Morgunblaðið - 30.05.1967, Blaðsíða 16

Morgunblaðið - 30.05.1967, Blaðsíða 16
16 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 30. MAl 1987. Útgefandi: Fr amkvæmdast j óri: Ritstjórar: Ritstjórnarfulltrúi: Auglýsingar: Ritstjórn: Auglýsingar og afgreiðsla: í lausasölu kr. Áskriftargjald kr. 105.00 Hf. Árvakur, Reykjavík. Sigfús Jónsson. Sigurður Bjarnason frá Vigur. Matthías Johannessen. Eyjólfur Konráð Jónsson. Þorbjörn Guðmundsson. Árni Garðar Kristinsson. Aðalstræti 6. Aðalstræti 6. Sími 22480. 7.00 eintakið. á. mánuði innanlands, 1 S i '¦^¦t*-'^-'***^--^'* A TVINNUKÚGARAR C*á fáheyrði atburðuir gerðist •^ á Fáskrúðsfirði sl. fösfcu- dag, að kaupfélagsstjórinn á staðnum, Guðjón Friðgeirs- son, beitti æskufólk á Fá- skrúðsifirði atvinnukúgun til þess að koma í veg fyrir að það tælki þátt í stofnun Fé- lags ungra Sjálifstæðismanna á Fáskrúðsfirði. Sl. föstudagskvöld var fyr- irhugað að efna til stofnfund- " ar félags ungra SjáMstæðis- manna á Fáskrúðsfirði og var fundiurinn augiýstur í Ríkis- útvarpinu. Frumkvæði að þessari félagsstofnun höfðu nokkrir ungir menn á Fá- sbrúðsfirði og höfðu þeir satfin að á félagaskrá nöfnum 24 ungra manna og kvenna, sem var nægilegt til þess að félag- ið yrði löglega stofnað. — Á föstudag greip baupfélags- stjórinn til þess ráðs að hóta nokkrum þeirra, sem að fé- lagsstofnuninni stóðu brott- rekstri úr vinnu hjá kaupfé- laginu ef þeir tækju þátt í fé- lagisstoflnuninni. Var þá á- kveðið að fresta stofnun fé- lagsins. Kaupfelagið á Fásbrúðs- firði er allsráðandi í atvinnu- , miálum á staðnum og rekur það verziun, sláturhús, síldar bræðslu, sfldarsölitun og frysti hús. Eiga því Fásbrúðisfirðing ar afkomu sína að verulegu leyti undir baupfóiaginu. Sú aðstaða hefur nú verið notuð á óheyrilegan hátt. Ástæða er til að ætla, að kaupfélagsstjórinn sé hér ekki einn að verki. Á fimmtu dag voru Eysteinn Jónsson og fylgdarmenn hans á ferð á Fásbrúðsfirði og er röbstudd ástæða til að ætla, að þá hafi haupfélagsstjóranum verið gefin fyrirmæli um að hóta því æskufólki brottrehstri úr vinnu, sem hugðist taka þátt í stofnun félagsins. Þetta fláheyrða athæfi hef- tur baupféiagisstjórmn sjálfur staðfest í viðtali við Mbl. sem birt er í dag, þar sem hann segir: „En mín sikoðun er sú, að það sé ekki hægt að vera starfsmaður í haupfélaginu og „agitator" fyrir Sjálfstæð- isflokkinn.... ég vil enn- fremur taba það fram, að ef á að nota kaupfélagið, sem áróðursstöð fyrir fhaldið þá er mér að mæta. Ef á að fara að reka áróður fyrir Sjálf- stæðisfllokkinn í kaupfélag- inu og ala þar upp eitthvert pólitískt hreiður, hvað á ég þá að gera við fólkið? Ef á að rækta upp Sjáifstæðisfliohk- inn af starfsliðinu hjá mér, þá rek ég það eða fer sjálf- ur". ^ Sveitarstjórinn á Fáskrúðs- flirði, sem jafnframit er einn belzti forustumaður Fram- sóknar á staðnum, sagði í við- tali við Mbl., sem einnig er birt í dag: „Við skulum segja, að kaupfélagsstjórinn hafi þrúgað tvær til þrjár