Morgunblaðið - 18.08.1971, Qupperneq 15

MORGUIXFBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 18. ÁGÚST 1971
15 I
Erf itt að f inna sögusvið
Brekkukotsannáls
á nútíma íslandi
— Sagan kvikmynduð fyrir
þýzka sjónvarpið
BREKKUKOTSANNÁLL Hall-
dórs Laxncss verður kvikmynd-
aður fyrir norður-þýzka sjón-
varpið á næsta ári. Hefur hinn
kunni leikstjóri Rolf Hedrick
verið hér á landi ásamt islenzka
leikararanum Jóni Laxdal Hall-
dórssyni til að leita að hentug-
um stöðum til kvikmyndunar og
ráðfæra sig við höfundinn.
Á blaðamannafundi á heimili
Halldórs Laxness í gær sögðu
þeir, að ákveðið væri að kvik-
mynda bókina og gera litkvik-
mynd í fullri lengd. Hins vegar
væri ekki endanlega ákveðið,
hvort myndin yrði tekin hér á
íslandi næsta snmar og þá hvar
eða hvort kvikmyndun færi fram
innanhúss í stöðvum sjónvarps-
ins í Miinchen eða Frankfurt.
Færi svo, yrðu leikarar, a.m.k.
margir, þýzkir, en yrði myndin
-tekin á Islandi yrðu fengnir ís-
lenzkir leikarar í öll hlutverkin.
Hvort sem væri, yrðu landslags-
myndir teknar hér. Jón Laxdal
Halldórsson verður við kvik-
myndatökuna, en ekki ákveðið
á hvern hátt. Sagði leikstjórinn,
að hann mundi hafa samráð við
Halldór Laxness áður en hann
færi, en endanleg ákvörðun yrði
síðan tekin hjá þýzka sjónvarp-
inu í næstu viku.
Þegar þeirri spurningu var
vikið til Halldórs Laxness hvaða
skoðun hann hefði á því, hvernig
kvikmyndun yrði háttað að þessu
leyti, kvaðst hann ekki skipta sér
af því. — Ég hefi þá skoðun, að
þetta verk eigi að vinna .sem
bezt frá hstrænu sjónarmiði —
í samræmi við anda verksins
sjálfs, sagði hann. Reyndar er
ekki þægilegt að búa til neitt
annað úr Brekkukotsannáli. Til
dæmis verður aldrei hægt að
gera úr Brekkukotsannáli túr-
istaprópaganda.
Rolf Hedriek er mjög kunnur
bæði sem stjórnandi kvikmynda
og sjónvarpsþátta. Hann kvaðst
ekkert hafa vitað um Island
annað en að hann hefur lesið
allar bækur Halldórs Laxness,
sem hamn hefur náð í — og sá
svo landkynningarbæklinga, sem
ekki reyndust gefa mjög rétta
mynd af landinu. Hann kvaðst
hafa orðið hissa að finna ekki
hér það svið, sem Brekkukots-
anmáll segir frá. í Þýzlkalandi er
allt fullt af gömlum boirgum, sem
ekki breytast og hægt er að
kvikmynda í. Hér aftur á móti
er svo mikið af nýjum hlutum.
Þó að fyndist bær, væri þar
kannski Esso-tamkur á hlaðinu.
— Við þurfum meira en bara
Brekkuko.t, sagði hann. Við
þurfum litlu höfnina í Reykjavík
o. fl. Og mér finnst hættulegt að
blanda öllu samain, sínu úr hverri
áttinni, og segja að þetta sé
gamla Reykjavík.
Leikstjórinn kvaðst hafa farið
með Jóni Laxdal Halldórssyni
víða um landið — um Snæfells-
nes, norður í Skagafjörð, þar
sem þeir skoðuðu Sauðárkrók og
Glaumbæ, til Akureyrar, Seyðis-
fjarðar, Húsavíkur og í Laufás,
auk þess sem farið hefði verið
til ýmissa staða á Suðurlandi. En
hann hefði ekki fundið ákveð-
inn stað sem væri sögusvið
Brekkukotsannáls.
Upphaf þessa máls kvað hann
það, að hann hitti þennan unga,
íslenzka leikara, Jón Laxdal Hall-
dórsson, í Sviss, þar sem þeir
voru báðir við kvikmyndun á
verki eftir Max Frisch. En Jón
er, sagði haran, eini útlendi leik-
arinn sem ég hef hitt, sem
talar þýzku alveg eins og Þjóð-
verji. Það fyrsta sem hann spurði
Jón um, var hvort hann gæti kom
ið sér í samband við rithöfundinn
Halldór Laxness, hann hefði hug
á að fá að gera kvikmynd eftir
einhverri af bó.kum hans. Það
varð og hitti Hedrick Halldór
Laxness í Frankfurt. í fyrstu
hafði hann haft hug á að kvik-
mynda Atómstöðina. Eftir að
hafa rætt um það, komu þeir
sér saman um að í Atórrastöðinni
væru of margar línur til ýmissa
átta, en Brekkukotsannáll væri
afmarkaðri. — Og í þökkabót
mundi Atómstöðin gefa ranga
hugmynd í Þýzkalandi núna,
sagði Hedrick.
