Morgunblaðið - 22.09.2022, Blaðsíða 31

Það var fyrir 20 ár-
um að ég var stödd við
framhaldsnám í Sviss
og fékk fréttir að
heiman. Ekki á facebo-
ok því það var ekki til,
heldur með nýlegri
tækni sem var tölvu-
póstur. Hafði gert fax-
tækið óþarft. Góður fé-
lagi tjáði mér að
loksins hefði styrkur
til tannréttinga hækkað úr 100 þús-
undum í 150 þúsund og það væri nú
aldeilis gott fyrir þá sem þyrftu á
slíkri meðferð að halda. Þetta væri
jú endurgreiðsla á um það bil þriðj-
ungi kostnaðar og það munaði um
minna. Nokkrum árum
síðar hélt ég heim og
kynntist fyrirkomulag-
inu hérlendis. Fyrir þá
sem ekki þekkja til, þá
greiða SÍ styrk til
þeirra sem þurfa á
tannréttingu að halda
með föstum tækjum.
Fullur styrkur er 150
þúsund krónur fyrir
föst tæki í báða góma,
en 100 þúsund fyrir þá
sem þurfa einungis föst
tæki í annan góminn.
Styrkgreiðslan er heimil fram að 21.
aldursári. Árlega eru um 1.800 ein-
staklingar sem þurfa á slíkum styrk
að halda. Aðrar reglur gilda um al-
varlegri tilfelli, eins og einstaklinga
með klofinn góm/skarð í vör, þá sem
þurfa á kjálkaskurðaðgerðum að
halda og eru með mikla og erfiða
tannvöntun.
En hvað hefur gerst á þessum
tveimur áratugum? Laun hafa
hækkað, leiga hefur hækkað, kostn-
aður við vörur og aðföng hefur
hækkað og nú er verðbólgan farin af
stað með tilheyrandi afleiðingum.
Þessar hækkanir eru mælanlegar og
vísitölur segja okkur hversu miklar
breytingar hafa orðið. Vísitala
neysluverðs mælir breytingar á
kostnaði við aðföng og þjónustu.
Vísitala launa mælir breytingar á
reglulegum launum á íslenskum
vinnumarkaði og sýnir almenna
launaþróun. Á þessum tveimur ára-
tugum hefur kostnaður við tannrétt-
ingameðferð hækkað vegna ofan-
greindra atriða. En styrkurinn, hann
hefur staðið í stað. Sé hann upp-
færður miðað við vísitöluhækkun
ætti hann að vera um 400 þúsund
krónur. Það myndi muna miklu fyrir
þær barnafjölskyldur sem þurfa að
leggja út fyrir kostnaði við tannrétt-
ingar.
Í dag er kostnaður SÍ um 220
milljónir vegna útgreiðslu á styrk til
tannréttinga. Það væri vissulega
mikil hækkun útgjalda SÍ til barna-
fjölskyldna að hækka styrkinn í 400
þúsund. En dæminu ætti að sjálf-
sögðu að snúa við. Þar sem styrk-
urinn hefur setið eftir á meðan
kostnaður við allan rekstur hefur
hækkað má líta þannig á að SÍ hafi
sparað sér mikil útgjöld síðastliðin
20 ár. Kostnað, sem barna-
fjölskyldur hafa þurft að bera. Nú
er lag fyrir heilbrigðisráðherra að
sýna hugrekki og leiðrétta þetta og
bæta þar með hag barnafjölskyldna.
Til að forðast að slíkt gerist aftur er
nauðsynlegt að tengja styrkinn við
hækkun verðlags í landinu. Þetta
ætti ekki að þurfa að vera flókið.
Kristín
Heimisdóttir » Þar sem styrkur til
tannréttinga hefur
setið eftir á meðan
kostnaður hefur hækk-
að hefur SÍ í raun spar-
að sér mikil útgjöld síð-
astliðin 20 ár.
Kristín Heimisdóttir
Höfundur er formaður Tannréttinga-
félags Íslands.
Er ekki bara best að hækka styrkinn?