mann- eshjur...." Eins og fram kemur í þess- um tilvitnunum í viðttöl við forráðamenn kaupfélagsins og Framsohnarfiohksins á staðn um, viðurhenna þeir, að beitt hafi verið atvinnukúgun gagn vart æsbutfólhi á Fáshrúðs- firði til þess að koma í veg fyrir þátttoku þess í stofnun félags ungra Sjálifistæðis- manna. Hér er um svo fláheyrt at- hæfi að ræða og jafnframt blygðunariausa ósvífni í af- sfcöðu forráðamanna kaupfé- lagsins og Fram'sóiknarflokks- ins, að menn þurfa að láta segja sér tvisvar að slíkt hafi gerzt á íslandi á árinu 1967. En því miður er þessi atburð- ur óhagganleg staðreynd og rökstudd ástæða er til að ætla, að sjálifur formaður Framsóiknarflolkksins hafi átt hér veruilegan hluit að máli. Þessi fláheyrði atburður hef ur opinberað herfiilega mis- nofckun Framsóknarflokksins á samvinnuhreyfingunni. — Þetta athæfi mun verða for- dæmt af öllum almenninigi svo sem vera ber. En það er lærdómsríkt að þetta skuii gerast einmitt í þeim lands- hluta og á þeim stað, þar sem veldi Framsóknar er sem mest. Framsóknarflokkurinn hefur haft yfir helming greiddra atkvæða í Aiustur- landsikjördæmi. Nú er það komið ræki'lega í Irjós, hvern- ig Framsokn notfærir sér slifka aðstöðu. Grímunni hef- ur verið svipt burtu. Gamla Framsóknarafturhaldið stend ur eftir afhjúpað: Atvinnu- kúgarar. ÞEIR HAFA LOFAÐ ÁÐUR Ij^iáitt er í meiri andstöðu við bjartsýni og framsækni íslenzku þjóðarinnar en sá hjáróma móðuharðindasöng- ur, er hijómar nú úr herbúð- um stjórnarandstæðinga. — Meðal þess, sem þeir telja sig umlkomna að gagnrýna er á- stand efnahagsmálanna og lofa þeir mifelum umbótum, ef þeir fái valdaaðstöðu eftir bosningar. Vert er að gefa því gaum, að hér eru á ferð- inni sömu bátíðlegu loforðin og gefin voru áður en vínstri stjórnin var mynduð en flest- UTAN (1R HEIMI GÁFNALJOS Eftir Theodore A. Ediger Miami, Flórfda (Associated Press). FJÓRTÁN ára að aldri, þeg- ar flestar stúlkur eru í ungl- inagskóla, og ef til vill með hugann allan við stráka, er Edith Stern í háskóla. Hún sækir tíma í námsgreinum eins og síðari hluta stærff- fræði, þótt hún hafi aldrei sótt fyrirlestra í fyrri hluta stærðfræði. Hún vonast til að eignast kærasta einhvern tíma. Editih lærði að lesa tveggja ára gömul. Hún sleppti úr m,enn>taskólas<tigin/u, og tólf ára að aldri varð hún einn yngsti bvenstúdent þjóðarinn ar í háskóla, ef til vili sá ynigstL Við margvíslög próf hefur greindarvísitala henn- ar mæM fná 154 sitigum upp í 201. Hvernig er að vera gáfna- Ijós? „Ég er hamingjasöm," sagði þessi brúneygða stúlka fná Broolklyn. Hvernig á ég að vita hvernig það er að vera í menntaskóLa á öðrum aldri? Þetta er mér eðlilegt." Við Florida Atlanrtic háskóla í Boca Raton hefur stúlkan frá Miami herbergiisfélaga, sem er sjö árum eldri en hún. „Ég hef ekki umgengizt fólk á mínum aldri í fjögux ár," ir muna herfilegar vanefndir þeirra. Er þó, vegna hinna, þörf á að rif ja þær upp, því að á engu ríður þjóðinni meira en að aflstýra