Morgunblaðið - 22.01.2000, Page 59

Morgunblaðið - 22.01.2000, Page 59
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 22. JANÚAR 2000 59 UMRÆÐAN Þróun hásetahlutar á ísfiskskipum ÚA 1996-1999 Ár Kaldbakur Harðbakur Árbakur Meðaltal % milli ára Frá ’96 Kr. frá ’96 1999 4.982.358 5.802.466 5.224.864 5.336.563 25,4% 60,0% 2.000.836 1998 4.165.407 4.175.836 4.420.701 4.253.981 13,7% 1997 3.817.571 3.794.162 3.614.126 3.741.953 12,2% 1996 3.612.239 3.310.815 3.084.126 3.335.727 Meðalhásetahlutur á ísfisk- * togurum UA hefur hækkað um 60% frá árinu 1996! KONRÁÐ Alfreðsson, formaður Sjómannafélags Eyjafjarðar, send- ir mér fremur kaldar kveðjur í grein sem birtist hér í blaðinu sl. fimmtudag. Yfirskrift greinar hans er: „Forstjóri ÚA ver ónýtt verð- myndunarkerfi". I greininni gerir Konráð tilraun til að svara við- brögðum mínum við ummælum hans um samningamál sjómanna ÚA. Ég vil, áður en lengra er hald- ið, vísa þeirri fullyrðingu Konráðs á bug að ég sé að verja „ónýtt verðmyndunarkerfi" eins og hann orðar það. Staðreyndin er sú að ég hef ekki gert minnstu tilraun til þess að verja núverandi kerfi og ekki svo mikið sem tjáð mig um það einu orði hvort kerfið sé gott eða slæmt. Sú staðhæfing Konráðs er því úr lausu lofti gripin. Enginn þvingaður til neins Pað sem upp úr stendur í skoð- anaágreiningi okkar Konráðs er það hvort sjómenn á ÚA-skipunum hafi verið þvingaðir til samninga eða ekki. Ég hef sagt það áður og segi það enn að þegar fiskverðs- málin voru til umræðu í fyrra hitt- ust tveir samningsaðilar, þ.e. stjórnendur ÚA og sjómenn fé- lagsins, á jafnréttisgrundvelli og sömdu um sín mál. Þar var enginn þvingaður til neins. Sjómenn ÚA, líkt og aðrir starfsmenn félagsins, vita það vel að við segjum engum upp störfum fyrir að segja skoðan- ir sínar og standa á þeim. Hér er því enginn hræddur við að tjá hug sinn allan. Ég þekki sjómennina mína það vel að ég veit að þeir geta staðið á sínu og samið fyrir sig. Og þeir hafa langt í frá samið af sér, eins og ég mun rökstyðja hér á eftir. Ég vil rifja það upp, áður en lengra er haldið, að í Morgunblað- inu hin 9. apríl 1999 var fjallað sér- staklega um nýgerðan samning milli ÚA og sjómanna um kaup og kjör á ísfisktogurum. Þar var rætt við þrjá fulltrúa úr samninganefnd sjómanna, þá Gylfa Gylfason, há- seta á Árbak og varaformann Sjó- mannafélags Eyjafjarðar; Víði Benediktsson, stýrimann á Kald- bak, og Ketil Freysson, háseta á Harðbak. Þeir tveir síðarnefndu voru m.a. spurðir sérstaklega að því hvort ÚÁ hefði að þeirra mati beitt sjómenn óeðlilegum þrýstingi eða þvingunum við samningagerð- ina. Þeir svöruðu því báðir afdrátt- arlaust neitandi. Þetta hefði verið sú niðurstaða sem samninganefnd- in komst að. Hún hefði síðan verið lögð fyrir sjómenn og þorri þeirra staðfest hana með atkvæði sínu. Ég get því ekki ímyndað mér hve- nær þær þvinganir hafa komið til sögunnar, sem Konráð hefur hald- ið fram síðar að hafi verið til stað- ar. Góð og friðsæl sambúð Meginástæðan fyrir því að ég sá mig knúinn til að hrekja þau um- mæli Konráðs Alfreðssonar að sjó- menn ÚA væru beittir þvingunum af hálfu félagsins, er sú að stjórn og stjórnendur ÚÁ hafa lagt mikla áherslu á að halda uppi góðum samskiptum við starfsmenn félags- ins, sjómenn jafnt sem aðra. Því