Morgunblaðið - 22.09.2022, Blaðsíða 22

22 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 22. SEPTEMBER 2022
Umhverfis- og skipulagsráð Reykja-
víkur hefur samþykkt að auglýsa
breytingu á deiliskipulagi Fossvogs-
hverfis vegna lóðarinnar nr. 1 við
Undraland. Í breytingunni felst að
heimilt verði að reisa byggingu á
lóðinni á tveimur hæðum, sam-
kvæmt uppdrætti Hornsteina – arki-
tekta ehf., alls 970 fermetra.
Um er að ræða óbyggt tún á horni
Bústaðavegar og Stjörnugrófar, í
grónu hverfi í höfuðborginni.
Umsóknin er lögð fram af Sjálfs-
eignarstofnun Kvennaathvarfsins.
Fram kemur í fyrirspurn Horn-
steina að í gildi sé deiliskipulag
Fossvogs frá árinu 1968. Megin-
áhersla verði lögð á að afmarka lóð-
ina, skilgreina byggingarreit og
setja skilmála um húsagerð, notkun
og uppbyggingu, í samræmi við lög
og reglur þar að lútandi. Lagður
verði grunnur að vönduðum frá-
gangi uppbyggingar innan lóð-
arinnar sem samræmist yfirbragði
hverfisins. „Hugmyndafræði at-
hvarfsins og starfsemi þess er höfð
að leiðarljósi, sem og markmið
Reykjavíkurborgar um þróun og
gæði byggðar,“ segir þar.
Umhverfisáhrif teljast almennt
jákvæð, enda myndi byggingin góða
götumynd í hverfinu og styrki hana.
sisi@mbl.is
Mynd/Hornsteinar
Fossvogur Nýbyggingin eins og hún mun líta út, séð frá Stjörnugrófinni.
Byggt í Undralandi
- Íbúðarhús reist í rótgrónu hverfi
www.danco.is
Heildsöludreifing
Fyrirtæki og verslanir
Tímabókanir í sýningarsal í síma 575 0200
Opið alla daga 8.30-16.30 nema föstudaga 8.30-15.45
Hnetubrjótur Pipark.
38 cm
Hneturbrjótur
Pipark. 25 cmHnetubrjótur Musicbox 30 cmHnetubrjótur Red 89 cm
Jólalínan komin í hús
Hnetubrjótur
Red 13 cm
Hnetubrjótur Blue 89 cm
Hnetubrjótur
Blue 25 cm
Gler Krukka Cookie
28 cm
Gler Krukka Cookie
20 cm
Micro LED
Jólatré Allison
120 cm 80L
Micro LED Jólatré 28 cm 10L
LAUGAVEGI 24 - REYKJAVÍK - S. 552 0800
SKIPAGÖTU 7 - AKUREYRI - S. 462 4646
Sigurður Bogi Sævarsson
sbs@mbl.is
Þessa dagana er framkvæmdum að
ljúka við endurheimt votlendis í landi
eyðibýlisins Móbergs á Rauðasandi í
Vesturbyggð. Skammt frá húsunum
þar er mýrlendi, 55 hektarar, sem á
sínum tíma var ræst fram með miklu
skurðakerfi. Skurðirnir voru á sínum
tíma grafnir svo votlendi mætti
breyta í tún og töðuvöll, sem ekki
varð. Skurðirnir standa því opnir og
frá þeim streymir koldíoxíð, sem eins
og önnur losun, veldur ójafnvægi í
lofthjúpnum.
Um 400 hektarar lands
hafa verið endurheimtir
Aðgerðir, á borð við þær sem nú er
að ljúka á Móbergi, eru sagðar geta
verið eitt þýðingarmesta framlag Ís-
lendinga til að stöðva hlýnun and-
rúmslofts. Að því sögðu er nú kraftur
settur í framkvæmdir á vegum Vot-
lendissjóðs. Um helgina var Einar
Bárðarson, framkvæmdastjóri sjóðs-
ins, vestra til að taka verkið út og
bera saman bækur við heimamenn.
Ráðist var í framkvæmdir á Mó-
bergi að beiðni landeigenda, sem eru
Fjölvar Darri Rafnsson og Anna
Lind Magnúsdóttir. Verktakinn Þot-
an í Bolungarvík mokaði ofan í
skurðina að undangengnum mæl-
ingum Landgræðslunnar.
Votlendissjóður var stofnaður árið
2018 og fyrstu framkvæmdir á hans
vegum hófust árið eftir. Síðan þá
hafa um 400 hektarar votlendis verið
endurheimtir á landsvísu. Ætla má
að svæðið hafi á ári hverju og sam-
anlagt losað alls um 8.000 tonn af
koldíoxíði.
Til samanburðar má nefna að með-
allosun nýlegs fólksbíls er um 2 tonn
á ári, þannig að skurðafyllingar síð-
ustu ára svara til þess að 4.000 fólks-
bílar hafi verið teknir úr umferð.