því, að slíkar hormungar endurtaki sig. Lofað var allsherjarúttekt á þjóðarbúinu, sem fara Skyldi fram fyrir opnum tjöldum. Á henni yrðu síðan byggðar varanlegar ráðstaf- anir, sem treysta mundu efna hag þjóðarinnar um langa framtíð. Hvorugt var þetta efnt. Útfcdktin fræga sá aldrei dagsins ljos hjá vinstri stjórn inni. Og allar ráðstafanir, sem hún gerði í efnahagsmál- um voru bráðabirgðaráðstaf- anir, sem engan vanda leystu, hellduir mögnuðu ein- ungis dýrtíð og verðbólgu. Meðal þeirra bráðabirgða- ráðstafana sem gerðar voru til þess að reyna að fleyta efnahagslífinu áfram var „jólagjöfin" svonefnda, en í henni fólust 300 milij. kr. ný- ir skattar, eða næstum 10 þús. kr. viðbótarskattur á hverja fimm manna fjölskyldu í landinu. Síðar komu svo „bjargráðin" vorið 1958, með hvorki meira né minna en 790 milllj. kr. álögur. Hafði þá vinstri stjórninni, sem lýst hafði verið yfir, að mundi létta sköttum af og bæta hag almennings, tekizt að bæta á þjóðina nýjum sköttuim að upphæð 1090 miilj. kr. og voru þá hvergi nærri öfli kiurl komin til grafar. sagði Editlh. „Mér mundi ekki líða vel í umgengni við krakka." Edith segist eklki þekkja neina sitmálka. „En það kemur seinna. Mér hefur ekki verið boðið úit, en það kemur með tímanum." Dansar hún? „Nei, ekki er haegt að segjia það." Hún reykir tuttugu siígar- ettur á uim það bil þremur dögum „og dálítið fleiri með- an á prófurn stendur." Hún drekkur efeki, en „einn góðan veðurdag þætti mér gaman að bragða hanastél. Ég er ekki nógu gömul til að saekja vínstúkur. Poreldrar mínir drekika ekki. Og í heimavisitinni má ekki hafa vin um hönd." Stunduim fer undrabarnið í bíó. „Ég fer svona einu sinni á háLfum mánuði," sagði Ed- ith. „Ég á engan bíl, en þeg- ar vinstúlkur mínar langar til að fara, slæst ég í hópinn." Mestur tími fer í námið. Edith hefur ekki á*t frí síðan í gagnfræðajslkóla. „Ég þarf ekki á því að halda," sagði hún. Mér líður betur svona. Au'k þess fæ ég fiáeina daga milli námamissera." Edith talar með vélbyssu- hraða, eins og hún hugsar. Dökfebrúnt hár hennar fell- ur niður um herðarnar, — sí- gild listamannaitíaka", kallaði hún það og glotti kankvíslegia. Annað dæmi um óheillaþró unina í tíð vinstri stjórnar- innar, var þróun gjaldeyris- raálanna. Þegar hún tók við var gjaldeyriseign obkar 286 millj. kr. en þegar vinstri stjórnin fór frá, var gjald- eyriseignin og Mnstraustið er lendis þrotið. Allir yfirdrátt- armöguleiíkar íslenzkra banka erlendis voru nýttir til hins ýtrasta og mjög tiilfinnanleg- ar hömiliur á gjaldeyrisyfir- færsium, jafnvel tii brýnna nauðsynja. Eftir hinar miklu umbæt- ur, sem gerðar hafa verið á efnahagsMfi þjóðarinnar í tíð viðreisnanstjórnarinnar þarf vissu'lega mikla kokhreysti hjá þeim aðiium, sem ábyrgð báru á sbipbroti vinstri stjórn arinnar til að koma nú fram fyrir þjóðina með sínar svörtu lýsingar og þykjast geta betur gert. Þeir fengu sitt tækiifæri 1956 og þá varð þjóðin þess áþreifanlega vör, hvaða mark