Málfríður - 15.09.2000, Side 23

á til að segja hryllingssögu (Chair depoulé).
Gaman var að sjá hve dugleg Haydée var
að leita ólíkra leiða með eitt og sama spil-
ið og gernýta þannig alla kosti þess.
Þau spil sem Haydée hafði útbúið sjálf
voru m.a. vandað bingó með þriggja stafa
tölum og ýmis „minnisspil“ (Mémoire, spil
sem samanstendur af orðapörum eða
mynd og samsvarandi orði sem nemendur
eiga að velja og flokka saman). Sum þeirra
sagðist hún hafa gert fýrir mörgum árum
og hafa notað ótal sinnum. Þarna sáu þátt-
takendur svart á hvítu að ef vandað er til
verks í upphafi getur sú vinna sem lögð er
í spilagerð — vinna sem getur vissulega
verið tímafrek — enst vel og lengi og orð-
ið mörgum nemendum og kennurum til
ánægju.
Síðasti dagur námskeiðsins fór að
mestu leyti í kynningu á leikjum sem
krefjast nær engra hjálpargagna og því
auðvelt að koma við í kennslustund með
stuttum fýrirvara ef hugmyndaflugið er
fýrir hendi. Hér skal látið nægja að nefna
sem dæmi tvo frásagnarleiki. I öðrum
þeirra segir kennarinn nemendum hægt
og rólega einfalda sögu, jafnvel sögu sem
þeir þekkja á móðurmálinu. Hann endur-
tekur svo söguna en skýtur inn í hana vill-
um, annaðhvort efnislegum (breytir sögu-
þræðinum) eða málfarslegum. Nemendur
eiga að grípa jafnóðum fram í fyrir sögu-
manni og leiðrétta villurnar sem þeir
heyra. Til að auðvelda þátttakendum að
setja sig í spor nemenda sagði Haydée sög-
una af Rauðhettu á spænsku, fyrst rétt og
svo með málfræðivillum, yfirleitt tengdum
ákveðnum greini. Þó að flestir þátttakend-
anna kynnu lítið sem ekkert í spænsku
tókst þeim að leiðrétta svo til allar villurn-
ar og voru þeir heldur en ekki stoltir af
frammistöðu sinni.
Seinni leikurinn af þessari gerð er þess
eðlis að kennarinn eða nemandi byrjar að
lesa sögu og nemendur eiga að steypa yfir
lesandann spurningahríð og trufla hann
þannig sem mest við lesturinn. Þeir eiga
m.ö.o. að vera sérlega áhugasamir hlust-
endur, heimta að vita allt milli himins og
jarðar um sögupersónur, aðstæður og
fleira. Til að gera úr þessu keppni er t.d.
hægt að skipta nemendum í pör og taka
tímann og sjá hvaða pari tekst að trufla
sögumanninn lengst. Þessi leikur gefur
gott tækifæri til að þjálfa spurnarform á
nýstárlegan hátt.
Forsendur og gildi leikja og spila
í tungumálakennslu
Eins og glöggt má sjá á því sem þegar hef-
ur komið fram fór töluverður tími á um-
ræddu námskeiði í að prófa þær ólíku að-
ferðir sem kynntar voru, m.ö.o. námskeið-
ið var að miklu leyti verklegt. Ekki má þó
líta fram hjá því að gildi námskeiðsins fólst
ekki síður í kröftugum umræðum um
kosti og galla leikja og spila í tungumála-
kennslu. Allar aðferðir sem prófaðar voru
eða kynntar á námskeiðinu voru brotnar
til mergjar jafnóðum, auk þess sem dijúg-
ur tírni fór í umræður um þessa kennslu-
eða hugmyndafræði í heild, bæði með til-
liti til þess sem gert var og því lesefni sem
leiðbeinandi lagði til. Áhersla var lögð á að
tengja efnið íslenskum nemendum og að-
stæðum og gera þátttakendum þannig
auðveldara fyrir að nýta sér það í eigin
kennslu.Að sjálfsögðu kom margt fróðlegt
fram sem ekki gefst rúm til að gera frekari
grein fyrir hér.
Þær forsendur sem Haydée sagði
nauðsynlegar til að fella leiki á markvissan
hátt inn í kennslu voru líka allrar athygli
verðar. I því sambandi má t.d. nefna að
hún gaf því sem hún kallaði „esprit
ludique“ mikið vægi, þ.e. hún lagði áher-
slu á að mikilvægt væri að skapa rétta
stemmningu fýrir leiki og jafnvel jákvæð-
an keppnisanda.Til að stuðla að því mælti
hún t.d. með því að kennarar væru dug-
legir við að nota fjölbreyttar aðferðir við
að raða nemendum saman í lið eða velja
einn og einn nemanda fyrir hin ýrnsu
verkefni. Hún kynnti nokkrar þessara að-
ferða sem fólust í notkun marghliða ten-
inga, litskrúðugra smáhluta, s.s. talna eða
smásteina, og jafnvel skemmtilegra þulna í
anda hinnar alþekktu þulu „úllen, dúllen,
dofF‘. Einnig taldi hún mikilvægt að
23