finnst mér hart þegar formaður stéttarfélags sjómannanna gengur fram fyrir slgöldu og reynir að skapa tortryggni eða úlfúð í góðri og friðsælli sambúð þessara aðila. Staðreyndin er sú að við sem stjórnum ÚA höfum lagt mikið upp úr því að hafa sem mest og best upplýsingastreymi innan félagsins. Við viljum nefnilega leyfa öllu starfsfólki ÚA að fylgjast grannt SMAAUGLYSINGAR FÉLAGSLÍF H<illvoigarstíg 1 • simi 561 4330 Sunnudagur 23 .janúar kl. 10.00 Vetrarferð í Herdísarvík Á slóðum Einars Ben. skálds. Páll Sigurðsson fræðir um stað- hætti og síðustu æviár skáldsins í Herdísarvík. Ferð við allra hæfi. Verð 1.700 kr. Brottför kl. 10.00 frá BSÍ, austanmegin og Mörk- inni 6. Fyrirhuguð skíðaganga fellur niður. Munið þorrablótsferð 19.-20. febr. Dalir — Snæfellsnes norðan fjalla. Gist á Hótel Framnesi, Grundar- firði. Félagsvist. Spilum félagsvist þriðjudags- kvöldið 25.janúar kl. 20 í Mörk- inni 6 (risi). Fjölmennið. Sjá textavarp bls. 619. Hjálpræðis- herinn Kírkjustræti 2 Kl. 13.00 Laugardagsskóli fyrir krakka. <s» Hallveigarstig 1 • simi 561 4330 kl. Næsta dagsferð 23. sunnudagur frá BS( 10.30. Skíðaferð um Hellisheiði. Frítt fyrir félagsmenn sem greitt hafa ársgjald annars kr. 1800. Helgarferðir 28.-30. jan. Þorraferð. Farið á Snæfellsnes og dvalið að Görð- um. Gönguferðir, sameiginlegt þorrablót o.fl. Fararstjóri verður Fríða Hjálmarsdóttir. Jeppadeild 18.-20. febrúar. Landmannalaug- ar. Gist í Hrauneyjum fyrri nótt- ina og Landmannalaugum þá se- inni. KENNSLA Brian Tracy :0: ÍNTERNATIONAL PHOENIX-námskeiðin www.sigur.is YMISLEGT *Nú er öldin önnur* Vinnustaðanudd. Kem í fyrirtæki og stofnanir með ferðanuddstól- inn góða. Inga Eyjólfsdóttir, nuddari, hs. 421 2930, GSM 869 9262. með því helsta sem er að gerast hjá félaginu hverju sinni. Þegar við gengum til samninga við sjómenn- ina okkar fyrir réttu ári létum við þeim t.d. í té allar fyrirliggjandi upplýsingar sem málinu tengdust. Það gerðum við gagngert til þess að þeir stæðu sem best að vígi í samningaviðræðunum og hefðu öll gögn við höndina. Ég hygg að þessi vinnubrögð hafi skilað sér í samningum sem báðir aðilar voru sáttir við. Reynslan hefur líka sýnt að samningarnir hafa fært sjó- mönnum ÚA kjarabætur sem eru langt umfram það sem almennir launþegar í landinu geta státað af. I meðfylgjandi töflu má sjá þró- un hásetahlutar á ísfiskskipum ÚA frá árinu 1996 til ársloka 1999. Þar sést að hásetahlutur á Harðbak var 3,3 milljónir króna árið 1996 en 5,8 milljónir króna árið 1999. Hækkunin nemur 75,2% á þessu tímabili! Hásetahlutur á hinum ís- fiskskipunum hækkaði ekki eins mikið á þessu tímabili en þó mjög umtalsvert eða um 38% á Kaldbak og 60% á Árbak. Háseta- hlutur á fsfiskskipum ÚA hækkaði því að meðaltali um 60% frá árinu 1996-1999 eða um rúmar 2 milljónir kr. Til samanburðar má geta þess að launavísitala al- mennra launa í land- inu hækkaði um 23,3% á sama tímabili. Það er örugglega leit- un að stétt fólks í Guðbrandur landi sem hefur feng- Sigurðsson ið viðlíka launahækk- un á þessu tiltekna tímabili. Samt sem áður eru það þessir samningar sem Konráð AJfreðsson er óánægð- Fiskvinnsla Að baki þessari launa- hækkun liggur vissu- lega hærra fískverð, segir Guðbrandur Sig- urðsson, meiri afli og þar með meiri vinna. ur með fyrir hönd