Ársrit Skógræktarfélags Íslands - 15.12.1942, Blaðsíða 35

29
þrengsla, en þau skipta hundruðum; heldur verður nú að
víkja fáeinum orðum að afleiðingum þeirra. Því miður vit-
um vér allt of lítið um beitarþol óræktaðs lands. Það er
eðlilega mjög misjafnt og fer eftir gróðurlendi og ýmsu
öðru. í raun og veru væri mikil nauðsyn á, að það væri
rannsakað sem víðast, því að það er jafn-víst og að tveir
og tveir eru fjórir, að of mikil beit er vísasti vegurinn til
þess að eyða gróðri og ryðja uppblæstrinum rás, jafnframt
því sem of mikil beit er orsök þess, að afblásin lönd geta
ekki gróið að nýju.*)
Það er eftirtektarvert, að allt fram á hin síðari ár hafa
menn venjulega talið orsakir gróðureyðingar ýmsar aðrar
•en sjálfa beitina. Þorvaldur Thoroddsen segir til dæmis á
þessa leið í Lýsingu íslands (III. bls. 180) : „Gróðurinn á
beitarlöndum Islands hefir víða orðið fyrir skemmdum,
bæði af völdum manna og náttúrunnar; eldgos, jökulár og
roksandur hefir sums staðar spillt miklum hagalöndum, en
eyðing skóganna hefir þó víða valdið meiri skemmdum, og
sums staðar hefir melrif, lyngrif og víðirif spillt högum og
jafnvel eyðilagt margar jarðir“. Það er dálítið einkenni-
legt, að jafn glöggur maður og Þorvaldur Thoroddsen skuli
•ekki minnast á örtröð í þessu sambandi. Hann nefnir að
vísu dæmi slíks á ýmsum öðrum stöðum í ritum sínum,
en skýringin er ef til vill sú, að á þeim árum, sem hann
ferðaðist um, var bústofninn langtum minni en nú og land-
þrengsli því minni.
í Ferðabók sinni getur Þorv. Thoroddsen um byggð, seni
*) I nokkurum ríkjum Bandaríkjanna, Kansas, Nebraska o. fl.
hafa stór landflæmi eyðzt af ofbeit. par var sums staðar talið,
■að hæfilegt hefði verið að hver kýr hefði 16 lia beitilands, en
kúnum fjölgaði svo að lokum, að hver kýr varð að láta sér nægja
4 ha lands og afleiðingin varð ógurlegur skepnufellir veturinn
1886, en óhemju landflæmi voru nöguð ofan í rót og feykilegur
'uppblástur iiófst. Úr því að ætla verður kúnni 16 ha lands víða í
Bandaríkjunum, mætti ætla að hér þyrfti eigi minna land. (Tekið
■eftir B. Lord: Beliold our Land. Boston 1938).