra, eða
tæplega 60 milljarða króna. Hlutur
Íslands er 1,5 prósent sem gera tæp-
lega 900 milljónir króna. Sjóðurinn
veitir bæði styrki og lán til loftslag-
stengdra þróunarverkefna í fátæk-
ustu ríkjum Afríku, Asíu og Róm-
önsku-Ameríku.
Guðlaugur telur að samstarfið í
sjóðnum muni efla Norræna sam-
vinnu og styrkja Norðurlöndin á
alþjóðasviðinu. „Sjóðurinn gegnir
mikilvægu hlutverki til að styðja
við endurreisn þróunarlanda vegna
faraldursins og stuðlar að því að
heimsmarkmiðum í loftslagsmálum
verði náð,“ segir hann og nefnir til
dæmis jarðhitaverkefni sem Íslend-
ingar hafa komið að í Austur-Afríku.
Þetta styðji því einnig við íslenskt
atvinnulíf og íslensk fyrirtæki sem
starfa á vettvangi loftslags og þróun-
armála. kristinnhaukur@frettabladid.is
Þetta breikkar
okkur og gerir
okkur kleift að hafa áhrif
víðar en ella.
Guðlaugur Þór
Þórðarson, utan-
ríkisráðherra
Hlusta.is
Hljóðbókasafnið þitt
Alltaf við höndina
"beatles" by jacilluch CC 2.0
HEILBRIGÐISMÁL Í fyrirmælum
landlæknis sem staðfest voru af ráð-
herra á mánudaginn, segir að brýn
nauðsyn sé að forgangsraða í ljósi
alvarlegrar stöðu Landspítalans.
Neyðarstigi var lýst yfir um helgina
og í gær lágu 58 sjúklingur á spítal-
anum með COVID-19.
Lokað var fyrir allar valkvæðar
aðgerðir í fyrstu bylgju faraldursins.
Í fyrirmælunum nú, sem gilda til 15.
nóvember, eru heimilaðar aðgerðir
með staðdeyfingu en ekki svæfingu.
Tekið er fram að heimilt sé að gera
bráðaaðgerðir sem geti ekki beðið í
átta vikur. Valkvæðar aðgerðir geti
kallað á komur á bráðamóttöku eða
innlögn á spítalann sem auki álag.
Dagný Jónsdóttir, framkvæmda-
stjóri Orkuhússins, segir að ekki
hafi verið sýnt fram á gögn um
nauðsyn þess að loka á aðgerðirnar.
„Það er ekki stuðst við nein gögn.
Það eru engar tölur um það að starf-
semi okkar valdi álagi á spítalana.
Einu tölulegu gögnin sem við vitum
um er rannsókn sem var gerð á
árunum 2012 til 2015 á tíðni sýk-
ingar í speglunum hjá okkur, hún
var 0,2 prósent, sem er langt undir
viðmiði og mjög góður árangur.
Það er ekki þar með sagt að þessir
fáu sjúklingar hafi þurft að leggjast
inn á spítala,“ segir Dagný.
„Breytingin frá því í fyrri lokun er
að nú megum við gera aðgerðir með
staðdeyfingu. Það er aðeins lítið
brot, við náum stundum að hafa
eina stofu opna. Þannig náum við
að leysa vandamál hjá nokkrum.
Það er talað um ífarandi aðgerðir,
það er ekki skilgreint hvað það
þýðir nákvæmlega og hafa menn
mismunandi skilning á því,“ segir
Dagný enn fremur. – ab
Ekki verið stuðst við gögn um að aðgerðir auki álag á Landspítala
Meðal aðgerða sem þurfa að bíða
eru krossbanda- og axlaraðgerðir.
FRÉTTABLAÐIÐ/GVA
Tekið er fram að heimilt
sé að gera bráðaaðgerðir
sem geti ekki beðið í átta
vikur.
Takmarkið að norðurslóðir
verði áfram lágspennusvæði
Ráðherrar Norðurlandanna funduðu í gær í tilefni af þingi Norðurlandaráðs. Skýrsla sem Björn Bjarna-
son vann fyrir Norrænu ráðherranefndina var rædd í þaula. Utanríkisráðherra segir alla á fundinum
hafa verið sammála um ágæti skýrslunnar sem verður vonandi stefnumótandi plagg á næstu árum.
Stigvaxandi spenna er á norðurslóðum vegna sóknar Rússa og Kínverja á svæðinu. FRÉTTABLAÐIÐ/GETTY
FRAKKLAND Í nýjasta tölublaði
franska skopmyndablaðsins Charl-
ie Hebdo er mynd á forsíðunni af
Recep Erdogan, forseta Tyrklands, á
brókinni að drekka bjór og toga upp
um konu svo sést í bakhluta hennar.
Textinn segir að Erdogan sé fyndinn
í einrúmi og svo í talblöðru: Ooo-
uuh, spámaðurinn!
Að drekka áfengi er eitt en að
gera grín að Múhameð spámanni er
annað. Tyrkir hafa brugðist ókvæða
við og hefur teiknimyndin aukið
mjög á spennu milli landanna, sem
voru þó stirð fyrir.
„Við fordæmum eindregið útgáfu
er varðar forseta okkar í franska
tímaritinu, sem ber enga virðingu
fyrir trú okkar og gildum,“ skrifaði
talsmaður Erdogans, Ibrahim Kalin,
á Twitter.
Samkvæmt Anadolu, ríkisútvarpi
Tyrkja, ætlar embætti saksóknara
að hefja rannsókn á stjórnendum
Charlie Hebdo enda er það glæpur
að móðga forsetann og varðar það
allt að fjögurra ára fangelsi.
Erdogan sjálfur sagðist ekki hafa
séð útgáfuna en sagði að reiði sín
beindist gegn blaðinu því þetta
væri jú sama blað og hefur móðgað
spámanninn áður eins og frægt er.
„Ég hef ekkert að segja við þessi ill-
menni sem vilja móðga minn ást-
kæra spámann á þennan hátt,“ sagði
Erdogan á tyrkneska þinginu.
Fjöldi fólks safnaðist fyrir fram-
an franska sendiráðið í Teheran,
kveikti í franska fánanum og hróp-
aði ókvæðisorð að Frökkum. Imran
Khan, forsætisráðherra Pakistans,
skrifaði bréf til annarra múslíma-
ríkja og lýsti áhyggjum sínum af
því háði sem Múhameð spámaður
íslams verði fyrir í hinum vestræna
heimi.
Leiðtogar múslímaríkja sögðu
margir hverjir að árásir á íslam
á Vesturlöndum væru óþolandi
á meðan ríkisstjórn Emmanuel
Macr on Frakklandsforseti hét því
að verja tjáningarfrelsið. – bb
Tyrkir æfir
út í Charlie
Hebdo
Forsíða Charlie Hebdo hefur vakið
reiði múslima. FRÉTTABLAÐIÐ/GETTY
2 9 . O K T Ó B E R 2 0 2 0 F I M M T U D A G U R6 F R É T T I R ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð