Morgunblaðið - 04.06.1965, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 04.06.1965, Blaðsíða 1
28 síður VI. árgangur. wnMábib 125. tbl. — Föstudagur 4. júní 1965 Prentsmiðja MorgunblaSsina, White fór út úr geimfarinu og var utan þess í 20 minútur FRABÆR ÁRANGUR BANDARÍKJAMANNA Ráðgert að Gemini IV lendi á mánudagskvöld — Geimfararnir sáu Florida eins og landabréf, og allt lék í lyndi + í GÆRDAG unnu Bandaríkjamenn stórkostlegt af- tek á sviði geimferða, þegar tveggja manna geimfari, Gemini IV, var skotið á loft frá KennedyhöfSa og annar geimfarinn, Edward H. White, fór út úr geimfarinu og var í 20 mínútur •vífandi fyrir utan það. | Fullyrða má, að Bandaríkjamenn hafi með afreki þessu dregið Rússa uppi í kapphlaupinu um geiminn. | Einn liSinn í þessari geimferð var ekki hægt að fram- kvæma, þ.e. aS af tæknilegum ástæðum var ekki talið hyggi- legt að White hætti sér nærri síðasta þrepi eldflaugarinnar, þar sem það valt mjög á braut sinni, og hefði getað verið honum hættulegt, auk þess sem ekki þótti á það hættandi að cyða of miklu eldsneyti geimfarsins til þessa. » Hinsvegar hverfur þetta í skuggann af öðrum merk- tim áföngum, sem þegar hafa náðst í geimferð þessari, sem raunar má segja að enn sé á byrjunarstigi, með tilliti til þess að henni á ekki að ljúka fyrr en að kvöldi mánudags. » Eitt af því. sem til algjörra nýjunga má telja í sam- bandi við geimferð þessa, er þaS aS White notaSi litlar þrýsti- loftsbyssur til aS hreyfa sig utan geimfarsins og tókst þaS vel. | Hér á eftir fer frásögn fréttastofunnar Associated Press af geimskoti þessu, en annars staSar birtist samtal þaS, sem geimfararnir áttu saman á meðan White sve>* í lausu lofti. (Sjá ennfremur grein á blaðsíðu 15). Kennedyhöfða, 3. júni — AP — Titaneldflaugin hefur sig á Gemini IV geimfarinu á Kennedyhöfða í dag. loft með þá McDivitt og White í Bilun olli töf Þeir James A. McDivitt og Edward H. White voru vaktir fcl. 9:10 í morgun að íslenzkum tima. Lokið hafði verið við a'ð elæla eldsneyti á Titan-eldflaug- tna kl. 7:30 í morgun, klukkust- <und á undan áætlun. Gekk verk ið snurðulaust og fljótt. Alls tflutti eldflaugin 52 tonn af elds . neyti. McDivitt og White fóru í stutta Sæknisskoðun, og settust síðan §ið morgunverði, sem var hin éiðasti þeirra á jörðinni þar til é mánudag, ef allt gengur a'ð éœtlun. Kfl. 10 var hafin talning fyrir geirraskotið Kl. 10:25 komu geim- fararnir út úr vistarverum sínum og var ekið að skotpallinum. Þar íór síðasta læknisskoðunin fram. Geimfararnir fóru síðan í lyftu upp skotturninn, og mínútu síð ar voru þeir komnir inn í dauð- hreinsað herbergi efst á turnin um, þar sem unnið var að því Stormsvalan logð af stað Einkaskeyti til Mbl.: Glasgow, 2. júní — AP: SEGLSKÚTAN Stormsvalan lagði af stað í íslandssiglingu eína á miðvikudagskvöld. "Vegna logns varð að nota hjálparvél skútunnar til að sigía henni ú,t úr Clydefirði. Hörður Jóhannsson, skip- stjóri, segir að skútan muni hafa viðkomu í Færeyjum, en «ð óvissa væri um komudag til Keykjavíkur sökum þess að miklar stillur væru á At- lantshafL að fer'ðbúa Gemini-geimfar iþeirra. Geimfararnir roru léttir í skapi og brostu út að eyrum er þeir kvöddu um 70 sérfræðinga og starfsmenn. Þeir fóru síðan inn í geimfarið. Kl. 12:3Í að í^lenzkum tíma var lúgum geimfarsins lokað. Er 34 mínútur og 1S sekúndur voru til flugtaks, var talningin stöðvuð sökum bilunar á raf- magnskerfi því, sem flytur skot- turninn frá eldflauginni rétt fyr- ir flugtak. Vegna þessarar bii- unnar varð flugtak ekki fyrr en kl. 15:16 eftir ísl. tíma. „Stórkostlegt hér uppi" Hin geysimikla Titan 2. eld- flaug, sem flutti Gemini IV. á braut umihverfis jörðu, hóf sig á loft með miklum gný kl. 15:16 að íslenzkum tíma (allar tíma- ákvarðanir í fregninni eru mið- aðar við ísl. tíma). Eldflaugin, sem er nær 30 metrar á lengd og vegur um 165 tonn. steig í fyrstu hægt, en síðan jókst hraðinn á meðan mótorar