er takandi á lof- orðuim þeirra. Ekkert bendir til þess, að þeir muni sitanda sig betur nú — heldiur má þvert á móti gera ráð fyrir, að reynt yrði að endurtaka vinstri stjórnar ævintýrið á ný °S yrði þá skammt að bíða þess efnahagsöngþveitis — dýrfcíðar, skaittpíningar og hvers kyns hafta — sem var í aigiieymingi fyrir einum áratug og þjóðin fébk sig þá fluMlsadda af. Gæfa íslenziku þjóðarinnar er undir því bom in, að slrilbt stjórnairifar haidi Þessi stúdína, sem er 167 sentimetrar á hæð og 69 kg. þung, leggur stund á frönsku, efnafræði og sögu auk stærð- fræði. „Hugvísindin eru of auð- veld. Þau gera engar kröfur til manns. Ég les þau upp á eigin spýtur hvort sem er," segir hún. Edith les um það bil 10 bæfcur á viku. Heimavinna hennar er að meðaltali þrjár stundir á dag. „Ég hef fundið upp kerfi," skýrði hún frá. „Þegar ég les kafla, sfcrifa ég niður minnis- atriði. Þegar líður að prófuim, þarf ég ekki að lesa bókina afítur, aðeins minnisgreinarn- ar." „Þegar prófin koma," hélt hún áfram, ,,er ég mesti lestrarihestur. Ég vaki mest- allar nætur. Sef svona þrjá tíima. Nema um eÆnafræði sé að ræða, þá les ég í tvo eða þrjá daga." Edith vonast til þess að haifa niáð meistaragráðu 16 ára og dofatorsignáðu 18 ára eða fyrr. Hana langar til að giftast, „en ekki í niánustu framtíð." Finnst henni hún fara á mis við eitthivað, vegna þess að hún er gáfnaljós? „Nei, ég hefekki farið á mis við neitt. Ég skil meira en flestir, geri ég ráð fyrir, en ég er ekki viss um hversu mikið ég hef umfram aðra. Ég veit ekki hvað annað fólk hef ur til brunns að bera." Faðir Editlhar, Aaron, sem er 49 ára, er öryrki vegna hjartabilun,ar og lifir á eftir- launum. Hann kom til Banda ríkjanna árið 1949 ásamt Framha'ld á bls. 21 áfram að tilheyra flortíðinni, og henni einni. Á MÓTI FRELSI Cibthvað hefur á síðustu ár- & um bent til þess að meira frjállsræði ríkti nú á ýrnsu/m sviðum í lönduim aus'tan járn- tjalds en áður gerði. Og hafa verið bundnar við þá þróun vonir manna um bætta sam- búð við rfki Austur-Evrópu. Það er samt svo, að enn heyr- ast býsna hjáróma raddir úr hópi þeirra manna, sem í mestum hávegum eru hafðir austur þar. Þannig sagði frá því í frétifcum nú fyrir helg- ina, að hinn kunni sovézbi rithöfundur Sjolokov hafi á d'ögumum flutt hvassa og bitra ræðu á þingi rithöfundasam- taba Sovétríbjanna og mæit þar mjög á móti frelsi nanda sovésibum rithöflundum tM að skrifa það, sem þeir sjáilfir vdadu. Einnig hefur bæði Sjolö bov og hið sovézba málgagn Pravda nú snúizt gegn Svebl- önu dóttur Stalíns og borið hana þungum sökum fyrir að hverfa frá Sovétríkjumum til hins frjádsa heims. Framan- greind afstaða bendir óneitan lega til þess, að þrounin í frjálsræðisátt sé enn bysna slkammt á veg bomin og mega umimæli Sjolobovs á rithöf- undaaiþinginu gjarna vera uim hiuigsunarefni þeim stéttar- bræðrum hans íslenzkum, sem mest hafa dásamað ásfcandið aiustur þar.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.