Málfríður - 15.12.1985, Síða 18

Málfríður - 15.12.1985, Síða 18
Námsstefna á Akureyri Auður Torfadóttir: Menntun kennara Ég mun í þessu innleggi gera að umræðuefni menntun kennara og ýmsa þætti er tengjast henni. Ég tek mið af þeim námsgreinum sem ég þekki best, erlendum málum, en kjarninn í máli mínu á ekki síður við um aðrar greinar. Að mínu mati ætti uppistaðan í menntun kennara að vera hæfileg blanda af þrem meginþáttum: stað- góðri þekkingu og færni í fagi/fög- um sem kenna á, almennri uppeldis- og kennslufræði og kennslufræði fagsins/faganna. Enn sem komið er vantar nokkuð upp á að menntun tungumálakenn- ara sé fullnægjandi. í Kennarahá- skóla íslands er t.d. tími hverrar valgreinar það takmarkaður (þ.e. 1/6 hluti þriggja ára náms) að nær ómögulegt er að ná þeirri faglegu dýpt sem nauðsynleg verður að telj- ast ef jafnframt á að sinna kennslu- fræði greinarinnar. í Háskóla Is- lands er því hins vegar svo farið að þaðan útskrifast fólk með réttindi til tungumálakennslu án þess að hafa nokkra, eða mjög takmarkaða þekkingu á kennslufræði tungu- mála. Það sem m.a. kallar á endurbætur á menntun tungumálakennara nú eru nýjar stefnur og straumar sem hafa verið að mótast s.l. 10 - 15 ár. Þessar nýju stefnur eiga sér m.a. rætur í auknum rannsóknum á máli og máltöku svo og breyttum við- horfum til máls. Athyglin beinist nú frekar að því hvernig málið er notað í samskiptum fólks, ekki eingöngu litið á formgerð málsins. En eins og alltaf þegar um nýjungar er að ræða gætir vissrar tregðu eða kannski öllu heldur öryggisleysis meðal kennara. Hvað enskukennara varðar hefur hinn alþjóðlegi enski kennslubóka- markaður gert sitt til að rugla fólk í ríminu. Samkeppnin er gífurleg, auglýsingar uppfullar af slagorðum og líklega hefur sjaldan verið meiri þörf á að kennarar hefðu traustar forsendur til að velja og hafna. Áður en lengra er haldið vil ég einnig nefna breytingar sem orðið hafa á íslenska skólakerfinu og vissulega gefa tilefni til að hugleiða breytta kennsluhætti, í tungumálum svo og öðrum fögum, en það er þenslan á framhaldsskólastiginu. En í þessu tilfelli eins og svo oft áður voru breytingar skollnar á án þess að skólunum og kennurunum gæfist nægt tóm til að undirbúa komu breytts nemendahóps. En víkjum aftur að þeim breyt- ingum sem liggja í loftinu í tungu- málakennslunni. Hér er enn ekki um að ræða fastmótaða aðferð, heldur er hér á ferðinni safn breyttra viðhorfa sem enn eru í deiglunni, en hafa þegar haft umtalsverð áhrif víða og hafa m.a. náð hingað til okkar. Ymsar nágrannaþjóðir okk- ar eru að endurskipuleggja tungu- málakennsluna og menntun kenn- ara á grundvelli breyttra viðhorfa. En kennarar taka breytingum misjafnlega. Sumir láta allt tal um nýjungar sem vind um eyrun þjóta; þeir eru nefnilega fyrir löngu búnir að finna einu réttu aðferðina. Ann- að sjónarmið, litlu betra, er að grípa nýjungar á lofti gagnrýnislaust og telja sér þar með borgið. Langflestir fara þá leiðina að aðlaga nýjung- arnar því sem fyrir er. En hér kemur atriði sem ég held að sé mjög mikilvægt: Til þess að geta notað á markvissan hátt ýmsar nýjungar þurfum við að skilja hvað að baki liggur — hvaða kenningar liggja þar til grundvallar. Við þurfum að geta rökstutt það fyrir sjálfum okkur sem kennarar hvers vegna ein aðferð hentar frekar en einhver önnur. Hverju viljum við ná fram? Hver eru hin eiginlegu markmið? Umræða um markmið skólastarfs á Islandi hefur því miður verið í lágmarki. Hún snýst of oft um hin ytri skilyrði sem vissulega er þarft að ræða á þessum síðustu og verstu tímum. Markmið hinna einstöku greina eru einnig óljós. Og jafnvel þótt við gætum skýrt fyrir okkur markmiðin — kemur næsta spurning: Er kennslan í samræmi við mark- miðin? Ég held að það sé kominn tími til að ræða þessi mál. Hver eru hin eiginlegu markmið, á hvað ber að leggja megináhersluna og hvers vegna? Ég vil í lokin draga saman í nokkra punkta það sem ég álít að skipti miklu máli fyrir okkur kenn- ara: — að vega og meta með gagnrýn- um hug bæði nýjar hugmyndir og viðteknar — að glöggva okkur stöðugt á 18

x

Málfríður

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Málfríður
https://timarit.is/publication/1081

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.