félagsmanna sinna og segir þá hafa verið þving- aða fram - af hálfu ÚA! Að baki þessari launahækkun liggur vissuíega hærra fiskverð, meiri afli og þar með meiri vinna. Aukinn afli stafar m.a. af því að ÚA hefur gætt ýtrustu hagkvæmni við nýtingu veiðiheimilda sinna og skiptingu milli fiski- tegunda og skipa. Fé- lagið hefur jafnframt unnið að því jafnt og þétt að auka veiði- heimildir sínar. Það hefur tvímælalaust komið sjómönnum fé- lagsins til góða ekki síður en félaginu sjálfu. Sú staðreynd vill oft gleymast þegar sumir forystumenn sjómanna fara einung- is illum orðum um það sem þeir nefna „kvótabrask". Ég er ekki mikið gefinn fyrir það að þrátta við fólk yfirleitt, hvað þá á opinberum vettvangi eins og í fjölmiðlum. Ég og Konráð Alfreðs- son, formaður Sjómannafélags Eyjafjarðar, eigum, þegar grannt er skoðað, sameiginlegra hags- muna að gæta. Okkur er það báð- um kappsmál að sjómenn Útgerð- arfélags Akureyringa uni glaðir sínum hag og séu sæmilega sáttir við sitt. Ég hef leitast við að stuðla að því að svo sé og veit að hið sama vakir fyrir Konráði Alfreðs- syni. Ég vil því ekki deila frekar um þetta mál við hann. Hins vegar vil ég gjarnan bjóða Konráði í heimsókn í höfuðstöðvar Útgerðar- félags Akureyringa hf. við Fiski- tanga. Það boð má hann gjarnan þiggja við fyrstu hentugleika. Þá getur hann af eigin raun kynnt sér starfsemi ÚA og rætt við starfs- fólk félagsins, þar á meðal okkur stjórnendurna. Þessu boði er kom- ið á framfæri hér með. Höfundur er framkvæmdastjóri Vtgerðarfélags Akureyringa hf. ISLEIVSKT MAL ÞÓR Jónsson fréttamaður vildi ekki nota orðin þúsöld og árþús- und. Hið síðara sýnist mér vera dönskusletta, en hið fyrra ný- samsetning. Þór fer um þá sam- setningu harðari lastyrðum en mér þykja efni standa til, og fellur það þó ekki að smekk mínum. Gefum Þór orðið um sinn: „En hvað eru þá þúsund ár? Svarið liggur í augum uppi, því að það gaf okkur sá, sem setti saman orðið áratugur, um tíu ár. Þúsund ár eru aldatugur - og það orð hefi ég notað í fréttum um margra mánaða skeið og mun gera áfram. Ég er alls ekki einn um að taka þetta orð fram yfir ómyndirnar, sem ég nefndi í upphafi. Æ oftar sé ég ritað aldatugur á prenti og heyri það sagt í töluðu máli. Það segir mér að smekkvísir menn telji það gott. Hversu líst þér það orð, Gísli? Er það ekki altént skárra en ár- þúsund og þúsöld? Með ósk um gleðileg aldatuga- mót - hvenær sem þau nú verða.“ Mér var kennt í skóla að for- skeytið þús táknaði eitthvað stórt og væri líklega skylt þjús = kjöt- flykki. Þannig merkti orðið þúsund „stóra hundraðið". Ekki hef ég á móti orðinu alda- tugur, enda ákaflega skýrt að merkingu. Ég tók eftir því að for- sætisráðherra notaði þetta orð í áramótaræðu sinni, og þykir hann málglöggur. [Innsk. Osköp fannst mér andkannalegt að heyra þul segja „herra Davíð Oddsson". Hann er forsætisráðherra, og hreinn óþarfi að hafa herra á herra ofan.] En til þess að auka enn á fjölbreytni málsins nefni ég orð sem ég notaði rétt áður en mér barst símbréf Þórs. Það er orðið stóröld, sem er ákaflega yfirlætis- laust. Ekki veit ég betur en það sé komið úr smiðju Helga Hálfdanar- sonar, en ég er slíkur aðdáandi hans, að mér þykir trúlegt að ég noti það framvegis. Þarna höfðum við þá um þrjú orð að velja sem öll fá