Sjóðurinn fjármagnar verkefni sín
með sölu á kolefniseinginum til kol-
efnisjöfnunar og frjálsum fram-
lögum almennings. Útfærslan getur
verið sú að fyrirtæki borgi til sjóðs-
ins upphæð sem dugar til fram-
kvæmda svo losun af starfsemi
þeirra jafnist út. Svæðin sem sjóð-
urinn hefur endurheimt eru gjarnan
í einkaeigu, til dæmis bænda. Oft er
um að ræða úthaga eða svæði sem
ekki eru í notkun. Samningar eru
gerðir við landeigendur að þeirra
frumkvæði og að því loknu skoðar
Landgræðslan svæðið, metur það og
mælir. Í kjölfarið er sótt um fram-
kvæmdaleyfi sveitarfélags. Þetta
ferli getur tekið frá nokkrum vikum
upp í nokkur ár.
Fjárhagslegir hvatar
eru mikilvægir
Í samningum Votlendissjóðs við
landeigendur er gert ráð fyrir því að
sjóðurinn nýti fyrstu átta ár samn-
ingstímans til að jafna út sinn eigin
útblástur á koldíoxíði. Að þeim tíma
liðnum fær landeigandinn þennan
kvóta til yfirráða og getur þá selt eða
nýtt sjálfur. Þetta eru fjárhagslegir
hvatar, sem Einar telur mjög mik-
ilvæga. Sjóðurinn, sem veltir 30
milljónum króna á ári, sé þó rekinn
án hagnaðarsjónarmiða. Þeir pen-
ingar sem inn komi, fari í fram-
kvæmdir á votlendissvæðum.
„Ég tók við þessu starfi í sumarlok
árið 2019 og finnst verkefnið áhuga-
vert. Bakgrunnur minn er einkum
markaðs- og kynningarmál og við-
burðahald ýmiss konar. Ég er hvorki
jarð- né líffræðingur að mennt og
eðlilega hef ég mætt tortryggni hér
og þar. Ég hef því þurft að læra heil-
margt nýtt eftir að ég tók við þessu
starfi. Í þeim hring sem ég þarf mest
á því að halda, held ég að mér hafi
tekist að vinna mér inn það traust,“
segir Einar Bárðarson:
„Við vinnum mikið með Landbún-
aðarháskóla Íslands og Landgræðsl-
unni. Þar liggja fræðin fyrir og verk-
þekkingin er til staðar og sérfræð-
ingarnir þar hafa verið mér örlátir á
þekkingu sína. Í kringum okkur er
margt hæft fólk sem er áfram um að
miðla af þekkingu sinni og vill end-
urheimta votlendið með til þess að
gera einföldum aðgerðum. Mitt hlut-
verk hefur því að miklu leyti falist í
því að vekja athygli á þessari aðferð
til að minnka losun okkar sem sam-
félags og um leið vinna vistkerfum
mýranna gagn.“
Tilnefning til Umhverfis-
verðlauna Norðurlandaráðs
Almenn þekking er í samfélaginu
á loftslagsbreytingum og flestir
telja, segir Einar Bárðarson, að þær
séu að mestu af mannavöldum. Því
geti endurheimt votlendis verið
sterkur leikur. Mikilvægt sé þó að
vinnan öll sé hafin yfir vafa. Votlend-
issjóður er, ásamt Landgræðslunni
og verkfræðistofunni Eflu, kominn
langleiðina með að innleiða verkferla
sem gera ferlið vottunarbært á al-
þjóðavísu. Þetta er fyrsta slíka vott-
unin á Íslandi í sölu kolefniseininga.
Innleiðingin á að komast í höfn
snemma á næsta ári.
Nú í byrjun mánaðarins var Vot-
lendissjóður tilnefndur til Umhverf-
isverðlauna Norðurlandaráðs. Einar
segir tilnefninguna mikla viðurkenn-
ingu fyrir verkefnið, frumkvöðlana
sem stofnuðu sjóðinn og þá sem tekið
hafa þátt í starfinu.
„Mér finnst enn örla á tortryggni í
garð endurheimtar votlendis sem að-
gerðar í þágu loftslagsmála. Til er
fólk sem telur þetta hafa lítið að
segja gegn hamfarahlýnun. Það er
því ennþá verk að vinna í að sann-
færa fólk. Fæstir gera þó athuga-
semd við endurheimt votlendis í því
skyni að bæta vistkerfi og fuglalíf og
efla vatnsgæði,“ segir Einar að síð-
ustu.
Votlendisskurðir fylltir
- Mokað í mýrarnar á Móbergi - Útblástur koldíoxíðs
stöðvaður - Þekkingin til staðar - Endurheimt fái vottun
Ljósmynd/Ástþór Skúlason
Rauðasandur Horft yfir úthagann á Móbergi og skurðina sem mokað er í. Fjær og yst í vestri sést Látrabjarg.
Morgunblaðið/Sigurður Bogi
Framkvæmdir Einar Bárðarson frá Votlendissjóði og Bjarni Jóhannsson
skurðgröfustjóri fóru yfir stöðu mála og tóku verkið út.