fyrsta þreps hennar drukku um 640 lítra af eldsneyti á sekúndu. Þúsundir manna á Kennedy- höfða horfðu á eldflaugina hefja sig til himins, en auk þess sáu miiljónir m-anna atburðinn í sjón varpi, þeirra á meðal Johnson forseti. Eins og áður getur varð nokk ur töf á að eldflauginni yrði skotið á loft, en það stafaði af r#Ég lcem eklcert inn## sagði White geimfari eftir 20 min. göngutúr í geimnum HÉr FER á eftir samtal geím faranna Mc Divitts og Whites meðan hinn siðarnefndi var fyrir utan geimfarið úti í geimnum. Samtalið fór fram á milli geimfaranna sín á milli og Virgil Grissoms, en hann stjórnaði sambandinu við þá félaga frá jörðu. Griss- om stjórnaði sem kunnugt er síðustu Gemini geimferð Bandarikjamanna. McDivitt: Segðu okkur, hvað þú sérð. White: Mér sýnist sem við séum að nálgast strönd Kali- forníu. McDivitt: Það er aðeíns eitt, sem er að, á meðan Ed er þarna úti á hreyfingu, að þá er anzi erfitt að stjórna geim- farinu. Grissom: Er hann að taka myndir McDivitt: Grissom: myndir. White: Allt í lagi, ég ætla að undirbúa mig undir að Kk'Ui enn þá. Takið nokkrar taka nokkrar myndir núna. McDivitt: Allt í lagi. Vertu fyrir framan, svo að ég sjái þig. Ég hef aðeins tekið þrjár myndir. White: Allt í lagi. McDivitt: Hvar ertu núna? White: Ég er fyrir framan þig, úti. Grissom: Heyrðu, þú átt eft ir að vera um finun mínútur þarna úti. Whitc útskýrði nú fyrir Mc Divitt, að hann ætlaði sér að fara að gera eitthvað, en hér truflaðist sambandið sem snöggvast. McDivitt: Hreyfðu þig sem minnst Ég ætla að taka mynd af þér. McDivitt: Svífðu bara um. Nú höfum við einmitt sam- band við jörð beint fyrir neð an okkur. (Hér gerði White athuga- semd um, að sambandið hefði truflazt). I McDivitt: Láttu mig taka nærmynd af þér. (Þögn). McDivitt: I»ú atar út fyrir mér rúðuna, sóðinn þinn. Þeir hlæja báðir. McDivitt: Sérðu, hvernig hún er öll útötuð þarna uppi. M'hite: Jú. McDivitt: Það er eins og það hafi verið koinin himna utan á rúðuna og þú hafir þurrkað hana burt. Það er ein mitt það, sem þú hefur gert. McDivitt: Ed, ég veit ekki nákvæmlega, hvar við erum staddir, en mér sýnist sem við séum yfir Texas núna. Það, sem er hér fyrir neðan okkur, virðist vera Houston. Grissom: Gemini IV, Houst on kallar. McDivitt: Já, Galveston flói er einmitt þarna rétt hjá. White: Já. McDivitt: Heyrðu Ed. Get- urðu séð inn í geimfarið þin megin? White: Já. McDivitt: Geturðu séð Framh. á bls. 27 smávægilegri bilun í Skotpaili hennar. Hinsvegar var ekkert að sjálfri eldflauginni, né heldur geimfarinu, og störfuðu þar ö41 tæki eins og ráð hafði veri'ð fyr- ir gert. Eftir 20 sekúndur tók Titan- flaugin að sveigja í átt til lárétts og stefndi til NA. Skildi hún eft ir sig mikla rák á himninum. Er hún hafði náð 35.000 feta hæð, skutust tvær orustuþotur upp að henni, í því skyni að taka mynd ir af bákninu. Annað þrep eldflaugarinnar kom í gagnið 3 mínútum eftir flugtak, nákvæmlega eins og ráð- gert var. „Það er stórkostlegt hérna uppi", kallaði McDivitt þá upp. Er fjórar mínútur og 50 sekúnd- ur voru liðnar frá flugtaki, var tilkynnt á Kennedyhöfða að allt gengi nákvæmlega eftir áætlun. Framh. á bls. 27 Góð síldveiði BLAÐIÐ átti í gærkvöldi tal við síldarleitina á Dalatanga og fékk þær fréttir að um 55—60 skip væru komin á miðin fyrir Aust- uriandi og aðalveiðisvæðið væri 100—120 mílur austur af Langa- nesi. í gær höfðu 11 skip til- kynnt um veiði, en mikill fjöldi skipa var á leið til hafnar eða lá í höfnum. Allar verksmiðjur, sem tilbúnar eru til síldarmót- töku voru að fyllast nema á Vopnafirði, en þangað inn kom- ast skipin ekki fyrir hafís. Skipin, sem tilkynntu um veiðina í gær, voru: Snæfell 900 mál, Einar 300, Gunnar 300, Grótta 600, Æskan 200, Náttfari 750, Pétur Jónsson 200, Jón Þórðarson 800, Helga Guðmunds- dóttir 900, Vonin 650 og Sunnu- tindur 700 mál. Gott veður var á miðunum en svarta þoka.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.