staðist, og þá er ekkert annað eftir en smekkurinn til að velja. Umsjónarmaður Gísli Jónsson 1041. þáttur Þór Jónssyni þakka ég vakandi og margsýndan hug á málvöndun, og hvar er hennar meiri þörf en í hópi fréttamanna varpanna? ★ Þjóstólfur þaðan kvað: Páll átti í deilum við Pál, hvort Páll hefði nokkura sál; Páll sagðist hafa, hinnvarmeirenívafa, enda hafði víst hvorugur sál. ★ Tryggvi Hjörvar (eldri) skrifar mér skemmtilegt bréf, þar sem hann játar að hafa verið latur að læra málfræði í æsku, en þeim mun áfjáðari í Lestrarbók Sigurðar Nordals. Fram kemur þó í bréfinu að sitthvað úr málfræðinni hefur síast inn í Tryggva. Þrennt var það einkum sem Tryggva mislíkaði: 1) Þegar talað er um að einhver skíðamaður hafni í tilteknu sæti. Umsjónarmanni finnst raunar að sögnin að hafna sé ofnotuð í sam- bandi við íþróttir, en þetta er þó ekki stórbagalegt líkingamál. Þeg- ar ég var í barnaskóla, mynduð- umst við við að leika eftirlíkingu af „base ball“ sem við kölluðum ýmist slagbolt(a) eða slábolt(a). Þar voru bæði „hafnir“ og „borgir" á engja- teigum. 2) Þá kann Tryggvi illa við þá málbreytingu að menn séu beðnir „vel að lifa“ í jákvæðri merkingu. Þegar sagt var: ég bað hann vel að lifa, þýddi það nánast, að ég segði honum að ég vildi ekkert með hann hafa. Umsjónarmaður er á sama máli. 3) Tryggvi orðrétt: „Meðal þess sem fer fyrir brjóstið á mér er notkun sagnarinnar „að þjónusta", og er raunar ástæða þess að ég tek mér tölvu í hönd. Hvort það er eðl- islægt íslendingum að líta niður á þá sem þjóna öðrum, eða misskilin þörf fyrir „fínt“ mál sem orsakar að þeir nota ekki sögnina „að þjóna“, veit ég ekki, en í mínum huga er ekki á færi annarra en prestlærðra að þjónusta fólk. Þó tók steininn úr fyrir mér er ég hlustaði í útvarpi á samtal við prest, nýtekinn við embætti í fæð- ingarsveit íslenskrar menningar, einhvers staðar í grennd við Mý- vatn. Hann kvaðst vonast til að geta þjónustað öll sín sóknarböm innan tiltekins tíma. Kannske veð ég reyk í þessu en vona að þú virðir mér það þá til betri vegar. Með kærri kveðju.“ Umsjónarmaður: Nei, nei, enda þekkir hann þá frændur að öðru en reykvaðli. Kæra þökk fyrir bréfið. í Morgunblaðinu á Netinu sá Bjarni Sigtryggsson sagt frá ímyndarstefnu Flugleiða, en í apn- an stað að fjórir einstaklingar hefðu verið hnepptir í gæsluvarð- hald, og reyndust þeir allir vera menn. Bjarni kvað: Þaó er frómust ósk fraukunnar Hrefnu að framleiða bam að því gefnu að hún einstakling hitti sem upp undir mitt sé altekinn ímyndarstefnu. Lýs villta (jós í gegnum þetta geim migglepurvín. Komin er nótt, ég nenni ekki heim í náttfót mín. Styð þú minn fót, ég fékk of stóran skammt en feginn vildi drekka meira samt. (Magnús Óskarsson, 1930-1999.) ★ Ósköp leiðist mér orðasamband- ið „eldri borgarar". Eldri en hvað? Og þar að auki merkir borgari samkvæmt Orðabók Menningar- sjóðs: 1) borgarbúi, 2) sá sem hefur borgarabréf, kaupmaður og 3) maður úr hópi embættis- eða kaup- manna. Síðan er vitnað í orðin borgaraflokkur, borgarastétt og smáborgari. Eru ekki „eldri borgarar" aðeins roskið eða gamalt fólk? ★ Tryggir vinir þessa þáttar þreytasínaferð. Ymist dagar eða náttar; ersúskipangerð. Ath. Númer á síðasta þætti átti að vera 1040.

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.