Veiðimaðurinn - 01.12.1956, Blaðsíða 5

stangveiðimáli mundi vera sagt, að pær
væru „þrælteknar“!
Fegurri miklu er sú trú, að allt sem
veitir okkur yndi og sannan unað sé að
ofan ættað, og samkvæmt henni htýtur
hún að vera frá Ijóssins heimi sú hönd,
sem leiðir okkur inn í ódáinslöndin við
árnar.
Þegar laxinn hefur sloppið gegnum
allar pær hættur, sem á vegi hans verða á
leiðinni til hrygningarstöðvanna, á hann
eftir langan og vafalaust erfiðan tíma,
unz ætlunarverkinu er lokið. Það tná vera
furðulegt prek, sem pessum fiski er gefið
og þjálfun, sem stofninn hefur hlotið i
eldraunum kynslóðanna. Hann hrygnir,
eftir aðstæðum, í október og nóvember,
og jafnvel eitthvað i desember, og hef-
ur pá verið i ósöltu vatni 4—6 mánuði,
eftir þvi hvenær hann hefur gengið. Sum-
staðar parf hann að biða við ósana eða
niðri í jökulánum eftir pví, að komast
upp i berguatnsárnar, ef vatn er mjög
litið; en sú töf breytir eflaust engu um
það, að hann er næringarlaus að mestu
frá pvi að hann kemur upp að ósnum.
Nokkur tími liður svo frá því hann hef-
ur hrygnt og þangað til hann kemur aft-
ur til sjávar, svo að alls getur ferðin
tekið 7—8 mánuði eða meira. Það vœri
ekki undarlegt, pótt hann tæki hraustlega
til matar sins pegar hann kemur i sjóinn
aftur. Hann er vel að pvi kominn.
Fáir veiðimenn, sem ég hef átt tal
við, hafa séð þegar laxinn er að koma
sér fyrir á hrygningarstaðnum og pvi sið-
ur pegar hann er að hrygna. Aðstæður
eru sjaldan svo góðar, að petta sé hægt,
og auk pess eiga sárfáir veiðimenn leið
með ánum þegar sá timi er kominn. En
eftir lýsingu sjónarvotta, er næsta furðu-
legt, að fiskurinn skuli geta grafið hol-
urnar með sporðinum, pví sumstaðar er
botninn svo fastur i sér, að okkur mundi
veitast full erfitt að gera slikar holur með
höndunum, eða segjum máske heldur
fótunum! Sjálfur hef ég aldrei séð fisk
hrygna, en s.l. sumar fékk ég tækifæri
til að horfa lengi á laxahjón, sem komin
voru í hrygningar-hugleiðingar, þótt enn
væri pá langt til hrygningar. Ég kom að
litlum hyl par sem tveir fiskar, hængur
og hrygna, lágu saman. Fleiri fiska sá
ég þar ekki og held að peir hafi verið
parna aðeins tveir. Mér virtist þetta geta
verið hrygningarstaður og sló þvi föstu,
að pau hefðu helgað sér hann. Ég sá
ekki fiskana fyrr en ég var kominn svo
nærri, að telja mátti víst, að peir hefðu
orðið min varir, þótt peir sýndu engin
merki þess. Ég var með vatnagleraugu
og gat virt þá vel fyrir mér. Hængurinn
lá aðeins neðar en hrygnan og örlitið
nær peim bakkanum, sem ég stóð á. Ekki
veit ég hvort það var imyndun min, en
mér sýndist hann hafa vara á sér, eins og
hann gæti jafnvel átt von á óvelkomnum
gesti neðan úr ánni, og væri þess albúinn,
að snúast gegn honum og verja honum
uppgöngu i hylinn. Hrygnan virtist hins
vegar örugg. Hún hreyfði sig ekki, svo
séð yrði. Mátti álykta að hún treysti full-
komlega á vernd bónda sins.
Þegar ég hafði horft á fiskana langa
stund, hélt ég áfram upp með ánni, til
annarra og meiri veiðistaða. Á leiðinni
til baka, alllöngu siðar, læddist ég fram
á bakkann, til pess að ganga úr skugga
um, hvort laxarnir hefðu hreyft sig nokk-
uð meðan ég var i burtu. Þeir lágu ná-
kvæmlega eins og áður. Nú fór ég svo
varlega, að ég tel fullvist að peir hafi
Vf.ibimaðurinn
3