31
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 22. SEPTEMBER 2022
Margt býr í þokunni Vegfarendur við Tollhúsið við Tryggvagötu í Reykjavík skemmta sér vel í þokuskúlptúr, sem þar hefur verið settur upp og þar er alltaf mistur þótt sólin skíni.
Kristinn Magnússon
Í vikunni ræddi
þingið tillögu ESB-
sinna á Alþingi, Sam-
fylkingar, Viðreisnar
og Pírata, um aðildar-
viðræður við Evrópu-
sambandið. Klárlega
er hægt að ræða
margt þarfara, en það
var nýlunda að ESB-
sinnar tækju þátt í
efnislegri umræðu um
málið.
ESB-sinnar reyna reglulega að
koma aðild að sambandinu í um-
ræðuna, vanalega við litlar undir-
tektir. Undanfarið hafa þeir tengt
umræðuna um aðildarumsókn við
efnahagsstöðuna, og
þegar stríð brast á í
Evrópu var það notað
sem átylla þar sem
„vatnaskil hafi orðið í
umræðunni um stöðu
Íslands í Evrópu með
innrás Rússa í Úkra-
ínu“. Vatnaskilin voru
auðvitað þau að for-
ystumenn Evrópu-
sambandsins urðu
uppvísir að allt að því
glæpsamlegri van-
rækslu með því að
auka viðskipta- og
hagsmunatengsl við rússnesk
stjórnvöld. Og það þrátt fyrir ógn-
artilburði og árásargirni þeirra.
Innrásin hefur opnað augu flestra
fyrir skelfilegri stöðu Evrópusam-
bandsins. Það er ömurlegt að
hugsa til þess að ESB hafi fjár-
magnað stríðsrekstur Pútíns með
olíu- og gaskaupum. Og við bætist
að Evrópusambandslönd, m.a.
Þýskaland og Frakkland, urðu upp-
vís að því að selja Rússum vopn
þrátt fyrir vopnasölubann eftir inn-
limun Rússlands á Krímskaga.
ESB-sinnum er hreinlega ekki
stætt á því að ræða inngöngu í
ESB á grundvelli öryggis-
hagsmuna.
Auðvitað gætu ýmsir kostir
hugsanlega fylgt aðild að ESB þótt
lítið fari fyrir að þeir séu rök-
studdir. En hagsmunir og réttindi
sem við myndum tapa vega miklu
þyngra en kostirnir. Hagsmunir
okkar standa einfaldlega ekki til
þess að við framseljum vald frá lýð-
ræðislega kjörnu Alþingi og rík-
isstjórn til yfirþjóðlegra valdastofn-
ana sambands sem glímir við
tilvistarkreppu þar sem lýðræðis-
hallinn verður sífellt meira áber-
andi. Þar er sífellt lengra gengið í
kröfum um að afmá vald þjóðríkja
og um myndun eiginlegs sambands-
ríkis. Í stjórnarsáttmála nýrrar rík-
isstjórnar Þýskalands kemur þetta
markmið m.a. fram berum orðum.
Meirihluti Íslendinga er mér
sammála. Úrslit kosninga fyrir
tæpu ári, þar sem flutningsmenn
þessa máls settu aðild að ESB á
oddinn, sýna það. Niðurstaðan er
skýr: ESB-sinnar fengu áheyrn
rétt rúmlega fjórðungs kjósenda
samtals. Vilji kjósenda er skýr og
vilji meirihluta Alþingis er skýr.
Hagsmunum okkar er best borgið
utan Evrópusambandsins og mikill
meirihluti þingmanna er andvígur
aðild. Við verðum því trú stefnu
okkar og munum ekki styðja von-
lausa villuferð sem miðar að inn-
göngu í Evrópusambandið.
Diljá Mist
Einarsdóttir »Hagsmunum okkar
er best borgið utan
Evrópusambandsins
og mikill meirihluti
þingmanna er andvíg-
ur aðild.
Diljá Mist
Einarsdóttir
Höfundur er þingmaður
Sjálfstæðisflokksins.
dilja.mist@althingi.is
Óþörf umræða um ESB-aðild?