Halldór Laxness kvaðst ekki
muna eftir að sagan Brekfkukots-
anraáll hefði nokkurn tíma verið
hugsuð sem leikrit eða kvik-
mynd. En oft hefði verið talað
um það að kvikmynda ýmisar
bóka hans, án þess að af hefði
orðið. Salka Valka hefði þó verið
kvikmynduð af Svíum og sjón-
varpið franska gert þætti úr
Sölku Völku með sínu leyfi, en
þeir samið handritið sjálfir.
Eklki vissi hann gjörla hvers
konar þættir þetta voru. —
Verkið var orðið svo ólíkt því
sem mitt verk var, að ég hafði
ekki áhuga á því, sagöi Halldór.
Það var orðið fyrir mig, eins
og að selja saltfisk.
Rolf Hedrick sagði, að um
I myndina eftir Brekfcukotsann-
áli mundi verða samvinma milli
hans og Laxness um samningu
handritsins. Þetta yrði hálfa
annars klukkutíma mynd i
litum, í fyrsta lagi yrði hún gerð
fyrir sjónvarp, en 16 milljónir
manna horfa á Nord Deutscher
Rundfunk. Síðan færi myndim á
almennan fcvikmyndamarkað í
Þýzkalandi, og til Sviss, Austur-
ríkis og fleiri landa. Ef fengnir
væru íslenzkir leikarar og mynd-
in öll tekin hér á landi, þá yrði
síðar sett við hana þýzkt tal.
Kvað leikstjórinn mikinn
áhuga í Þýzkalandi á nýjum stöð
um og nýju efni til kvikmynd-
unar. Og mjög væru eftirsótt
verk eftir fræga höfunda til
kvikmyndunar í sjónvarpi. I
kvikmyndahúsum væri meira af
sölumyndum, sem fjöhuðu um
sex, glæpi og þess háttar. Menn
horfðu fremur á myndir af varad-
aðra tagi í sjónvarpi.
Aðspurður um kostnað við
slíka kvikmyndagerð, sagði harnn
að 'kostnaður yrði meiri við að
taka myndina hér en hann hefði
upphaflega haldið. Gizkaði hanra
á Vz milljón marka eða meira.
Dýrt væri að koma með öll tæki,
bíla sem tækin eru í og um 100
manna kvikmyndalið. Era í
Þýzkalandi gegndi svolítið öðru
máli, því að þá væri svo mikið
af tæknibúnaði og mannskap
fyrir hendi á staðnum.
Að lokum var leikstjórinra
spurður hvort hugmyndir hans
um Brekkukotsaranál hefðu
breytzt við komuna hiragað. — Já,
svaraði hann. Áður var þetta í
mínum augum tímalaus saga —
nú er hún sögulegs eðlis. Hall-
dór Laxness hefur skrifað sögu
úr ykkar landi — en sögu sem
er alþjóðleg.
Viðurkeimingar vegna
fegrunar borgarinnar
— veittar einstaklingum og
fyrirtækjum að Höfða í gær
FEGRUNARNEFND Reykjavík-
urborgar afhenti í gær einstakl-
ingum viðurkenningarskjal fyrir
snyrtilegar lóðir og hús. Einnig
voru þremur unglingum veitt
verðlaun fyrir ritgerðir um
manninn og áhrif hans á um-
liverfið.
Verðlaunin voru afhent í
Höfða í gær og hófst atliöfnin
með því að formaður feg.runar-
nefndar Reykjavikur, Gunnar
Helgason, ávarpaði gesti og rakti
störf fegrunarnefndar. Sagði
liann m. a. að hundruð reyk-
vískra borgara hefðu leitað ráða
lijá fegrunarnefnd nú i nýafstað
inni fegrunarviku og fjöldi bréfa
hefði borizt um tillögur til Iióta
I fegrun borgarinnar. Sagði hann
að nú lægi fyrir að vinna úr
þeim, en jafnframt benti hann á
að umönnun húsa og lóða ykist
með hverju ári. I sambandi við
fegrunarvikuna gat hann þoss að
fjöldi borgarbúa hefði leitað að-
stoðar borgarinnar við að flytja
drasl af lóðum. Þá afhentu Gest-
ur Ólafsson og Hafliði Jónsson
verðlaunahöfum viðurkenningar
skjöl en hér fer á eftir frétta-
tilkynning frá Fegrunarnefnd
Reykjavíkur um starf nefndar-
innar og verðlaunahafa:
„1 dag, miðvikudaginn 18.
