Veiðimaðurinn - 01.12.1956, Page 4

eiga heima í sjó en vatni. Hann elzt að
visu upp í vatni fyrstu árin, en vöxt sinn
og þroska sœkir hann að mestu i sjóinn.
Náttúran hefði eflaust auðveldlega get-
að gætt hann þvi eðli, að hrygna þar
lika og koma þar af leiðandi aldrei i ó-
salt vatn. Lifsskilyrðin eru svo miklu
betri í hafinu, að þar gæti hann lifað
góðu lifi allt árið, etið nægju sina dag
hvern og náð sér fljótt eftir hrygninguna,
ef hún væri honum þá á einhvern hátt
erfið þar. En i þess stað þarf hann að
leggja á sig langar ferðir, upp erfiðar
og straumharðar ár, með alls konar hætt-
um og torfærum, til þess að halda við
stofninum. Frá því hann kemur upp i
ána og unz hann hefur hrygnt, neytir
hann lítillar eða engrar fæðu — virðist
missa alla lyst eða löngun til þess. Hann
missir þrótt og horast, og þegar þráin
til hinna fyrri heimkynna í hafinu gríp-
ur hann loks aftur, er hann orðinn svo
illa til reika, að það er undir hælinn lagt,
hvort hann kemst þá leið á enda, eða
lætur líf sitt fyrir ofurefli straums og
flóða og óvinum þeim, sem bíða hans
á mótum vatns og sjávar. En svo römm
er sú taug, sem dregur hann aftur til
árinnar, að eftir nokkurn tíma leggur
hann af stað þangað að nýju, þrátt fyrir
fengna reynslu og hversu dýrkeyþt sem
hún kann að hafa verið. Hann hikar ekki
við að ganga aftur á hólm. við þær hætt-
ur, sem biða hans i alls konar myndum,
allt frá uppglenntu gini selsins, sem sat
jyrir honum við ósinn og hafði nær
gleypt hann, til hinnar meinleysislegu
gerviflugu, sem honum varð á að glefsa
i og festa i munnviki sinu, með þeim
afleiðingum, að sií óvarkárni hafði ná-
lega kostað hann lifið. Hann lætur sér
ekki heldur að varnaði verða örlög fé-
laga sins, sem hann sá gleypa sams kon-
ar tálbeitu og vera dreginn 4 land, eftir
frækilega baráttu, af einhverju ferliki
uppi á árbakkanum. Hann getur meira
að segja, þrátt fyrir þetta, átt það til
sjálfur, að freistast til að hrifsa i þessa
sömu eiturpöddu annað sinn, á sama
stað, og falla þá á hálfnaðri ferð til fyrir-
heitna landsins.
Hvað veldur þvi, að laxinn er að
glefsa i þessar gerviflugur, maðka og
sjiæni og hvað það nú allt heitir, sem
veiðimennirnir freista hans með? Þeirri
spurningu hefur ekki enn verið svarað
með nokkurri vissu, aðeins getum að þvi
leitt. Væri sú skýring nokkuð ósennilegri
en sumar hinna, að forsjónin hafi gætt
hann þessu eðli, til yndis þeim mönnum,
sem hún gerði svo úr garði, að þeir hafa
gaman af að þreyta við hann leik á veiði-
stöng? Hneigðin er í blóðinu. Við erum
fæddir þannig, eins og Walton segir. Og
þessi skýring hefur þann mikla kost, að
þá er a. m. k. engin synd að veiða lax,
eins og sumir, sem gera það ekki, halda
fram; og þá er líka hnekkt þeirri óhugn-
anlegu staðhæfingu, sem heittrúaður
maður hélt einhvern tíma fram, að stang-
veið.i væri ein af þeim óteljandi snör-
um, sem höfðingi myrkursins hefði lagt
fyrir mannlegar sálir, i sinni þrotlausu
samkeppni um þær við konung Ijóssins!
Það skal að vísu játað, að þessi kenning
er i samræmi við þá feikna snilli og ráð-
kænsku, sem margir fullyrða að sá svarti
búi yfir, en samt held ég að þetta snilli-
bragð tæki öllum öðrum veiðiaðferðum
hans fram, ef satt væri. Það gæfi honum
árlega margar sálir, sem hann þyrfti ekki
að vera hræddur um að missa aftur. Á
9
Vf.iðimaðurinn