Rit Búvísindadeildar - 20.04.1998, Page 44

Mat á feldlömbum í Meðallandi
Undanfarin á hefi ég unnið með Einari Þorsteinssyni og bændum í Meðallandi að
kynbótum fyrir feldgæðum. Til fróðleiks eru birtar niðurstöður skoðunar s.l.
haust.
í Sauðfjárræktinni, 11. árg. 1993, var grein um feldíjárræktina í Meðallandi og
það starf sem bændur þar hafa lagt á sig til að rækta upp feldeiginleika fjárins.
Þetta starf hefur verið í gangi síðan 1981, en því miður hefur bændunum,
þáttakendum, fækkað nokkuð hin síðari ár.
Á s.l. ári, framleiðsla haustsins 1996, voru flestar gærur sláturlambanna úr
feldhópnum sendar til Svíþjóðar til pelssútunar. Þær em ekki enn komnar til
vinnslu hjá feldskera svo of snemmt er að kveða upp úr með gæði. Gæðin þóttu
þó það mikil að ástæða var talin til að senda þær til vinnslu.
Höfundur þessarar greinar heimsótti, ásamt Einari Þorsteinssyni, fjóra bændur
haustið 1997, eins og undanfarin haust og skoðuðum við tæplega 170 lömb hjá
nefndum bændurn. Hér á eftir verður gerð nokkur grein fyrir niðurstöðum af mati
á feldgæðum á lifandi lömbum. Matið var framkvæmt 13. október heima á
bæjunum og aðeins metin þau lömb sem vom grá.
I töflu 5 em niðurstöður matsins eftir bæjum og í töflu 6 em niðurstöðumar eftir
hrútum, (feðmm). í töflunum em færð upp meðaltöl fyrir 4 eiginleika: Hreinleika
litar, lokkun, gljáa og hárgæði. Auk framangreindra eiginleika em skráðir
eiginleikamir; Blær á lit, lokkstærð og þéttleiki felds. Eins og tafla 5 ber með sér
er ekki mikill munur milli bæja, enda em sömu hrútamir notaðir meira og minna
á öllum bæjunum. í töflunni kemur þó frarn munur í hreinleika litar, þ.e. hversu
jafti liturinn er um allan bolinn, en hæsta meðaleinkunn fá lömbin hjá Lofti á
Strönd, 3,1. Lömb Guðna í Melhól em einnig góð hvað þennan eiginleika snertir.
Lokkun lambanna er best hjá Guðna í Bakkakoti, en munur er ekki mikill. Gljái
háranna er mestur hjá Lofti á Strönd og hjá Guðna í Bakkakoti. Bestu hárgæðin
em hjá Guðna í Bakkakoti að meðaltali einkunn upp á 2,3 en munurinn er mjög
lítill í þessum eiginleika.
5. tafla. Niðurstöður mats á feldgæðum lamba eftir bæjum.
Bær- eigandi Fjöldi Hreinleiki Lokkun Gljái Hárgæði
Strönd -Loftur 34 3,1 2,4 3,1 2,1
Bakkakot -Guðni 60 2,7 2,5 2,9 2,3
Melhóll - Ragnar 37 2,6 2,2 2,6 2,1
Melhóll -Guðni 28 2,9 2,3 2,5 2,1
Mismunur milli hrúta er nokkur, eins og sjá má í töflu 6. Hrútur 95-173 er
greinilega bestur í heildina. Hann er næst hæstur hvað varðar hreinleika litar,
hæstur í lokkun, gljáa og hárgæðum. Hrútur 96-190 er sömuleiðis ágætur en er
þó all mikið lakari hvað varðar hreinleika og hárgæði. Hrútur 95-204 er ágætur í
hreinleika og gljáa, en lokkun og hárgæði em ekki nógu góð.
37