ágúst, eru 185 ár liðin síðan
Reykjavík fékfc kaupstaðanrétt-
indi, en í tilefni af þessum
áfanga í sögu borgarinnar efndi
Fegrunarnefnd Reykjavíkur til
sérstakrar fegrunarviku í síð-
ustu viku. Þessi vika tófcst á
margan hátt mjög vel, þótt enn
sé margt ógert í fegrun borgar-
innar. Vill nefndin þakka öllum
þeim fjölmörgu aðilum, sem
höfðu samband við skrifstofu
nefndarinnar í fegrunarvikunni,
fyrir ábendingar þeirra og tillög-
ur.
Þegar hefur verið haft sam-
band við fjölda aðila og atihuga-
semdum komið á framfæri, en
því starfi mun verða haldið
áfram og verður reyrat að leysa
úr öllum málum, sem borin
hafa verið upp við nefndina, eins
og frekast er unnt.
Á undanförraum árum hefur
Fegrunarnefnd valið fegurstu
götu borgarinar, en nú fylla
þann flokk; Selvogsgrunn, Safa-
mýri og Sporðagrunn. Hefur
merki Fegrunairnefndar verið
sett upp við þessar götur. Nú
er ekki svo, að ekki séu aðrar
götur í borginni, sem koma til
álita. Má þar t. d. nefna Eini-
mel, Brekkugerði, Hvassaleiti og
Fjölnisveg, sem dæmi um aðrar
fallegar götur. En hinar 3 ofan-
greindu götur hafa verið valdar
með það fyrir augum, að þær
séu jafnfallegastar og verði jafn
framt íbúum við aðrar göbur í
borginni hvatning til þess að
vera samtaka um fegrun sinna
gatna.
I gær á blaðamannafundi
veitti Fegrunarnefnd einnig fyr-
tækjum, félögum, stofinun'um og
einstaklingum viðurkenningu fyr
ir þeirra tillag til fegrunar borg-
arinnar.
Samkvæmit tillögum fjögurra
félaga úr Arkitektafélagi Islands
og nefndar á vegum Fegrunar-
nefndar, er í áttu sæti fulltrúar
frá samtökuim verzlunar og iðn-
aðar, var ákveðið að eftirtaldir
hlytu viðurkeraningu, sem er bæði
viðurkenning til eftirtaldra og
ætluð öðrum aðil'um til hvatn-
ingar:
Fellsmúli 17—19, Háaleitis-
braut 109—111, Háaleitisbraut 77,
Brekkugerði 19, Norræna húsið,
Höfði, Álftamýri 29—41, Dag-
heimilið við Sólheima, Upptöku-
vistheiimilið við Dalbraut, Eini-
Þeir sem tóku á móti verðiaunum fegrunarnefndar að Höfða í gær.
Ein þeirra stofnana er viðurkenningu hlutu: Búnaðarbankinn á
Hlenuntorgi.
melur 10, Osta- og smjörsalan
við Snorrabraut, Hitaveibugeym-
ar á Öskjuhlið, Hagaskóli, Nes-
vegur 11, Kvisthagi 7, Oliiufélag-
ið hf. við Stóragerði, Búnaðar-
bankinn við Hlemmtorg, Slökkvi
stöðin, Öskjuhlið, Dvalarheimili
aldraðra sjómamna.
Á sl. vetri efndi Fegrunar-
nefnd til ritgerðarsamkeppni i
öllum 12 ára bekkjum barnaskól
anna í Reykjavík í samvinnu við
skrifstofu fræðslustjóra um efn-
ið: „Áhrif manna á umhverf-
ið.“ Urslit dámnefndar urðu þau,
að eftirtaldir nemendur hlutu
verðlaun, sem eru bókangjöf:
1. verðlaun, Guðlaug Vilboga-
dóttir, Njörvasundi 10, nemandi
í Langholtsskóla.
2. verðlaun, Friðrik Sigurðs-
Framhald á bls. 17
rrá vinstri: Guðriin Ásdís Ben ediktsdóttir, móðir F’riðriks Stg-
nrðssonar, sem var í sveit og gat því ekki veitt verðlaunun-
nm viðtöku sjálfnr, en hann hlaut 2. verðlaun í ritgerðarsam-
keppni barna nm álirif mannsins á umhverfið. í miðjunni er
Guðlaug Vilbogadóttir, sem hlaut 1. verðlaun og 1. t.. h. er
Helgi Grímsson, sem hlaut 3. verðlaun.